Osilá kotuna yo ata mokolo moko: adresi ya ekulusu ezali nini?Ososoli nguya ya molimo oyo ezali kati na yango?
Bandimi mingi bazali koloba kombo ya Yesu, kasi moke nde basosoli kilo nyonso ya teoloji oyo ezali kati na kombo “Yesu ya Nazareti.” Kombo oyo ezali kaka te kolakisa esika abotamaki to akolaki, kasi ezali fungola ya profetiki mpe ya molimo oyo efungolaka nguya ya Nzambe.
Lelo oyo, na esika ya kotyela motema na biloko ya bilembo lokola mafuta, mai, mungwa to mayele ya bato, Liloba ya Nzambe ezali kozongisa biso na nguya ya solo:👉🏾 kombo ya Yesu Kristo ya Nazareti.
Yoane 19:19–20 (Mokanda na Bomoi)Pilato akomisaki mokanda moko mpe atyaki yango likoló ya ekulusu. Ekómamaki boye: “YESU YA NAZARETI, MOKONZI YA BAYUDA.” Bayuda mingi batángaki mokanda yango, pamba te esika Yesu babakamaki ezalaki pene ya engumba; mpe mokanda yango ekómamaki na monoko ya Arame, ya Latin mpe ya Greke.
Ata soki Pilato akomaki yango na liseki, Nzambe asalelaki yango mpo na kosakola solo ya Masiya na mokili mobimba.
Arame (monoko ya Bayuda) elakisaki boyokani ya Nzambe na Isalaele
Latin elakisaki bokonzi ya Leta ya Romɛ
Greke elakisaki mokili ya bapaya mpe ya bikolo nyonso
Na bongo, ekulusu esakolaki polele ete lobiko na nzela ya Yesu Kristo ezali mpo na bato nyonso — Bayuda, bapaya, mpe bikolo nyonso.
Yesu abotamaki na Beteleme mpe asalelaki mingi na Galile. Kasi Nzambe aponaki ete abengama “Yesu ya Nazareti.” Mpo na nini?
Matai 2:23 (Mokanda na Bomoi)Akendaki kovanda na engumba moko oyo ebengami Nazareti. Na bongo, makambo oyo basakoli balobaki ekokisamaki ete: “Bakobenga ye Monazareti.”
Ezali maloba ya profete moko te kaka, kasi likanisi ya basakoli nyonso: ete Masiya akozala moto ya boboto, moto oyo bakoboya mpe bakotiola (Talá Yisaya 53:2–3).
Na tango wana, Nazareti ezalaki engumba moke, oyo bato bazalaki kotiola.
Yoane 1:46Natanaele alobaki: “Eloko ya malamu ekoki kobima na Nazareti?”
Na kopona Nazareti, Nzambe alakisaki ete Mwana na Ye akokangana na:
bato ya pete
bato oyo baboyami
bato oyo babosanami
Soki tolobi “Yesu ya Nazareti”, tozali:
kokangana na bisakweli ya Biblia
kotosa bomikitisi ya Yesu
kondima ete Ye azali Masiya
kosakola bokonzi na Ye likoló ya bato nyonso
Ata nsima ya kufa mpe lisekwa na Ye, Yesu azali naino kosalela kombo oyo.
Misala 22:8 (Mokanda na Bomoi)Namitunaki: “Nkolo, ozali nani?” Alobaki na ngai: “Nazali YESU YA NAZARETI, oyo ozali konyokola.”
Yango elakisi ete bomoi ya Yesu awa na mabele ezali na ntina ata na se ya likolo. Nzambe atombolaka bato ya pete.
Bantoma basakolaki kaka te “Yesu”, kasi “Yesu ya Nazareti.” Ezalaki likambo ya kosala na mokano.
Misala 3:6 (Mokanda na Bomoi)Petelo alobaki: “Nazangi wolo mpe palata, kasi oyo nazali na yango, nazali kopesa yo: na kombo ya YESU KRISTO YA NAZARETI, telemá mpe tambola.”
Nguya ezali te na kombo ya kozanga bosolo, kasi na Yesu ya solo, moto ya bomoi ya solo, oyo akufaki mpe asekwaki.
Talá mpe:Misala 2:22; 4:10; 10:38; 26:9; Malako 10:47; Luka 24:19.
