{"id":68996,"date":"2019-07-23T18:34:36","date_gmt":"2019-07-23T15:34:36","guid":{"rendered":"https:\/\/wingulamashahidi.org\/?p=68996"},"modified":"2026-03-24T16:18:53","modified_gmt":"2026-03-24T13:18:53","slug":"mitabu-ya-biblia-eteni-ya-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wingulamashahidi.org\/ln\/2019\/07\/23\/mitabu-ya-biblia-eteni-ya-5\/","title":{"rendered":"MIT\u00c1BU YA BIBLIA: Eteni ya 5"},"content":{"rendered":"

Boyei malamu na bolandi ya mateya ya mitabu ya Biblia. Lelo tokokoba na mitabu mine oyo elandi: Bakonzi ya Liboso (1 Bakonzi)<\/strong>, Bakonzi ya Mibale (2 Bakonzi)<\/strong>, Masolo ya Mikolo ya Liboso (1 Ntango)<\/strong> mpe Masolo ya Mikolo ya Mibale (2 Ntango)<\/strong>. Tosili d\u00e9j\u00e0 koleka mitabu zomi ya liboso; yango wana soki ot\u00e1ng\u00e1 yango naino te, ezali malamu ozonga liboso mpo tokende elongo na mateya oyo elandi.<\/p>\n

\n

Mitabu ya Bakonzi<\/strong><\/h3>\n

Na ebandeli, buku ya 1 Bakonzi<\/strong> mpe 2 Bakonzi<\/strong> ezalaki kaka buku moko, kasi na sima bakabolaki yango na biteni mibale. Mokomi na yango azalaki Mosakoli Yeremia<\/strong>. Atako abotamaki na suka ya eleko ya bakonzi, akangaki mpe asangisaki mikanda nyonso ya makambo ya bakonzi, mpo misala ya mokonzi moko na moko ezalaki kokomama na mikanda ya ndenge moko oyo babengaki mikanda ya makambo ya mikolo<\/em>.<\/p>\n

Na mokuse, mitabu ya Bakonzi elobeli bokonzi ya bakonzi ya Isalaele. Kasi mitabu ya 1 Ntango<\/strong> mpe 2 Ntango<\/strong> ezali lokola bozongeli lisusu lisolo yango, na mwa makambo mosusu oyo ekomamaki te na Bakonzi. Ezali lokola ndenge Matayo<\/strong> mpe Luka<\/strong> bakomaki Nsango Malamu moko, kasi na bato mibale ndenge na ndenge. Ndenge moko mpe, Bakonzi mpe Ntango elobeli lisolo moko \u2014 lisolo ya bakonzi ya Isalaele \u2014 kasi Ntango ebandi mwa sima epai ya Mokonzi Davidi.<\/p>\n

Mokomi ya Masolo ya Mikolo<\/strong> azalaki Ezra<\/strong>, oyo akomaki mpe buku ya Ezra. Tokomona lisusu lisolo na ye ntango tokok\u00f3ma na buku yango.<\/p>\n

\n

Isalaele mpe likambo ya bakonzi<\/strong><\/h3>\n

Ekaniseli ya Nzambe na ebandeli ezalaki te ete Isalaele bazala na mokonzi ya moto. Kasi lokola baboyaki bokonzi ya Nzambe, Nzambe apesaki bango oyo motema na bango elingaki. Atako bongo, Nzambe atikaki bango te. Nzambe azalaki kaka koluka nzela ya kobikisa bango na nzela ya bakonzi oyo bango moko balingaki.<\/p>\n

\n

Mokonzi Salomo<\/strong><\/h3>\n

Buku ya 1 Bakonzi<\/strong> ebandi na Mokonzi Salomo<\/strong>, mokonzi ya misato ya Isalaele sima ya Saulo mpe Davidi. Salomo azalaki mwana ya Davidi mpe mama na ye azalaki mwasi ya Uria. Nzambe asalelaki mwasi yango ngolu mpe ak\u00f3misaki mwana na ye mokonzi.<\/p>\n

Salomo ayangelaki mbula 40. Abandaki malamu, kasi asukisaki malamu te. Atako azalaki na bwanya mpe nkembo oyo Nzambe apesaki ye, na suka abongwanaki motema mpe abalaki basi ya bikolo ya bapaya, oyo Nzambe apekisaki.<\/p>\n

\ud83d\udcd6 1 Bakonzi 11:1-13 (Mokanda na Bomoi)<\/strong>
Salomo alingaki basi mingi ya bapaya\u2026 mpe basi wana babongolaki motema na ye mpo alanda banzambe mosusu\u2026 Nzambe asilikelaki ye mpe alobaki ete bokonzi ekokabolama, kasi ekosalema na mikolo ya mwana na ye mpo na Davidi.<\/p>\n

\n

Tempelo ya Nzambe<\/strong><\/h3>\n

Ata libunga na ye, Salomo asalaki likambo monene: atongaki TEMPLO<\/strong> mpo na Nzambe. Davidi alingaki kotonga yango, kasi Nzambe apekisaki ye mpo asopaki makila mingi. Yango wana Salomo nde atongaki yango.<\/p>\n

Atindaki bato koluka mabaya ya motuya mpe mabanga ya ntalo uta na mikili mosusu, mpe bato ya mayele bayaki kosalisa. Tempelo etongamaki na mayele mpe na kitoko mingi, mpe ezalaki na ndakisa te na mokili mobimba. Ntango bazalaki kotonga yango, mongongo moko te eyokanaki \u2014 yango esalaki ete banguna b\u00e1yeba te nini ezalaki kosalema.<\/p>\n

Nzambe apambolaki Isalaele mpe kimia ezalaki koleka mbula 40.<\/p>\n

\n

Bokonzi ekabwani<\/strong><\/h3>\n

Ntango Salomo ak\u00f3maki mobange, motema na ye epengwaki. Nzambe abomaki ye te, kasi alongolaki eteni ya bokonzi na ye. Liboso ayangelaki mabota 12 nyonso, kasi sima bokonzi ekabwanaki:<\/p>\n