Na Biblia, “bilei ya Molimo” elimboli nguya moko ya Nzambe amemaka na moto mpo na kosala makambo oyo eleki bokebi ya moto mpo na kosala makambo ya Nzambe. Bilei yango mpe bakoyebisa te — ezalaka ngai ya Nzambe.
Na ndakisa:Moko akoki kozala na nguya ya kosalisa bato oyo bazali na bolwisi, mosusu akoki kobenga, mosusu koloba minoko ya molimo, mosusu koteya, mosusu kopesa na motema makasi, mosusu kosakola nkembo ya Yesu, mpe mpe ekozala mingi.
Tosangisa bilei oyo na ntango misato ya minene:
Bilei oyo moto amonaka te na ndenge ya komi na kosenga, te na ndenge ya koluka, te na ndenge ya kosala programme. Nzambe moko apesaka moto bilei yango, amemi ye mpe apesaki ye nguya mpe mokano ya kosala mosala.Na Biblia, bato lokola Yeremia, Isaya, Bantoma mpe Paulo Nzambe abengaki mpe apesaki bango bilei mpo na mosala ya motuya mpe nguya ya kosala yango.
Bilei oyo, moto nyonso akoki kozwa soki azali kondima Yesu mpe azwi Molimo Mosantu. Molimo Mosantu apesaka bilei ya Molimo mpo na moto nyonso na ndenge oyo akoki kozwa yango. Lokola Biblia elobi na:
1 Bakorinti 12:8–10 (Mokanda na Bomoi)“Na moko, Molimo apesaki elobi ya bozalisi; na moko mosusu elobi ya koyeba; na moko mosusu kondima na Molimo moko; na moko mosusu bilei ya kosalisa na Molimo moko… na moko mosusu misala ya minzoto; na moko mosusu nabengi; na moko mosusu minoko ya minzoto; na moko mosusu koyekola minoko.”
Oyo ezali bilei oyo moto azui te moko moko, kasi ezali ndenge moto azui yango na makasi ya masengi mpe lisungi ya bato mingi na lisanga ya Kristo.
Tosangaka yango na:
2 Bakorinti 1:11 (Mokanda na Bomoi)“Bino mpe, zongisá lisungi na bino na bolingo mpo na biso na kosenga, mpo ete na mokano ya bilei oyo tozui na lisungi ya bato mingi, bato mingi bakokende kosakoli lokola bolingo na biso mpe kopesa ye bolingo.”
Bilei oyo ezali kobima na masengo ya bato mingi, esika ya kozala masengo ya moto moko.
Na ndenge mingi, bato basili koyeba te oyo eleki ntina: soki bakonzi na bango, bazali na lisanga, bapesi bango masengo te, bango bakoyoka mpe lisanga ya Nzambe ekosala polele te. Bilei nyonso ya Nzambe ezali na ntina oyo bato balingaka mpe bayebi ndenge ya kosenga mpo na bango.
Kimona ya Paulo:Yango te ezali likambo ya wuto oyo abengamaki mpe Molimo ya Nzambe mosusu, kasi ezali mpe na bato mingi oyo bazalaki kosenga mpo na ye.
Na ndakisa ya mosala oyo tozali na yango (Nuru ya Bolingo), ezali na ntina mingi mingi na masengo ya bato mingi mpo ekende liboso. Soki olingi kosenga mpo na yango, wana ezali kokoma nguya mpo na bakonzi mpe mpo na kolobela Injili na bosembo mpe na makasi.
Lokola Biblia elobi:
Biso (bato ya Nuru ya Bolingo) mpe basali mosala ya Nzambe tolingi mingi, mpo ete tokoki kolobela Injili na bosembo, ndenge Paulo asengaki.
Tosengeli mpe kosenga ndenge Biblia elobi:
Efezi 6:18–19 (Mokanda na Bomoi)“Na mabondeli nyonso mpe masengo nyonso, bokosalela na Molimo, bino nyonso mpe kobosana te; bokosenga mpe mpo na ngai, mpo ete na kozwa maloba mpo na kobwaka minoko na ngai na bosembo, mpo na kosakola maloba ya Injili.”
Na ebongiseli nyonso ya Songoyo ya Malamu, tozali koyoka mpamba ndenge “ba mwana ya Yerusalemi” bazali kolobama mingi. Nani bato oyo? Ezali kaka basi ya engumba ya Yerusalemi nyonso kaka? To ezali likambo mosusu?
Tókotala maloba ya Biblia mpo tóyeba malamu.
Songoyo ya Malamu 1:5 (Mokanda na Bomoi)“Nazali monene ya minene ya kolongwa na moke ya mwasi, kasi nazali kitoko — basi ya Yerusalemi — lokola toko ya Kédari, lokola mikanda ya Solomoni.”
Na esika mosusu, Biblia elobi ete basi ya Yerusalemi basengeli kozwa maloba ya ntina mpo na bolingo:
Songoyo ya Malamu 2:7 (Mokanda na Bomoi)“Nazali kobenga bino, basi ya Yerusalemi, na nzela ya bwanya ya mapata mpe ya biteni ya elanga — boye — bómoni bolingo te, bómema te, nsima ya tango ezali malamu.”
“Basi ya Yerusalemi,” to mpe “Mwana ya Sioni,” ezali maloba ya minene, ya elilingi. Elobeli “bato nyonso ya Isalaele”, oyo ezali lokuta te te; ezali maloba oyo elobi bato nyonso ya peuple ya Nzambe, ezala mwasi to mobali, kaka to ya engumba moko te.
Zekaria 9:9 (Mokanda na Bomoi)“Mona, Mwana ya Sioni! Zala na esengo mingi! Mona, Mwana ya Yerusalemi! Bonga yo! Tala, mokonzi na yo azali koya epai na yo; ye azali ya bosantu mpe akopesa bino elikya; ye azali kokende na motema ya elongo na bosantu, mpe azali na lisika te, azali na ngombe moke, mwana ya ngombe.”