Misala 4:12 (Mokanda na Bomoi)Lobiko ezwami kaka epai ya moto mosusu te, pamba te nse ya likoló, Nzambe apesi bato kombo mosusu te oyo tokoki kobikisama na yango.
Elingi koloba:👉🏾 ezali kaka kombo moko Yesu Kristo ya Nazareti.
Kosalela biloko to mayele ya mosusu na esika ya kombo ya Yesu ezali bilosofi ya bato, ezangi nguya ya solo.
Soki Yesu Ye moko azali naino kosalela kombo oyo, biso tozali nani mpo na koboya yango?
Nguya na biso ewutaka kaka:
na kondima mosala oyo Yesu asilisaki
na bomikokisi na bokonzi na Ye
na kosalela kombo na Ye na kondima
Kombo ya Yesu ezali te ya kotekama.
“Yesu ya Nazareti”:
ekokisaka bisakweli
elakisaka bomoto mpe bomikitisi ya Kristo
elendisa kondima na Masiya
ezali adresi ya Nzambe mpo na lobiko
ezali kombo oyo bademon babangaka
Tosakola, tosambela mpe tozala na bomoi na kombo oyo eleki bankombo nyonso:
Maranatha Nkolo azali koya noki!
👉🏾 Zongá na chaîne na ngai ya WhatsApp mpo na mateya mosusu ya Biblia, kosambela mpe kolendisa kondima:🔗 https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y
Soki olingi, nakoki mpe:
kobongola yango na mateya ya lisangá (sermon notes)
kosala version mokuse mpo na réseaux sociaux
to audio text mpo na lecture na Lingala
Lobá kaka ndenge olingi kosalela yango.
Mpo na nini Yesu alobaki ete Yuda Iskariyote azali “sɛtani” na Yohane 6:70? Soki Yesu azalaki koyeba yango, mpo na nini apesaki Yuda esika na bato na ye 12?
Tosengeli kotala oyo Biblia elobi:
Yohane 6:70-71 (Mokanda na Bomoi)“Yesu ayanaki bango: ‘Nakanisaki te ete nazwaki bino 12? Kasi moko ya bino azali sɛtani.’ Alobaki mpo na Yuda mwana ya Simoni Iskariyote, mpo ye, moko ya 12, akolonga ye.”
Na libanda, ekoki kozala ete ekokisi motema. Mpo na nini Yesu akokaki kosalela moto oyo alobaki ete “sɛtani”? Ezalaka ete Yuda azalaki Sɛtani na solo? Na ndenge ya Biblia mpe teoloji, eyano ezali te. Tokotala mpo nini.
Ntango Yesu alobaki Yuda “sɛtani”, azalaki koloba te ete Yuda azalaki Sɛtani na solo. Liloba ya grec diabolos elingi koloba mokɛlɛ, monguna, to moto oyo azali na likanisi ya Sɛtani. Yesu alobaki mpo na likanisi, komonisa motema mpe nzela ya mabe ya Yuda ntango yango.
Yesu azalaki koloba boye lisusu mpo na bato mosusu. Na ndakisa, akómaki koloba Herode Antipas lokola “mbwa-lomoki”:
Luka 13:31-32 (Mokanda na Bomoi)“Na ntango yango, basali-mibeko ya Farisi bayaki mpe balobaki na ye: ‘Kende awa, mpo Herode alingi kokufa yo.’ Yesu alobaki na bango: ‘Kende mpe lobela mbwa-lomoki yango: Tala, ngai nakómaka kosukola bafilipi mpe kolongola mabe lelo mpe lobi, mpe na mokolo ya misato nakosukola mosala na ngai.’”
Azalaki koloba te ete Herode azali elombe, kasi alobaki ete alingaka kosala makambo ya lokumu mpe mbulamatari – ndenge moko oyo mbwa-lomoki azali na yango.
Yuda azalaki te Sɛtani, kasi apemaki esika mpo likanisi ya Sɛtani ekóma na bomoi na ye. Oyo ezali malamu kotala na Luka:
Luka 22:3-4 (Mokanda na Bomoi)“Na yango, Sɛtani abimisaki na Yuda oyo balobaki Iskariyote, oyo azalaki na bato 12. Akendaki mpe akozaki koyanola na banganga-nzambe mpe bakonzi mpo na koyeba ndenge akolonga Ye.”
