Benediction na kombo ya Nkolo na biso Yesu Klisto. Boye na esengo, tólanda Biblia elongo.
Matayo 13:51-53 (Mokanda na Bomoi) 51 Yesu alobaki na bango: “Boyebi makambo nyonso oyo?” Bato balobaki: “Ee.” 52 Alobaki na bango: “Bongo, moto nyonso oyo azali mwasi ya buku, oyo amonisami mpo na bokonzi ya likoló, azali lokola molakisi ya ndako, oyo akotaka na bitumi na ye makambo ya sika mpe ya kala.” 53 Ntango Yesu ayokaki mifundiso nyonso oyo, alikaki yango.
Motuna: Mbala nini Yesu alingaki koyebisa bokonzi ya likoló lokola ndako oyo ezali na moto azali kosangisa bitumi ya sika mpe ya kala?
Na mifundiso oyo, Yesu azali koyekola biso ete bato oyo balingaka bokonzi ya likoló mpe bazali na mayele, lokola bayekoli ya Biblia, basengeli koyeba makambo ya Testamente ya Kala mpe Testamente ya Sika. “Bitumi” ezali biloko ya mayele mpe malako oyo ezali na Maloba ya Nzambe. “Sika” ezali malako mpe lisalisi oyo Yesu apesaki na Mokanda ya Sika, mpe “kala” ezali malako mpe maprophete ya Testamente ya Kala.
Ndako ya moto ya mayele, mpe esika azali koteka biloko, ekosangisa biloko ya sika mpe ya kala. Biloko ya kala ezali kosalelama lisusu ntango ekozala na mposa.
Moyeso: Ntango moto ayebaki kotonga ndako, akoki kozwa biloko oyo esili kotondwa lokola mpete, mabanga, mpiana, to biloko ya fer. Akoki te kokanga yango, kasi akoteka mpo na kosalela na mikolo ekoya. Lisusu, akoki kosalela yango mpo na kokanga ndako to kotonga biloko mosusu. Na ndenge yango mpe, maprophete mpe malako ya Testamente ya Kala ezalaki kosalela mpo na kosala plan ya Nzambe na Yesu.
Testamente ya Kala ezali ntina mpo na koyeba Testamente ya Sika. Ezali na maprophete, mibeko, mpe miboniso oyo elendisaka kokende ya Yesu Klisto (Luka 24:27). Mibeko mpe maprophete basalaka motema mpe makanisi mpo na Testamente ya Sika oyo esalemi na Yesu. Soki totali te Testamente ya Kala, tokoki kokoka te koyeba makambo nyonso oyo ezali na Testamente ya Sika.
Matayo 5:17 (Mokanda na Bomoi) “Kokanga motema te ete nalingaki koya kobebisa Mibeko to Maprophete; nalingaki te kobebisa yango, kasi kokokisa yango.”
Yesu azali koteya ete alingaki te kobebisa Testamente ya Kala, kasi kokokisa yango. Ye moko azali kokokisa maprophete nyonso mpe bomoi mpe lofelo na Ye ekokisa Malako ya Kala.
Lokola moto azali koteka biloko mpo na kosalela mikolo ekoya, mpe mayele ya Testamente ya Kala ezali ntina mpo na koyeba mission ya Yesu. Testamente ya Kala eteyaka biso mpo na Yesu, mpe Testamente ya Sika ezali koyebisa kokokisa nyonso oyo esalemi.
Lisusu, moto ya mayele akosalela bilamba mpamba te mpo bokufi, kasi akoteka yango mpo na lisalisi mosusu. Liloba yango ezali malamu koleka kobebisa yango. Na ndenge yango, Testamente ya Kala ekokisami na Yesu mpe esengeli te kobebisama.
Marko 2:21-22 (Mokanda na Bomoi) 21 “Moto te akangaka elamba ya sika na liboso ya elamba ya kala. Soki akosala bongo, elamba ya sika ekokanga elamba ya kala mpe kobebisa yango. 22 Moto te akobwakisa vinyo ya sika na mabokisi ya vinyo ya kala. Soki akosala bongo, vinyo ekobebisa mabokisi mpe vinyo mpe mabokisi ekobebisama. Kasi bakobwakisa vinyo ya sika na mabokisi ya sika.”