Lelo oyo ezali maloba ya Zekaria yango ezali makambo oyo esalemaki ntango Yesu alingaki kokota Yerusalemi. Bato bazalaki kondimela ye, batindaki matiti na nzela mpo azongwe, mpe babengaki “Hosana!” mpo na ye.
Yohana 12:12–15 (Mokanda na Bomoi)“Na mokolo oyo elandi, bato mingi oyo bazalaki komona fɛti bayekolaki ete Yesu azali kokota Yerusalemi; bákóma matiti ya palm tree, bákómaka kokende kotuna ye, mpe bákoyebisa:‘Hosana! Nzambe akopesa mkolo oyo azali kokota na nkombo ya Nkolo, Mokonzi ya Isalaele!’Yesu mpe alingi ndako ya ngombe, mpe apesaki yango epai na ye, lokola oyo ezali mpenza na bapeteni;‘Basi ya Sioni, bóketi mposa te! Tala, mokonzi na bino akomi, azali kotambwisa na mwana ya ngombe.’”
Toya maloba ya Yesu—bato oyo balobaki “Hosana!” ezalaki koleka kaka basi ya Yerusalemi; ezalaki bato nyonso ya mboka mobimba, bato ya bokeseni nyonso!
Oyo emonisi ete “basi ya Yerusalemi” ezali lokuta te, ezali peuple nyonso ya Isalaele.
Tozali kozwa mposa ya mpe: Mika 4:8; 2 Bapalamaki 19:20–21; Esaya 37:22; Esaya 62:1 mpo na kopesa ntina mosusu na likambo oyo.
Biso lokola bakristó (basi mpe mibali), tozali kolimbola lokola Isalaele ya molimo. Yango elimboli ete tozali elongo na bato oyo Biblia eyebani lokola “Basi ya Sioni” to “Basi ya Yerusalemi” soki tomemaki Yesu Kristo na motema na biso.
Biblia mpe elobi ete basi ya Yerusalemi, oyo ezali peuple ya Nzambe, basengeli kokima mabe, mingi na yango ezali mabe ya molimo mpe ya nzoto.
“Mabe ya molimo” ezali ndenge nyonso ya kobosana Nzambe mpe kolanda biloko ya maboko.
Olimi Yesu Kristo na bomoi na yo? Tolobi ete mbiya ya Nzambe ezali sikoyo mpe Yesu azali kokende kotuna ye mbala mosusu na mikolo oyo ezali ya suka.
Nkolo akopesa yo bolingo mpe bokono
Eyano: Tótala malamu…
Libota 6:11–13 (Mokanda na Bomoi)“Mabele ezalaki kobebisama na miso ya Nzambe mpe ezalaki kotia mobulu makasi. Nzambe alingaki kotala ndenge mabele ebebisamaki, mpo bato nyonso oyo bazalaki na mabele babebisaki nzela na bango. Nzambe alobaki na Nowa, ‘Nakoyika naino bato nyonso oyo nayebisi na mabele, mpo mabele ezali kotia mobulu makasi mpo na bango. Nakobebisa bango mpe mabele naino.’”
Na boye, kokundola to kobebisa elingi kolakisa koboma to kotia moto na likambo na ye oyo azali na yango lokola elaka na ye. Ndakisa: soki moto akobaki yo mbongo mpe ozali na nguya ya kobenga yango lisusu te, yango ezali kokundola. Lokola mpe, soki moto azali na elaka ya kosala mpe kosalisa, mpe yo omemaka yango mpo na mikano na yo moko, ozali kosala mibeko mabe. Na boye, kokundola ezali mabe na miso ya Nzambe.
Kasi na Biblia, eloko oyo “kokundola” elingi koloba euti koleka te ya kotia moto na likambo na ye. Ezali mpe mobulu, bokonzi ya mabe, mabe nyonso, mpe kokabola Nzambe.
Ntango Biblia elobeli “kokundola”, ezali na ntina ebele koleka oyo bato mingi basalaka lelo. Na Libota 6:11–13, kokundola elingi koloba nyonso oyo ezali mobulu, bokonzi ya mabe, kokabola, mpe kotia moto na likambo mabe. Yango nde likambo oyo Nzambe alingaki kotonga mokili ya liboso na mobulu.
Mibeko mosusu oyo elobeli kokundola:
Okomi Yesu? To okomi koluka kokoba na bokonzi mabe ya mokili oyo? Biblia elobi ete mokili ya liboso ebebisamaki na mai, kasi mokili oyo ezali sikoyo ezali kobetama na moto mpo na moto, mpo mibeko mabe oyo ebebisaki mokili ya liboso (ntango ya Nowa) ezali kozonga lisusu.
2 Petelo 3:6–7 (Mokanda na Bomoi)“Na mai yango mpe, mokili ya yango ntango yango ebebisamaki. Kasi likolo mpe mabele oyo ezali sikoyo ebombami mpo na moto, mpo ekokangama mpo na mokolo ya kotonga mpe kobebisa bato bakundolami.”
Tomoni Yesu, Nkolo ya Bokonzi mpe Motongi ya Bokonzi (Nzembo 45:7),
Tango tokanisaka losambo, mbala mingi tokómisaka yango kaka koyemba nzembo na lingomba, mingi-mingi nzembo ya malembe to ya kokanisa mingi oyo babengaka nzembo ya losambo. Kasi, losambo ya solo eleki mosika kaka miziki. Mpo tososola malamu nini kosambela Nzambe elakisi, esengeli tobandela na ndimbola ya Biblia.
