MWANDIKI MPE KOKANISA YA KITI YA BAÉFESO

by Rogath Henry | 28 December 2024 08:46 am12

MWANDIKI MPE KOKANISA YA KITABO YA BAÉFESO

Lokola mokanda etindi yango:

“Paulo, apôtre ya Yesu-Kristo mpo na lolenge ya Nzambe, epai ya bana ya Nzambe oyo bazali na Éfeso” (Éfeso 1:1)

Ezali polele ete Apôtre Paulo azali mwandiki ya mokanda oyo. Paulo alobaki mokanda oyo tango azalaki na ndako ya botele na Roma (talá Éfeso 3:1; 4:1; 6:20), ezali moko ya BaMokanda ya Botele, koleka na baPhilippiens, baColossiens, mpe Philemon.

Mokanda oyo eyebani epai ya kanisa ya Éfeso, kasi bato mingi bazali koloba ete yango mpe ekoki kozala mokanda ya kopesa na bangó nyonso, mpo na kopesama na bangó misato ya etuka, mpo na ndenge esakoli mpe kozanga kolobela bato moko na moko.

---

MIKANDA YA KITI

BaÉfeso ezali na mikanda motoba (6), oyo ekoki kobundamwa na bókristo mibale ya maloba:

1. Mikanda 1–3: Bokonzi ya Molimo—Bokonzi na biso na Kristo

Mikanda oyo eteyaka bomoyi ya molimo mpe komikitisa ya bangó na Kristo. Paulo alobaka makambo oyo Nzambe asali mpo na biso na Yesu-Kristo:

• Tozali na bolimbisi nyonso ya molimo na likoló (Éfeso 1:3)
• Tozalaki batia na Kristo liboso ya ntongo ya mabele (Éfeso 1:4)
• Tozali na libula mpe bolingani na miso ya Ye (Éfeso 1:7)
• Nzambe apesaki mayele mpe elikya na Kristo—mpo na kobongisa nyonso na Ye (Éfeso 1:9–10)
• Tozalaki kolimbisami na Molimo Mosantu, oyo ezali eloko ya kofandisa likoló na biso (Éfeso 1:13–14; 4:30)
• Kozwa bomoyi ezali na bosembo mpo na kondima, te na misala (Éfeso 2:8–9)
• Tokoki kozala kozangama liboso, kasi sikoyo tozali na bolimbisi—liso ya moko na moko ya Bayuda mpe bangó basali te (Éfeso 2:14–16)
• Tozalaka bazali na bomoyi moko mpe bazali na ndako moko (Éfeso 3:6)
• Paulo azali kosenga ete tozala na koyeba bolingo ya Kristo oyo ezali mpasi te mpe tondimisami na bosantu ya Nzambe nyonso (Éfeso 3:17–19)

Makambo oyo ezali mpo na kobatela komikitisa ya molimo, bokebi, mpe boyokani na Kristo.

---

2. Mikanda 4–6: Kolanda na bomoyi—Bokomi na Kristo

Bókristo bazali kolandela bomoyi ya sika oyo bazwaki:

• Bangó bazali kolimbisama na boyokani mpe bokebi (Éfeso 4:1–16), kolakisa bitumba ya molimo mpo na kobongisa Ndako ya Kristo
• Paulo alobaka ete to kobetaka moto ya kala—oyo akaki na mabe mpe bolingo ya lokuta—kasi tika moto ya sika, oyo asalemi na molende ya Nzambe na bosembo mpe bosantu (Éfeso 4:22–24)
• Makambo ya kokende na bomoyi ya mokristu:
  • Loba solo mpe kokima lokuta (Éfeso 4:25)
  • Kanga mitema mpe kotika te kozala na mabe (Éfeso 4:26)
  • Sala misala malamu mpe pesá na bato oyo bazali na posa (Éfeso 4:28)
  • Loba mpo na kobongisa, te mpo na koboma (Éfeso 4:29)
  • Kokima kolimbisa Molimo Mosantu (Éfeso 4:30)
  • Kanga bolingo, kozala motema molai, mpe kobosana ndenge Nzambe apesaki biso na Kristo (Éfeso 4:32)
• Kendela na bolingo, tika mabe ya libala, bosantu te, mpe kosomba mabe (Éfeso 5:1–5)