Yesu akoteyaka biso ete tozali na mposa ya koyeba ndenge ya sika mpe bokonzi ya sika. Kasi yango elingi te koloba ete ya kala ezali pasi. Vinyo ya sika ezali lisalisi ya Yesu mpe mabokisi ya kala ezali mibeko ya kala. Yango nyonso ezali ntina mpo na plan ya Nzambe.
Luka 24:44-47 (Mokanda na Bomoi) 44 Yesu alobaki: “Oyo nasalaki napesaki bino liboso: Makambo nyonso oyo ezali na Mibeko ya Moshe, Maprophete mpe Zaburi esengeli kokokisama.” 45 Alobaki bango motema, mpe bango boyebaki Biblia. 46 Alobaki bango: “Ekomi na makambo oyo ezali kokokisama: Messia akokufa mpe akokoma na bato ya mayi na mokolo ya misato, 47 mpe kobongwana mpo na masumu ekokoma elongo na komonisa komema na linɔ́ngi na kombo na Ye na bana ya mboka nyonso, ebandi na Yerusalemi.”
Yesu akoteya biso ete Testamente ya Kala ezali koyebisa Ye. Ye akokisaki maprophete nyonso mpe ndenge ya malamu ya Testamente ya Kala. Na kokoma na lofelo, tokoki koyeba Biblia nyonso.
2 Timote 2:15 (Mokanda na Bomoi) “Sala makasi mpo na kosepela Nzambe lokola moto oyo amonani malamu, mosali oyo akoki te koboya mpe oyo akoki kosala Maloba ya solo malamu.”
Luka oyo eteyaka biso ntina ya kolanda Maloba ya Nzambe malamu, kolanda Testamente ya Kala mpe ya Sika. Moto oyo azali kondima asengeli koyeba Maloba na Ye malamu mpe kosalela yango na nzela ya mayele.
Maranatha.
📲 Tika olingi kolandela bitumba na biso na WhatsApp: https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y
Biblia eteyi biso ete nyama, lokola bato, babongisami na Nzambe mpe bazali komona mabe mpe bokono. Pamba te, Nzambe azali Mopesi ya nyonso, azali na motema makasi na ndenge tokotambwisaka bosomi na ye, ezala na nyama to likambo mosusu.
Roma 8:22 – “Toya koyeba ete makambo nyonso ekoki komiboma lokola na bokono ya koboma mwana tii lelo.”
Maloba oyo elakisa ete makambo nyonso—nyama, nse ya mabele, mpe bato—bazali komona mabe mpo na bokono ya mokili. Lokola biso tokokisi, yango mpe nyama bazali komona mabe. Yango wana, kolinga koboma to koluka kozwa mabe mpo na bango te ekoki kokende na lobiko ya Nzambe.
Biblia ememeli yango mpo na likambo mibale oyo ekoki kosɛnga koboma to kokokisa nyama:
1. Pona Lelo to Mosala ya Liboso Ekomi malamu koboma nyama mpo na kolya to soki ezali ntina ya bomoi. Ezali te kosala mabe, pamba te Nzambe apesi nyama mpo na kolya biso. Na Maloba ya Kala, Nzambe apesaki mibeko ya ndenge ya kolya nyama:
Deuteronome 12:15 – “Nzokande, okoki koboma nyama na bisika nyonso na miso na yo mpe kolya nyama nyonso oyo okosenga, lokola soki ezali nzovu to eloko ya moto, na seko ya bolamu oyo Nzambe na yo apesi yo.”
Nzokande, Nzambe apesi nzela mpo na bato kosalela nyama mpo na kolya, mpe kolanda yango ezali malamu soki ekosalama na boyebi ya bosomi ya Nzambe. Lisusu, kosomba mpe misala mosusu mpo na bomoi ezali malamu mpe na miso ya Nzambe.