Liloba losambo elakisi kopesa motuya monene epai ya moto moko. Na ndenge ya Biblia, kosambela Nzambe elakisi kokumisa Ye, komemya Ye mpe kosalela Ye na bomoi na biso mobimba — kaka na maloba to na koyemba te, kasi na molimo mpe na solo (Yoane 4:23-24).Losambo ezali eyano ya mitema na biso na oyo Nzambe azali mpe na makambo nyonso oyo asali. Eyano yango emonanaka na makanisi, na misala mpe na bolingo na biso.
Losambo ya solo esangisaka makambo ebele lokola:
Yesu ateyaki polele ete basambeli ya solo bazali bato oyo basambelaka Tata na molimo mpe na solo:
“Ngonga ezali koya, mpe sik’oyo ekomi, tango basambeli ya solo bakosambela Tata na molimo mpe na solo. Pamba te Tata azali koluka bato ya ndenge wana mpo basambela Ye.”(Yoane 4:23 – Mokanda na Bomoi)
Losambo ekangami kaka na losambo ya mokolo ya lomingo te. Ezali lolenge ya bomoi — kokumisa Nzambe na nyonso oyo tosalaka:
“Bandeko, na nkombo ya mawa nyonso oyo Nzambe asaleli bino, nazali kosenga bino: bómipesa bino moko epai ya Nzambe lokola mbeka ya bomoi, ya bosantu mpe oyo esepelisaka Ye. Yango nde losambo ya solo oyo esengeli na bino.”(Baroma 12:1 – Mokanda na Bomoi)
Yango elakisi ete tosambelaka Nzambe tango:
Losambo ya solo ezali ya moto moko moko, kasi mpe ya lisanga. Biblia elendisaka biso kosanganaka elongo na bandimi mosusu mpo na kosambela, kolendisana mpe kokola na kondima:
“Tótala ndenge nini tokoki kolendisana mpo na bolingo mpe misala malamu. Tótika te kosangana elongo, ndenge basusu basalaka, kasi tóyokanaka mpe tópesana mpiko, mingi-mingi lokola bozali komona mokolo ya Nkolo kopusana pene.”(Baebre 10:24-25 – Mokanda na Bomoi)
Tango tosangani elongo, tolingami:
“Tiká ete liloba ya Kristo etikala kati na bino na bozwi nyonso. Boteyana mpe bopamela bino na bino na bwanya nyonso; boyemba nzembo, hymne mpe nzembo ya molimo, na botondi kati na mitema na bino epai ya Nzambe.”(Bakolose 3:16 – Mokanda na Bomoi)
Soki olingi kosambela Nzambe ya solo:
Makambo wana ezali kaka mimeseno ya bato te; ezali nzela oyo Nzambe Ye moko atya mpo na losambo, oyo etongaka mitema na biso mpe ekumisaka Kombo na Ye.
Losambo ya solo ezali kopesa nyonso oyo tozali epai ya nyonso oyo Nzambe azali. Etali mitema, makanisi mpe misala na biso, nyonso etambwisami epai ya Nzambe na nzela ya Yesu Kristo, na nguya ya Molimo Mosantu.
Losambo ezali kaka te oyo tosalaka mokolo ya lomingo — ezali lolenge oyo tobikaka mokolo na mokolo.
“Yango wana, soki bolyi to bomeli, to ata nini bosali, bosala nyonso mpo na nkembo ya Nzambe.”(1 Bakorinto 10:31 – Mokanda na Bomoi)
Nkolo apambola bino mpe atambolisa bino na losambo ya solo mpe ya mozindo koleka.
Mapamboli na Kombo ya Nkolo na biso YESU KRISTO.
Mbala mingi Nzambe alobaka na biso na kati ya mitema na biso, kasi mbala mingi tozali kopesa mongongo na Ye likebi te. Yango wana, tokómaka kokutana na mikakatano mpe bapasi oyo tolingaki te mpe oyo ezalaki na tina te.
Bambuma ya koboya koyoka mongongo ya Nzambe ezali makasi mingi. Tótala liteya oyo tokoki kozwa na lisolo ya mwana oyo abungaki nzela, oyo asɛngaki libula na ye epai ya tata na ye.
Yesu alobaki lisusu:“Ezali na moto moko oyo azalaki na bana mibali mibale. Mwana ya moke alobaki na tata na ye: Tata, pesa ngai eteni ya biloko oyo ekokani na ngai. Boye tata akabolaki bango biloko na ye.Mwa mikolo sima, mwana ya moke asangisaki biloko na ye nyonso, akendaki na mokili ya mosika; kuna, asilisaki bomengo na ye nyonso na bomoi ya bosɔtɔ mpe ya masumu.”
Mwana yango aboyaki koyoka mongongo ya bwanya oyo ezalaki koloba na kati ya motema na ye. Aponaki kaka kolanda posa ya nzoto mpe mokano na ye moko. Biblia ekobi koloba boye:
“Ntango asilaki kosilisa nyonso, nzala monene ekotaki na mokili wana, mpe abandaki kozanga eloko. Akendaki komipesa kosala mosala epai ya moto moko ya mokili wana, oyo atindaki ye na bilanga na ye mpo na kobatela bangulu.Azalaki na posa ya kotondisa libumu na ye na bilei oyo bangulu bazalaki kolia, kasi moto moko te apesaki ye ata eloko moko.”
Kasi kuna nde esika nyonso ebongwanaki:
“Ntango azongelaki mayele na ye, alobaki: Basali boni ya tata na ngai bazali na bilei mingi, kasi ngai nazali awa nakufi na nzala!Nakotelema, nakozonga epai ya tata na ngai mpe nakoloba na ye: Tata, nasali lisumu liboso ya Nzambe mpe liboso na yo.”
Liloba oyo elobi “ntango azongelaki mayele na ye”, elingi koloba penza “ntango atiaki yango na motema na ye”. Yango emonisi ete Nzambe azalaki kala kosolola na ye na kati ya motema na ye. Lisosoli na ye ezalaki kokebisa ye ete nzela oyo azwaki ezalaki mabe, kasi azalaki kaka koboya koyoka, kino mokolo oyo amikaki mpe ayokaki.