“Bozali na kondima na makasi ete nyonso oyo azali kosala mabe ya libala… azali kozanga likoki na bokonzi ya Kristo mpe ya Nzambe” (Éfeso 5:5)

• Sangana makambo ya mokuse, mpe yokana lokola bana ya pene (Éfeso 5:8–11)
• Kokima kolya monoko mpe kozala na molimo, kolakisa kondima na maboma, ndembo, mpe minzoto ya molimo (Éfeso 5:18–20)

---

Mokano na Boyokani (Éfeso 5:21–6:9)

Paulo alobaka ete:

• Bana mwasi bazali koyoka mibeko na mibali na bango lokola na Nkolo
• Bana mobali basengeli kolinga bana mwasi na bango ndenge Kristo alingaki Ndako mpe apesaki moko mpo na yango (Éfeso 5:22–33)
• Bana bazali kolanda mpe kotosa bato bakeyi na bango, na nsuka ya bolimbisi (Éfeso 6:1–3)
• Babayini basengeli kobatela bana na bolimbisi mpe koyekola ndenge ya Nkolo (Éfeso 6:4)
• Bafaliseli (baoyo bazali kosala) basengeli kotosa na motema molai, mpe banyimi (baoyo bazali na bokonzi) basengeli kolinga bango malamu, po ete bango mpe bazali na Nkolo na likoló (Éfeso 6:5–9)

---

Bitumba ya Molimo (Éfeso 6:10–20)

Paulo asukaka na likanisi ya ntina: bomoyi ya mokristu ezali bitumba ya molimo

• Tokutani te na mabele mpe masanga, kasi na mibeko ya molimo ya mabe (Éfeso 6:12)
• Soki tozali kolanda bomoyi ya molimo, tosengeli kosala maboko nyonso ya Nzambe:
  • Mbongwana ya solo
  • Bokono ya bosembo
  • Bokonzi ya kokanisa mpe koyeba bosembo ya liso ya bolingo
  • Boumbaka ya kondima, mpo na koboma biloko ya mabe
  • Ngumba ya bolimbisi
  • Longongo ya Molimo, oyo ezali Liloba ya Nzambe (Éfeso 6:13–17)
• Makambo nyonso oyo esalemi na nsenga ya ntongo (Éfeso 6:18)

Paulo asalelaka Tychikus mpo na koteya bamisionɛ na lolenge ya esengo mpe kolobela ndenge Paulo azali (Éfeso 6:21–22).

---

NSUKU MPE KOKANISA YA MOLIMO

Kitabo ya BaÉfeso epesaka likanisi ya motuya mpo na komikitisa ya mokristu mpe bokonzi na Ye:

• Mikanda ya liboso (1–3) epesaka makambo oyo Nzambe asali mpo na biso na Kristo—bolingo, libula, boyokani, mpe bokonzi ya molimo
• Mikanda ya mibale (4–6) elakisi bomoyi ya mokristu na ndenge ya sika—na bosantu, boyokani, bolingo, mpe nguya ya molimo

Makambo ya sembo ya molimo:

• Koyokana na Kristo
• Kozwa bomoyi na bosembo mpe kondima
• Mayele ya Ndako ya Nzambe
• Boyokani ya bangó bazali na kondima
• Kosala mpo na kolimbisa molimo
• Bokonzi ya bomoyi ya mokristu
• Kokutani na bitumba ya molimo

Lokola bangó bazali kondima, tokomi te kaka mpo na likoló, kasi mpo na bomoyi ya bosembo sikoyo. Bomoyi ya mokristu ezali kolanda na Molimo Mosantu, kobanda na solo, bolingo, mpe bokebi ya molimo.

“Kendela na lolenge oyo ekoki kokotisa bino na ntina ya koyekola oyo bozali kobengami” (Éfeso 4:1)

Shalom.

Source URL: https://wingulamashahidi.org/ln/2024/12/28/mwandiki-mpe-kokanisa-ya-kiti-ya-baefeso/

---