2. Pona Bokangami to Soki Nyama Emonisi Libaku Biblia ememeli mpe koboma nyama soki ezali kopesa likama to kosala mabe. Ezali mpe nyama ya lisanga to ya ndako oyo ekaki kosala likama. Biblia epesi malamu mibeko ya bosolo mpe bokangami:
Eksodo 21:28-29 – “Soki ngombe ekosa moto mpe ampona kifo, ngombe yango ekoki kokangama na minyoko mpe mokonzi na yango mpe ekoki kokufa. Kasi soki ngombe amonisaki ndenge ya kosala yango mpe mokonzi ayebaki mpe asilikaki, mpe ngombe yango ekufa moto, ngombe yango ekangamaka mpe mokonzi na yango mpe ekufa.”
Na likambo oyo, nyama ezali na bokangami mpo na makambo oyo esalemi, mpe mokonzi na yango azali na mokumba soki asilikaki kosala ntina. Yango epesaka malamu ete bosolo ezali ntina na ndenge tokotambwisaka nyama, mingi soki bazali kopesa likama na bomoi ya bato. Lisusu, bitumba mpe bikolo lokola likoto, ngulu mpe bibulu oyo ebimisi boladi ekoki kokangama mpo na bokangami.
Kasi, Biblia eteyi ete kozanga motema to kozwa mabe mpo na nyama ezali mabe. Soki nyama ezali na libaku te, ezali na ntina te kozwa mabe mpo na yango.
Boyebi ya Nzambe: Motema ya Komema Nyama Bosomi ya Nzambe ezali na bato mpe nyama, mpe ateyaka biso kozala babosi ya mabele.
Genesis 1:26 – “Nzambe alobi, ‘Tosala moto na sura na biso mpe ndenge na biso, mpo bakokende na mbu mpe banzambe, na bisika nyonso oyo bazali, mpe na nyama nyonso oyo ebimaka na mabele.'”
Maloba oyo elakisa ete bato bazali babosi ya mabele. Lokola babosi, tokoki kosalela mokumba ya kobatela bosomi ya Nzambe, ezala na komemela mpe kotosa nyama.
Salm 24:1 – “Mabele ezali ya Nkolo, mpe nyonso oyo ezali na yango, mokili mpe bato nyonso oyo bazali na yango.”
Nzambe azali na nyonso, ezala nyama, mpe biso bato, tozali na bokangami mpo na ndenge tokotambwisaka yango. Yango elimboli ete kozwa mabe mpo na nyama ezali te kaka likambo ya bosembo, kasi ezali mpe likambo ya Nzambe, pamba te ezali kokosa na mibeko ya Nzambe mpo na bosomi na Ye.
Lisolo ya Balaam na Moke na Ye Na Nombres 22:21-29, tozali na lisolo ya Balaam mpe moke na ye oyo emonisi engelu ya Nkolo ezali kotambola na nzela. Balaam, azali koyeba te engelu, akumisi moke. Nzambe abombolaki monoko ya moke mpe moke alobaki na Balaam:
Nombres 22:28 – “Nkolo abombolaki monoko ya moke mpe alobi na Balaam, ‘Nini nasalaki yo mpo na kolonga ngai misato oyo?'”
Lisolo oyo elakisi ete ata soki tokoyeba te mpo na makambo oyo nyama esali, tokoki te kozwa mabe. Nzambe azali na motema mpo na nyonso, mpe atindaka biso kosala ndenge moko. Makambo ya Balaam ezalaki mabe mpo moke azalaki te kosala mabe.
Bolamu ya Komema Nyama Na Deuteronome 22:6-7, Nzambe atindaka bato komema motema mpo na nyama, lokola kolimbisa moninga na ye:
“Soki okomona nsuka ya nkuku na nzela, na lisusu na likolo ya mabele to na likolo ya likolo, mpe mama nkuku azali na bango to na bikalamba, kobanga te mama na mwana. Pesa mama na azala na bomoi mpe kanga mwana. Kosala yango mpo bolamu ekende na yo mpe obomi mingi.”