Boyebani boye Nzambe alobaka na biso lelo. Mbala mingi, azali kosalela Molimo na Ye mpo na kokebisa mitema na biso, koloba na biso:“Kende te na nzela wana. Kokoba lisumu wana te. Zonga epai na Ngai.”Kasi bato mingi bakómisaka mitema na bango makasi mpe baboyaka koyoka.
Biblia elobi boye:
“Mwana na ngai, pesa ngai motema na yo, mpe tika miso na yo elanda banzela na ngai.”
Nkolo alingaka kaka misala ya libanda te, kasi motema na biso. Ntango toboyi koyoka mongongo na Ye, tokómaka kokota na nzela ya kobebisama. Kasi ntango tomikitisaka, tolongwaki na masumu mpe tozongi epai na Ye, tokómaka kokutana na bozongisi ya solo — kaka ndenge mwana oyo abungaki nzela azongaki.
Tótala bandakisa oyo:
Atako bongo, Nzambe azali wa boboto mpe wa mawa. Soki lelo oponi koyoka mongongo na Ye, akoyamba yo lisusu na maboko efungwama.
“Lelo, soki boyoki mongongo na Ye, bokómisa mitema na bino makasi te lokola na tango ya botomboki.”
Yango wana, yoka mongongo oyo ezali kobenga yo na kobondela, kokila bilei, kotanga Liloba ya Nzambe, kolimbisa, kosalela Nzambe, to ata kotika esika to boyokani oyo esepelisaka Nzambe te.Koboya mongongo wana ememaka mpasi, kasi kotosa yango ememaka bomoi mpe mapamboli.
Tika ete Nkolo asalisa biso tango nyonso kotia mongongo na Ye na mitema na biso.
Soki olingi koyamba Yesu Kristo na bomoi na yo, fungola motema na yo epai na Ye lelo.
Ntango Yobo akomaki na pasi monene—abungisaki bozwi na ye, nzoto na ye ekómaki pasi, mpe ata bana na ye bakufaki—abalukaki epai ya mwasi na ye oyo azalaki na mawa mpe alobaki:
“Tokondima nde bolamu kowuta na Nzambe, kasi tokondima te pasi?”(Yobo 2:10, Mokanda na Bomoi)
Motuna oyo ezali ya mozindo mingi na mateya ya Nzambe:Est-ce ete ntango ya pasi mpe ewutaka na Nzambe? To Nzambe apesaka kaka makambo ya malamu mpe ya esengo?
Tótala verse mobimba ya Yobo 2:10 (Mokanda na Bomoi):
“Yobo alobaki na ye: ‘Ozali koloba lokola moko ya basi bazoba. Tokondima nde bolamu kowuta na Nzambe, kasi tokondima te pasi?’ Na makambo nyonso oyo, Yobo asalaki lisumu te na maloba na ye.”
Eyano ya Yobo emonisi ete azalaki na boyebi ya mozindo ya bokonzi ya Nzambe. Ayebaki ete Nzambe azali Nkolo ya makambo nyonso—ya malamu mpe ya pasi. Kasi Yobo afundaki Nzambe te; andimaki ete ata soki ayebaki te ntina ya makambo oyo, Nzambe azalaki kaka sembo.
Esengeli tososola polele ete Nzambe azali te mobandeli ya mabe. Biblia elobi boye:
“Tango moto azali komekama, aloba te: ‘Nzambe nde azali komeka ngai.’ Pamba te Nzambe akoki komekama te na mabe, mpe ye moko amekaka moto moko te.”(Yakobo 1:13, Mokanda na Bomoi)
Nzambe akoki kopesa nzela na pasi, komekama to bololo, kasi ye moko asalaka mabe te. Mabe ewutaka na mokili oyo ekweyaki, na lisumu ya bato, mpe na misala ya Satana. Kasi ata na makambo ya pasi, Nzambe asalelaka yango mpo na kokokisa mokano na Ye.
Yango emonani polele na lisolo ya Yosefe:
“Bino bolingaki kosala ngai mabe, kasi Nzambe abongolaki yango mpo na bolamu, mpo na kobikisa bato mingi.”(Ebandeli 50:20, Mokanda na Bomoi)
Mbala mingi, pasi ezali esaleli ya Nzambe mpo na kobongola bomoi ya moto. Oyo emonani lokola kobungisa, mbala mosusu ezali bobongisi mpo na kozwa eloko ya monene koleka.
“Bandeko na ngai, bósepelaka tango bokutani na komekama ya ndenge na ndenge, mpo boyebi ete komekama ya kondima na bino ebimisaka koyika mpiko.”(Yakobo 1:2–3, Mokanda na Bomoi)
Lisolo ya Yobo ezali ndakisa makasi. Ata abungisaki nyonso, Nzambe azongiselaki ye nyonso koleka liboso:
“Nkolo apambolaki mikolo ya suka ya Yobo koleka mikolo ya ebandeli na ye…”(Yobo 42:12, Mokanda na Bomoi)
Yobo ayebaki te ete pasi na ye ezalaki na ntina ya Likolo:— kolakisa ete kondima na ye ezalaki ya solo,— kobimisa mayele mabe ya Satana (Yobo 1:6–12),— mpe komema ye na boyebi monene ya Nzambe (Yobo 38–42).
Mbala mosusu, oyo tomonaka lokola “mabe” ezali kaka nzela oyo Nzambe asalelaka mpo na komema biso na bolamu monene koleka:
Na makambo nyonso wana, pasi ezalaki ekuke ya lobiko mpe ya bopamboli.
Ntango ya komekama ezali ntango oyo ezaleli ya Nzambe etongamaka na bomoi ya moto:
Nzambe asalelaka ntango yango mpo na kobongisa biso mpo tókokana na elilingi ya Kristo (Baroma 8:28–29). Oyo tobengaka “mikolo ya mabe” ekoki kozala nzela ya Nzambe mpo na kosala biso bato ya makasi na molimo.