Ezali komonisa ete lokola Yuda akolonga Yesu ezalaki te kaka ndenge ya moto, kasi ezalaki mpe na likanisi ya sika oyo ekómi na ye. Yuda apesaki esika na motema na ye mpo na Sɛtani, oyo esalisaki na kolonga na ye.
Ntina oyo ekomelaki lisusu na ntango Yesu amonaki Petro: Petro azalaki te Sɛtani, kasi likanisi na ye ezalaki kolanda mokano ya Sɛtani ntango yango:
Matayo 16:22-23 (Mokanda na Bomoi)“Tango Petro amonaki ye, alobaki: ‘Tala, Tomi, Nzambe abomaka yo te!’ Yesu akataki mpe alobaki na Petro: ‘Kende na ngai, Sɛtani! Ozali likambo ya kobeta ngai. Pamba te, yo oyebi te makambo ya Nzambe, kasi makambo ya bato.’”
Yesu akotaki te Petro lokola Sɛtani, kasi akotaki likanisi ya Sɛtani oyo ezali kosukola makambo ya Nzambe.
Mpo na nini Yesu akendaki moto oyo ayebaki ete akolonga Ye?
Eyano ezali na bomekoli ya Nzambe mpe kotonga mibeko. Lokuta ya Yuda ezalaki kotambola mpe kobongwana na mibeko ya Nzambe:
Yohane 13:18 (Mokanda na Bomoi)“Nakomeli te bino nyonso; nayebi nani nazwaki. Kasi mokanda ya Nzambe ekokokisama ete: ‘Yango oyo alikaki ngai mbuma, azalaki kolongola ngai.’”
Zaburi 41:10 (Mokanda na Bomoi)“Eveni moto ya moninga na ngai oyo nayebaki, oyo alikaki ngai mbuma, azalaki kolongola ngai.”
Kobakisa Yuda na bato 12 ezalaki te mpasi, ezalaki mpo na kolongola mibeko ya Nzambe. Lokuta ya Yuda ezalisaki na ntina mpo na plan ya Nzambe mpo na lobiko.
Lokuta ya Yuda elakisi ete kozala pene ya Yesu (kobanda na bato 12) ezalaka te ndenge moko na kozala na motema ya Nzambe. Sɛtani akoki kozwa mpe kobakisa moto nyonso oyo azali na mabe – na kolinga mbuma, ndinga ya bokonzi, to nsango ya mabe.
2 Bakorinti 11:14-15 (Mokanda na Bomoi)“Eza te esengo te, pamba te, Sɛtani moko azali koluka kozala lokola mingu ya moi. Mpe esengo te soki basali na ye balingaka kozala lokola basali ya bosantu.”
Yango wana, tolingi koyeba motema na biso:
2 Bakorinti 13:5 (Mokanda na Bomoi)“Bokotala motema na bino mpo moneke soki bozali na kondima; bokotala motema na bino.”
Tosengeli mpe kotambola na kobwaka motema mpe kobanda kozala na Yesu:
Matayo 16:24-25 (Mokanda na Bomoi)“Yesu alobaki na basali na ye: ‘Soki moto akotaka koyeba ngai, aleka ye moko, abunda libula na ye mpe akende na ngai. Pamba te, moto oyo akobaka bomoi na ye, akokufa; kasi oyo akobwaka bomoi na ye mpo na ngai, akolona yango.’”
Toli na Nzambe: Mopesi biso nguya mpe kondima, mpe tokende te na nzela ya lokuta, kasi tokende na nzela ya solo mpe bolingo ya Kristo.
Mubenga: Nini ezali kusujudu, mpe biso bakristó tokosengeli kosujudi liboso ya Nzambe?
Kusujudu ezali likambo ya komata mitema liboso ya Nzambe, kosala ndenge ya koyika mabele, koboma maboko mpe kokende na mabele, ndenge ya kolakisa limemya mpe kondima. Ezali kotambwisa motema na pasi ya limemya, mpe ekoki kozala na kosala maboko mpe kokota na mabele makasi. Lokola Biblia eyebisi yango: ndenge mosali moko asujudi liboso ya Nzambe, mpe bato mosusu basujudi liboso ya bato to banganga‑moya.