Makambo oyo ya pete, kopesa mama nkuku nzela, ezali na bolamu mpe bomoi ya mike. Malamu ezali kosalema na bato oyo bazali komema motema mpo na nyama.
Biblia eteyi biso ete Nzambe azali na motema mpo na makambo nyonso, mpe tozali kotindama kozala babosi ya yango. Soki ezali malamu kosalela nyama mpo na kolya mpe bokangami, kozwa mabe te ezali na ntina. Nzambe atindaka biso komema motema mpe kotosa nyama na bosomi na Ye. Soki tokotambwisaka nyama malamu, tozali kobongisa Nzambe lokola Mopesi ya nyonso.
Shalom.
👉🏾 Join WhatsApp channel: https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y
“Ngai nazali rose ya Sharona, mpe lilí ya balanga.”
— Nkómbó ya Mobali 2:1, Mokanda na Bomoi
Na ndakisa oyo ya bokomi ya Poézi, ezalí na bikundóló makasi. Ezali koloba makambo mibale ya bilóko ya malasi:
Rose ya Sharona
Lilí ya balanga
Bilóko oyo esalaka elilingi ya makambo ya elimo. Bato mingi ya mateya balobaka ete ezalaka elilingi ya Yesu Kristo: kitoko na Ye, komikitisa na Ye mpe kobuka ndelo mpo na bato nyonso.
Lilí ezali nini?Lilí ezali malasi kitoko, ya polele mpe ya pete. Ezalaka malamu na bisika ya se, na balanga mpe na mindelo ya pete. Eteni oyo emonisaka elilingi ya komikitisa, kozala na kimya mpe kitoko oyo ezangí kobongama makasi.
Na ntango ya Biblia, bato basaleláká lilí lokola elilingi ya pɛto mpe ngɔlɔ. Yesu ye moko akutanisaki lilí mpo na kolakisa lisungi mpe bokonzi ya Nzambe:
“Botala ndenge balilí ezali kokola. Ezali kosala te, ezanga kosumba elamba. Nzokande, nazali koloba na bino: ata Salomo na nkembo na ye nyonso, azalaki te na kitoko lokola moko kati na yango.”— Luka 12:27, Mokanda na Bomoi
Lilí ezali elilingi ya nani?Lilí ya balanga ezalaka mingi elilingi ya Kristo moko. Azalaki kokita na balanga ya mawa mpe pasi ya bomoi ya bato. Azalaki kutu te na likoló, kasi akitaki mpo na kokutana na pasi na biso. Oyo emonisaka kokóma mosuni ya Nzambe mpe kovanda elongo na biso (Yoane 1:14).
Yesu azali:
Rose ya Sharona – na nkembo mpe bokasi
Lilí ya balanga – na komikitisa, na bolingo, pene ya bato oyo bazali se
Azali Alfa mpe Omega, ebandeli mpe nsuka (Emoniseli 22:13). Na bisika nyonso – na likoló ya bomoi to mpe na balanga ya pasi – Yesu azali.
Lokola lilí ezalaka kitoko mpe epanzaka malasi, bongo Yesu amemaka bato epai na Ye na bolingo, mawa mpe solo. Biblia elobi:
“Azali kitoko mobimba. Yango nde mopɛná na ngai, moninga na ngai.”— Nkómbó ya Mobali 5:16, Mokanda na Bomoi
Mpo na nini oyo ezali na ntina?Koloba ete Yesu azali Lilí ya balanga emonisaka biso ete azali na biso na ntango ya pasi makasi, ezali kaka na ntango ya esengo te. Azali Mobikisi oyo ayebi kozwa mawa na biso (Baebre 4:15). Biblia elobi lisusu ete:
“Batindaki ye na mpasi, batikalaki na tina te epai na ye, moto ya mawa, oyo ayebá mawa ya motema.”— Yisaya 53:3, Mokanda na Bomoi
Kasi Yesu apesaka biso pema, kimya mpe lobiko.