Esengeli tóyeba polele ete Nzambe abebisaka bana na Ye te.
“Soki mwana asengi tata na ye lipa, akopesa ye libanga? To soki asengi mbisi, akopesa ye nyoka? … Bongo Tata na bino ya Likolo akopesa Molimo Mosantu na baoyo basengaka Ye!”(Luka 11:11,13, Mokanda na Bomoi)
Nzambe apesaka disipilini, ya solo (Baebre 12:6), kasi mpo na kobongisa, mpo na kotonga, kasi mpo na kobebisa te. Azali Tata malamu, ata tango apesi nzela na pasi.
“Totángaka lokola bapambolami bato oyo bayikaki mpiko. Boyoki likambo ya Yobo mpe bomoni ndenge Nkolo asukisaki yango, mpo Nkolo azali na motema mawa mpe ngolu mingi.”(Yakobo 5:11, Mokanda na Bomoi)
Mokano ya Nzambe ezalaki te kobuka Yobo, kasi kopambola ye. Mpo na koyika mpiko na ye, Yobo azwaki boyebi monene ya Nzambe mpe bopamboli monene koleka oyo azalaki na yango liboso.
Ntango Yobo atunaki:“Tokondima nde bolamu kowuta na Nzambe, kasi tokondima te pasi?”azalaki koloba te ete Nzambe azali mobandeli ya mabe, kasi azalaki koloba ete Nzambe azali Nkolo ya eleko nyonso ya bomoi—ata ya mawa mpe ya pasi.
Lokola bandimi:
Bondima Nzambe, kaka te na ntango ya bopamboli, kasi mpe na ntango ya bitumba.Nkolo azali malamu, mpe motema mawa na Ye ezalaka libela.Tika ete akómisa yo makasi na eleko nyonso oyo ozali kati.
Soki olingi koyamba Yesu Kristo lokola Nkolo mpe Mobikisi ya bomoi na yo, tokosepela kosolola mpe kosambela elongo na yo.Zwa boyokani na biso na nzela ya makambo ya bokutani oyo ezali awa na nse.Mokano oyo ezali litambe ya ntina mingi mpo na bomoi ya ntina, ya kimya mpe ya elikya
Liloba ya Kiswahili “kuseta,” ndenge basalelaka yango na Biblia, elingi koloba kobebisa eloko mobimba, ezala na konyata yango, kokanga yango, to kobuka yango na biteni nyonso. Ezali kolakisa kolonga ya kokoka mpe kolongola eloko libela, kasi kaka te kopesa yango mpasi ya mwa ntango.
Tótala ndakisa ya baverse oyo ewuti na Biblia — Mokanda na Bomoi:
19 Bato nyonso bayoki sango ya botosi na bino, yango wana nasepeli mingi mpo na bino. Kasi nalingi ete bozala na bwanya na makambo ya malamu, mpe bozala peto na makambo ya mabe. 20 Nzambe ya kimya akokanga Satana na se ya makolo na bino na ntango moke. Tika ete ngolu ya Nkolo Yesu ezala elongo na bino nyonso.
Na eteni oyo, ntoma Polo azali kolendisa bandimi bábatela bomoi ya bwanya mpe básepela te na mabe. Liloba “akokanga Satana na se ya makolo na bino” ezali elilingi ya makasi oyo elakisi bolongi ya nsuka oyo bandimi bazali na yango kati na Kristo likolo ya nguya ya mabe.
Yango ezongisaka biso makanisi na Ebandeli 3:15, epai Nzambe alobaki ete mwana ya mwasi akobuka moto ya nyoka. Bato mingi balimbolaka lisakoli yango lokola kolakisa Yesu Kristo, oyo akolongaki Satana. Kokanga Satana yango ezali kaka te mosala ya nguya ya Nzambe, kasi mpe mbuma ya bomoi ya bosembo ya bandimi, oyo Molimo Mosantu apesaka bango makasi ya kotelemela komekama mpe masumu.
Eteni oyo elakisi solo moko ya ntina mingi: Bolongi ya elimo ewutaka na kokabwana na mabe mpe na botosi epai ya Nzambe, kasi te na nguya ya moto ye moko. Tango totiki masumu mpe tolandi Kristo, Nzambe apesaka biso makasi ya kolonga bopusi ya Satana.
Nkolo azali pembeni na yo, na loboko na yo ya mobali; akokanga bakonzi na mokolo ya kanda na Ye.
Nzembo oyo ezali lisakoli ya Masiya, elakisi koya ya Masiya, Yesu Kristo. Ezali kolakisa ete akosala kosambisa ya Nzambe likolo ya bato mabe. Kokanga bakonzi elakisi bokonzi ya Nzambe likolo ya bakonzi mpe nguya nyonso ya mabe. Ezali kokundola biso ete bosembo ya Nzambe ekolonga na nsuka, ata mabe emonana lokola ezali na makasi lelo.
Liloba “kuseta” elingi koloba kobebisa eloko mobimba, kotika ata eloko moko te etikali. Elaka ya Nzambe ezali ete akosala bongo epai ya Satana mpe nguya nyonso ya mabe, kasi te epai ya bato na Ye.
Lokola bandimi, bobengami na biso ezali ya kozala na bomoi oyo elakisaka bosantu ya Nzambe—bomoi oyo etambolaka kolanda mokano na Ye mpe etondisami na kondima kati na Yesu Kristo.
Soki tozali kotalela bomoi ya botosi te, tokoki kokweya na nzela moko ya kobebisa oyo Satana ye moko akokutana na yango. Kasi na kondima kati na Kristo, tozwaka bolimbisi, bobateli mpe bolongi.
Ozali pene ya koyamba Yesu lelo? Soki ee, zwa ntango ya kosala losambo ya kotubela masumu mpe kobongola motema.