Biblia elobi ndenge:
N example moko, mosali ya Abrahami oyo abimaki kutu mpo na koyeba mwasi ya kosalela mwana na ye, Isaka. Ntango apesaki maboko na Rebekka mpe amoni ye ete nde motuya ya Nzambe, asujudi liboso ya Nzambe:
1 Mose 24:26–27 (Mokanda na Bomoi)
Mobali oyo abomi maboko na ye mpe asujudi mpo na Kobosana Nzambe, mpe alobi:“Bolimbisi Nzambe, Nzambe ya nkulutu na ngai Abrahami, oyo azangi koboma esengo ya mposa na ye mpe kondima na ye.”
Bato mosusu oyo basujudi Nzambe bazali: Mose (2 Mose 34:8–9), bana ya Isalaele ntango eyamba ekomaki na Ndako ya Nzambe (2 Chronicles 7:3), mpe Esra na baninga na ye (Nehemia 8:6).
John na Ufunuo alobi ete: ntango ayokaki mpe ayokaki makambo ya Nzambe, amoni ye asujudi liboso ya nganga‑moya. Nganga‑moya amufundaki ete: “Okokoma te kobosana ngai — bosangani Nzambe kaka.”
Ufunuo 22:8–9 (Mokanda na Bomoi)
Nani nazali koloba? Nani nazali? Nazo sambelaka nga!Nganga‑moya alobi na ngai ete: “Tala te! Nazali mosali ya Nzambe lokola yo. Bosangela Nzambe kaka!”
Mpe Joshua azalaki na likambo penepene na nganga‑moya na ye (Joshua 5:14).
Biblia elobi mpe ndenge bato basujudi bango:
Ntango bana mibali ya Yakobo bayaki liboso ya Joseph na Misili, basujudi liboso na ye:
1 Mose 43:27–28 (Mokanda na Bomoi)
Akutanaki na bango mpe alobi: “Ndenge nini tata na bino? Azali malamu?”Bango balobaki: “Tata azali malamu, azali kokoka.”Bango bakangaki maboko na bango mpe basujudi liboso na ye.
Bato mosusu oyo basujudi bato bazali: Yoabu (2 Samweli 14:22), Arauna (2 Samweli 24:20), mpe mpe Haman oyo bato basujudi ye (Esta 3:2).
Biblia elobi ete bana ya Isalaele bazalaki kosala masumu mpe basujudi biloko ya Moabu:
4 Bokanisi 25:2–3 (Mokanda na Bomoi)
Basalaki zini na basi ya Moabu, mpe bato bazalaki kosalela misuto mpe basujudi biloko na bango ya mabe.Bamemaki kondima na Baal‑Peori, mpe motema ya Nzambe abungi na bango.
Mpe elobi ete Mufalmi Yeroboamu akozwisaki bato na biloko ya masumu (1 Bafalmi 16:31).
Ee — Kasi Nzambe nde moko kaka oyo asengeli kobosana mpe kosengelama na kusujudu. Bato to banganga‑moya te basengeli kozala na esika ya kobosana.
Yesu mpe asakolaki na kolongwa na lutino ete:Shetani amonaki ye oyo nyonso, mpe alobaki: “Nabongi yo makambo nyonso, soki osasana ngai mpe osalamu ngai mokonzi.”
Yesu alobi:“Luka na ngai, Shetani! … Bosangala Nzambe na yo mpe kosala ye kaka.”
(Matayo 4:8–10 — Mokanda na Bomoi)
Ekozala polele ete Nzambe nde moko kaka oyo asengeli kosujudi mpe kosambela.
Kusujudi ekoki kozala elembo monene ya botindami na Nzambe — kolimbisa, kobosana, kobenga ye malamu — kasi ezalaka te molako ya maombi. Maombi ezali na motema, mpe Nzambe ayoki yango soki elingi ye elongo na kondima makasi.
Na Biblia, bato oyo bandimi Yesu Kristo mpe bazwi bolimbisi ya masumu babengami blé, kasi bato oyo bazali kaka na masumu babengami makala (paille). Bokabwani oyo ezali kaka ndakisa te, kasi elakisaka bokabwani ya molimo kati na bato oyo bazali ya Nzambe mpe bato oyo bazali ya Ye te.