“Boyá epai na ngai bino nyonso oyo bozali komemá mokumba makasi, mpe nakopesa bino pema.”— Matai 11:28, Mokanda na Bomoi
Okozala pene na Ye?Soki naino otiki te koyika motema epai ya Yesu, ozali kokweya na likanisi oyo eleki na bomoi. Ye apesi te lingomba, kasi apesi pema ya molimo — bolimbisi masumu, kimya elongo na Nzambe mpe bomoi ya seko.
Zwa Ye lelo.
Maranatha — Nkolo azali koya!
👉🏾 Yáká na esika na biso ya WhatsApp mpo na koyekola koleka awa:https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y
Na ntina ya Biblia, liloba “migongo” to “bikapo ya nzoto” eyebani ndenge ya kokanisa biloko oyo ezali na nzoto ya moto mpe ya nyama — ndenge ya maboko, mikono, makolo, mpe biloko nyonso oyo ekotaka na nzoto. Liloba oyo, mpe soki ezangi kaka na mingi na bamilingi ya lingele, ezali kolakisa ete migongo ezali biloko ya nzoto oyo esengeli kozala na makasi, kasi mpe ekoki kozwa likambo ya kobebisa, boumeli ya kozwa mawa, mpe mpe likambo ya kondima ya Nzambe.
Miyano ya Biblia
Yobe 17:7“Miso na ngai eza na molili ya mawa, mpe bikapo na ngai nyonso ezali lokola ekomeli.”
Na oyo, maloba ya miso oyo emonani lokola eza na molili mpe bikapo oyo ezali lokola ekomeli emonisi mawa monene mpe kobebana ya nzoto oyo esalaka moto azwa na mawa makasi. Ekomelisa ete nzoto ya moto—bikapo na yango—ezali kopesa limemya na mawa mpe kobebana oyo ezali kokende liboso na motema.
Yobe 18:13“Ezali kolia bikapo ya nzoto na ye; mpe mwana ya liboso ya kifo azali kolia migongo na ye.”
Loboko na mokano ya “bikapo” ezali kolakisa nguya ya kifo mpe mawa oyo ebebisa nzoto. Oyo emonisi kombo ya Nzambe ya kotosa te mpe bomoi ya moto oyo ekosangisa mawa na yango.
Yobe 41:12“Nakoki te koloba makambo ya bikapo na ye, to nguya na ye, to kokamwa ya komemya na ye.”
Na likambo oyo, oyo ezali koloba likolo ya nyama monene (Leviathan), ezali kolakisa nguya monene ya nyama yango mpe nguya ya Nzambe oyo etalaka mpo na makambo oyo emonisi moke te nguya ya Nzambe mpe makoki na ye.
Lobiko ya Nzambe
Nzoto lokola esaleli ya likambo ya moto:Koyebisa biloko ya nzoto—soki ezali kozala na mawa to kozala na nguya—elimboli ete nzoto ezali likambo ya motema mpe ya mitema ya moto. Ntango moto azali na mawa, nzoto na ye emonani lokola ekomeli, emonisi makambo ya motema mpe mawa oyo ezali na kati.
Kondima ya Nzambe mpe lisalisi:Nzoto ezali na kati ya likambo ya kozala na mawa mpe kobebisama, kasi na Biblia, kondima ya Yesu ezali komonisa ete bomoi ya solo ekosala ndenge ya sika, ekozala ya seko mpe ya nguya.
Ndenge ya bomoi ya moto:Koyebisa bikapo ya nzoto elakisaka ete bomoi ya moto ezali na nzela nyonso: motema, nzoto mpe mitema. Emonisi mpe ete koteya nzoto na biso malamu ezali kopesa Nzambe nkombo mpe komipimela elimo.
Nkombo ya sukaNa makambo ya Biblia oyo, liloba “migongo” eyebani na biloko ya nzoto. Lisalisi ya Biblia elimboli kobebisama ya moto na mawa mpe kobebisama ya Nzambe, kasi mpe kondima mpe esengo ya kozwa bomoi ya seko.
Shalom!
👉🏾 Longola na WhatsApp mpo na kokutana na biso mpe koyekola mingi:https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y