Tika Nkolo apambola yo mingi. Kabola mateya oyo ya kolendisa na bato mosusu!
WhatsApp
Ba-Ebre 11:21 (Mokanda na Bomoi)“Na nzela ya kondima, Jakobo, tango azalaki pene ya kokufa, apambolaki moko na moko ya bana ya Yosefe mpe aabudaki Nzambe, wana ayekamaki na likolo ya fimbo na ye.”
Okomaki nanu komituna mpo na nini Biblia etyaki likambo oyo polele boye?Mpo na nini elobi ete Jakobo ayekamaki na likolo ya fimbo na ye tango azalaki kosambela Nzambe?Mpo na nini te na mbeto, na efelo to na kiti?
Molimo Mosantu abatelaki elilingi wana mpo ezalaki na ndimbola ya mozindo mpe ya boprofeta. Mosala ya nsuka ya Jakobo ezalaki kaka te likambo ya mobange, kasi ezalaki liteya monene ya kondima.
Tango Jakobo apambolaki bana ya Yosefe, Efraïm mpe Manase, asalaki likambo moko ya kokamwa: akatisaki maboko na ye. Atiaki loboko na ye ya mobali na moto ya moke, Efraïm, mpe loboko ya mwasi na moto ya monene, Manase (Ebandeli 48:14).Yosefe alingaki kobongisa tata na ye, kasi Jakobo ayanolaki:
Ebandeli 48:19 (Mokanda na Bomoi)“Natali yango, mwana na ngai, nayebi. Ye mpe akokóma ekólo mpe akokóma monene; kasi ndeko na ye ya moke akoleka ye, mpe bakitani na ye bakokóma ebele ya bikólo.”
Na nzela ya kokatisa maboko, Jakobo azalaki kotala liboso ekatisi (croix). Ezalaki libombami ya Nzambe oyo ekomonanaki polele kaka na nzela ya Yesu Klisto, oyo na nzela na Ye lobiko ekómaki liboso epai ya bikólo ya bapaya. Ntoma Polo alimboli yango boye:
Baroma 11:11 (Mokanda na Bomoi)“Na nzela ya kokweya ya Isalaele, lobiko ekómaki epai ya bapaya mpo batinda Isalaele na zuwa.”
Makambo nyonso oyo Jakobo asalaki ezalaki te ya mbalakaka; ezalaki lisalisi ya Molimo ya Nzambe.
Na Biblia, fimbo ezalaka na ndimbola minene misato:
Bakonzi bazalaki komema fimbo lokola elembo ya bokonzi. Mpo na Masiya, Nzambe alobi:
Nzembo 2:9 (Mokanda na Bomoi)“Okozipa bango na fimbo ya ebende; okobuka bango lokola mbeki ya pota.”
Davidi alobaki na kondima nyonso:
Nzembo 23:4 (Mokanda na Bomoi)“Fimbo na yo mpe nzete na yo, yango nde epesaka ngai kimya.”
Fimbo ya mobateli ezalaki kotambwisa mpate, kobatela yango mpe kopesa yango nzela ya malamu. Epai ya Jakobo, fimbo ezalaki elembo ete azalaki mpate ya Nzambe (talá Yoane 10:11: “Nazali Mobateli Malamu”).
Na tango ya kala, moto moko te azalaki kosala mobembo kozanga fimbo. Tango Isalaele ezalaki komibongisa mpo na kobima na Ejipito, Nzambe alobaki:
Kobima 12:11 (Mokanda na Bomoi)“Bokolia yango boye: mokaba na loketo, basapato na makolo, mpe fimbo na loboko; bokolia yango na lombango, pamba te ezali Pasika ya Yawe.”
Lisusu, Yesu atindaki bayekoli na Ye koteya Bokonzi ya Nzambe, kozanga biloko mingi:
Marko 6:8 (Mokanda na Bomoi)“Apekisaki bango komema eloko moko te mpo na nzela, longola kaka fimbo.”
Yango wana, tango Jakobo ayekamaki na likolo ya fimbo na ye mpo na kosambela, azalaki koloba polele ete bomoi na ye mobimba ezalaki ya mopaya mpe ya mobembo na mokili oyo.
Mokomi ya Ba-Ebre alobaki mpo na batata ya kondima:
Ba-Ebre 11:13 (Mokanda na Bomoi)“Bango nyonso bakufaki na kondima, bazwaki bilaka te, kasi bammonaki yango mosika mpe bandimaki ete bazalaki bapaya mpe bato ya mobembo na mokili.”
Jakobo aboyaki kozala lokola mokili oyo ezalaki ndako na ye ya seko. Fimbo na ye ezalaki koloba:“Nazali kaka koleka.”
Ntoma Petelo mpe alendisi bandimi nyonso:
1 Petelo 2:11 (Mokanda na Bomoi)“Balingami, nazali kolendisa bino lokola bapaya mpe bato ya mobembo: bokima baposa ya nzoto oyo ebundisaka molimo.”
Komema fimbo ya Nzambe elakisi kozala na bomoi oyo etalaka seko, kotambola na kondima, kasi te na komona na miso (2 Bakorinto 5:7).
Na solo, fimbo oyo Jakobo azalaki na yango ezalaki kolakisa Yesu Klisto Ye moko.Ye azali Mobateli Malamu (Yoane 10:11) mpe Ye apesaka bandimi bokonzi:
Luka 10:19 (Mokanda na Bomoi)“Napesi bino bokonzi ya konyata banyoka mpe bikoko ya mabe, mpe nguya nyonso ya monguna.”
Lokola fimbo ya Moize ememaki lobiko epai ya Isalaele tango etandamaki likolo ya ebale (Kobima 14:16), bongo mpe ekatisi ya Klisto — fimbo ya solo oyo etombolami likolo — ememaki lobiko epai ya bikólo nyonso.
Mosala ya nsuka ya Jakobo ezalaki bolembu te — ezalaki losambo ya solo.Na koyekama na likolo ya fimbo na ye, alakisaki ete Nzambe nde asungaki ye bomoi na ye mobimba. Bana na ye bakoki komona kaka mobange moko ya mokolo nyonso, kasi na solo, azalaki kopesa litatoli ya kondima na ye epai ya Mobateli oyo atambwisaki ye wuta ebandeli kino suka.
Mituna mpo na yo moko:
Mwana nyonso ya solo ya Nzambe amemaka fimbo na Ye.Ezali elembo ya bomoto na biso mpe litatoli ya mobembo na Biso
shalom
Na Luka 16:27‑31, Yesu alobeli lisolo moko oyo ezalaka na motuya mingi mpo na bomoi na nsima ya kufa.
“Mokonzi ya mbongo…” alobaki ete: “Tata Abrahama, tinda Lazaro ete akozongela bana na ngai, mpo na kokebisa bango ete bakónga te na esika ya pasi oyo nazali kozwa!”
Abrahama alobaki: “Bazali na Moyize mpe baprofete; tika ete bayoka bango.” Mokonzi ya mbongo alobaki lisusu ete soki moto oyo atombolami azongaka … Abrahama amonaki polele ete:
“Soki bazali koyoka Moyize mpe baprofete te, bakozongaka te ata soki moto azali kozonga na bomoi.”
E moko ya maloba ya Yesu oyo ezali na kondima: Bato ya kufa bazongi te mpo koloba, koteya to kosalisa bato ya kofanda na bomoi.
Na 1 Samweli 28, tosangani na likambo Sawuli, mokonzi, akende na mwasi ya nkisi Endor mpo azwa elaka na lolendo ezalaki te ya Nzambe: akende koluka “kolakisa molimo ya Samweli”. Tango mwasi balobi ete “namoni moto moko oyo azali kolanda mabele, moto ya kala na bilamba ya motane”, Sawuli amonaki ete ezali Samweli.
Lelo likambo yango ebimisaka mituna minene:
“Ndenge nini Samweli ayebaki koloba na Sawuli soki na Luka Yesu alobi polele ete bato ya kufa bazongi te?”
Biblia ezali moko—ela bosangani te. Mibale oyo ezali koloba na makambo oyo ebele ya molimo ezali kosalema na ndenge moko te.
Lisolo na Luka 16 ezali ndakisa ya Yesu, ezali te mposo moko oyo esalemaka kaka. Yesu akomaki yango mpo alakisaka ete na nsima ya kufa:
Yesu alobeli nde ntina ya kondima mpe kosalela maloba ya Nzambe lokola mpa ya solo mpo na bomoi.
Ezalaka likambo moko ya nkanda mpe mokili ya mbindo: Sawuli asololaki na mwasi ya nkisi, mpe oyo alobaki epai na ye ezalaki mokakatano ya molimo, kasi Bibele elobi te ete yango ezalaki koyoka ya bato ya kufa oyo bazali na se ya bomoi ya solo.
Na ndenge ya teolojia ya Biblia:
Na lisolo ya Yesu, ezali polele ete bato ya kufa basili kofanda na bomoi ya nsima ya kufa mpe bazongi te mpo kolakisi, koteya to kosalisa bato ya bomoi. Yesu alobi polele: “Soki bazali koyoka Mose mpe baprofete te, bakozongaka te ata soki moto moko azali na kati ya bakufi alingi kozonga.”
Na 1 Samweli 28, Sawuli alongolaki baprofete mpe bamwasi ya bomwasi na mokili ya Isalaele, kasi na mposa ezanga mpona kolinga Nzambe, akendaki kozwa mpamba te ete mwasi ya nkisi akoki kolakisa ye eloko oyo ezali ya Nzambe. Bamwasi lokola yango bazali kolanda makambo ya okkultisme, mpe Biblia etindi bato te na yango.
Tango Biblia elobi ete moto akufi, mokili ya molimo ezali esika ya kondima te oyo moto akoki kosolola na bato ya bomoi. Biblia ekoki koloba te ete molimo moko ya Samweli azali kosala mingi na mopanzi.
Bato mingi bandimaka misala ya bamwasi, kolakisa bamwasi, to “kolakisa balili” mpo batunaka bato oyo bakufi — kasi Biblia elobi ete yango ezali bongɔngɔ to mabe ya molimo, oyo ezali kolimbisa te maloba ya Nzambe. Nzambe alobi ete tosengeli kotya kondima na Ye mpe kokima makambo ya okkultisme.
Biblia elobi ete Yesu Kristo nde azali motongi ya bomoi mpe na ye moko akufa mpe abongi na bomoi mpo na biso. Nzambe nde azali na bokonzi ya kufa mpe bomoi. Biso tosengeli kolinga ye mpe koyekola maloba na ye.
Buku oyo, ndenge emimonisaka yango moko, ezali “Mokanda ya Paulo epai ya Baroma”, mpe mobɛti na yango azali Ntoma Paulo.
Paulo akomaki buku oyo ntango azalaki na Korinto, na esika moko oyo ebengami Kenkreya (Baroma 16:1 – Mokanda na Bomoi).
Ekokesana na mikanda mosusu oyo Paulo akomaki epai ya mangomba oyo asilaki kotala to kopanda liboso, mokanda oyo emonisi ete Paulo atikala kokende naino na Roma te. Kasi ayokaki sango ya kondima na bango, mpe ezalaki posa monene na motema na ye ete akende mpe epai na bango. Mokano na ye ezalaki te kotonga likolo ya moboko oyo bato mosusu batongaki, kasi ete bakóma kolendisama elongo na kondima (Baroma 1:1–18).
Mpe ya solo, posa yango ekokisamaki sima, lokola totángaka na Misala ya Bantoma, na mobembo na ye ya suka lokola moto ya boloko. Afikaki na Roma, mpe kuna ahubaki Sango Malamu ndenge kaka motema na ye ezalaki kolinga (Misala 27–28 – Mokanda na Bomoi).
Buku oyo ezali moko ya mikanda ya motuya mingi mpo na kondima ya Bokristo, pamba te elimbolaka miboko ya kondima na molongo malamu: kobanda na lobiko na biso, bosembo ya Nzambe, mpe bomoi ya Mokristo. Yango wana, ezali na ntina monene mpenza mpo na Mokristo nyonso ayeba mpe asosola malamu buku oyo.
Sima ya Paulo kolimbola posa na ye ya kokutana na bango na ebandeli ya mokanda, azongeli kolakisa ntina ya posa yango: pamba te Sango Malamu ezali nguya ya Nzambe mpo na lobiko. Yango wana alobi ete ayoki soni te kosakola yango epai ya bato nyonso Bayuda mpe bato ya bikólo mosusu (Baroma 1:16–17 – Mokanda na Bomoi).
Na eteni oyo, Paulo alimboli ndenge bato nyonso bakweaki na nse ya nkembo ya Nzambe.
Bato ya bikólo mosusu bayebaki solo ya Nzambe na nzela ya biloko oyo Nzambe asalaki, pamba te biloko ya bomoi emonisaki polele nguya mpe bomoto na Ye. Kasi baboyaki kotosa solo yango.
Bayuda, atako bazalaki na mibeko, balongaki te kotosa yango nyonso.
Yango wana, moto moko te azali sembo liboso ya Nzambe. Bato nyonso bazali nse ya kosambisama ya kanda ya Nzambe mpo bakokisaki te bosembo nyonso (Baroma 3:9–20 – Mokanda na Bomoi).
Lokola bato balongaki te kokóma sembo na misala na bango, Paulo alimboli nzela oyo Nzambe abongisaki mpo na bato bakóma sembo.Bosembo yango ezalaka te na misala ya mibeko, kasi ezwamaka na nzela ya kondima Yesu Kristo. Ntango moto andimi ete liwa ya Yesu epesaki ye lobiko, moto yango abengami sembo mpe mosantu liboso ya Nzambe (Baroma 3:21–26 – Mokanda na Bomoi).
Paulo apesi lisusu ndakisa ya Abraham, oyo Nzambe atángaki sembo liboso mibeko ezala, kaka mpo na kondima. Mpe biso mpe tosɛngeli kotángama sembo kaka na nzela yango moko (Baroma 4 – Mokanda na Bomoi).
Na eteni oyo, Paulo alimboli bomoi oyo Mokristo asengeli kozala na yango sima ya kotángama sembo. Mokristo asengeli kokoba kokóma mosantu mpe kokóma lokola Kristo.
Kasi mpo ete ezali na bitumba kati na mosuni mpe Molimo, Mokristo asengeli koyekola kotambola na Molimo mpo alonga mosuni. Yango nde Paulo alobaki mpe na mokanda na ye epai ya Bagalatia:
Moto oyo atambolaka na Molimo akokokisa te baposa ya mosuni (Bagalatia 5:16 – Mokanda na Bomoi).
Na suka ya eteni oyo, Paulo alendisaka biso na bolingo ya seko ya Nzambe, oyo emonani na Yesu Kristo, bolingo oyo eloko moko te ekoki kokabola biso na yango, ezala na likoló to na mabele (Baroma 8:31–39 – Mokanda na Bomoi).
Na mikapo oyo, Paulo alimboli bokonzi ya Nzambe ya kopona mpe sekele oyo ezalaki sima ya koboya Sango Malamu ya Isalaele. Alakisi ete na nzela ya koboya na bango, bikólo mosusu bazwaki nzela ya lobiko.
Kasi alendisaki bato ya bikólo mosusu ete bazwa lobiko na boboto mpe na komikitisa, pamba te soki bakobi te na kondima, bakoki mpe bakatama, kaka ndenge Isalaele ekatamaki (Baroma 11 – Mokanda na Bomoi).
Paulo ateyi biso ete tosengeli kopesa nzoto na biso lokola mbeka ya bomoi, mosantu mpe oyo esepelisaka Nzambe. Tosengeli:
kopendana biso na biso
kozongisela mabe te na mabekotosa bakonzi oyo Nzambe atiakikosalela Nzambe na bolingo mpe na molende
kozala na motema ya libondeli
kovanda na kimia
kondima bokeseni ya bandeko na kondima kozanga kosambisa bango
Na mokuse, mikapo oyo elimboli ndenge bizaleli ya Mokristo esengeli kozala sima ya lobiko.
Paulo alimboli mokano na ye ya kokende kotala Baroma ntango akokende kosakola Sango Malamu na Espagne. Asengi bandeko ete basambela mpo na ye, mpe na suka atindi mbote epai ya basantu nyonso ya Roma. Alendisaki bango lisusu koboya bato oyo batindaka bopanzani mpe bateyaka sango ya lokuta (Baroma 16 – Mokanda na Bomoi).
Buku ya Baroma elimboli bosembo ya Nzambe, oyo bato bazalaki kokanisa ete ezwamaka na mibeko to na misala ya moto. Kasi nyonso wana elongaki te. Bosembo eyaka kaka na nzela ya Yesu Kristo, mpe tozwaka lobiko na ngolu, na nzela ya kondima.
Kasi lisusu, buku oyo eteyi biso ete lobiko ezali te ndingisa ya kozala na bomoi ya lisumu. Moto oyo atángami sembo asengeli kotambola kolanda lobiko oyo azwi, pamba te soki te, akokutana na liwa ya elimo (Baroma 6:1–2 – Mokanda na Bomoi).
Nkolo apambola yo.
👉🏾 Kota na chaîne na ngai ya WhatsApp mpo na mateya mosusu ya Biblia:https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y