Mosala ya liboso oyo Yesu asalaka na bomoi ya mondimi ezali kokabola ye na mokili (oyo elembo na makala) mpe kotia ye na bokengeli na Ye (ghalani).
Matayo 3:12 (Mokanda na Bomoi) elobi boye:“Azali na lopɛpɛ na lobɔkɔ na Ye mpo na kopɛtola esika na Ye ya kobɛta blé; akosangisa blé na Ye na ghalani, kasi makala akotumba na moto oyo ekufaka te.”
Verse oyo elakisaka mosala ya kosambisa mpe kopɛtola, epai Yesu akabolaka blé (bandimi) na makala (bato oyo baboyi Ye). Ghalani elakisi esika Nzambe azali, esika ya kimya mpe bopeto ya bomoi, ekabwani na bosɔtɔ ya mokili (tala Yoane 17:15–16).
Likambo yango emonanaka mpe na Matayo 13:29–30, na lisese ya matiti mabe, oyo elakisaka ete na nsuka Nzambe akokabola bato ya sembo na bato ya mabe.
Soki oyebi mosala ya bilanga, oyebi ete mbuma nyonso etikalaka kaka na ghalani te. Mosusu ezongisaka yango na elanga mpo ekola mpe ebota mingi. Liteya ya ntina mpo na bandimi ezali oyo: blé oyo etikali kaka na ghalani ekotikala ndenge moko mbula mingi, kasi mbuma oyo ezongi na elanga ekobota mingi.
Yoane 12:24 (Mokanda na Bomoi):“Nazali koloba na bino solo: soki mbuma ya blé ekwei na mabele mpe ekufi te, etikala kaka moko; kasi soki ekufi, ebimisaka mbuma mingi.”
Lisese oyo elakisi ete bokoli ya molimo mpe kobota mbuma esɛngaka kokufa epai na biso moko: kokufa na bomoi ya kala, na bomoto ya masumu, mpe na biloko oyo ekangaka biso na mokili. Soki moto akufi epai na ye moko, nde akoki kobota mbuma ya solo.
Yesu alobaki mpe makambo ekosalema soki moto aboyi kokufa epai na ye moko.
Yoane 12:25–26 (Mokanda na Bomoi):“Moto oyo alingaka bomoi na ye akobungisa yango; kasi moto oyo ayinaka bomoi na ye na mokili oyo akobatela yango mpo na bomoi ya seko. Soki moto asaleli Ngai, tika ye alanda Ngai; mpe esika Ngai nazali, mosali na Ngai akozala mpe kuna. Soki moto asaleli Ngai, Tata na Ngai akopesa ye lokumu.”
Yesu ateyi ete bato oyo bakangami na bomoi na bango, na esengo mpe bolamu ya mokili oyo, bakobungisa lifuti ya seko. Kasi bato oyo baboyi posa ya bomoto mpe ya mokili, bango bakofuta na bomoi ya seko. Oyo ezali mbenga ya kolanda Yesu na motema mobimba. Bomoi ya mokristo esengeli kolakisa mituya ya Bokonzi ya Nzambe, kasi te biloko ya mokili oyo elekanaka.
Na lisese ya mokɛli (Matayo 13:1–23), Yesu alobelaki mitindo minei ya mabele: nzela, mabanga, mabele oyo ezipami na nzete ya nsɔngɛ, mpe mabele ya malamu. Mbuma oyo ekwei na mabele ya malamu elakisi bato oyo bayoki Liloba ya Nzambe, bayambi yango, mpe baboti mbuma. Elembo monene ya mabele ya malamu ezali kotelemela na kondima.
Matayo 13:23 (Mokanda na Bomoi):“Moto oyo azwi mbuma na mabele ya malamu azali moto oyo ayoki Liloba mpe asosoli yango; abotaka mbuma: mosusu mbala nkama moko, mosusu ntuku motoba, mosusu ntuku misato.”
Kotelemela elingi koloba kokoba ata na komekama, na masumu, mpe na biloko oyo ekangaka makanisi ya moto, lokola esengo ya bomoi, lokuta ya bomengo, mpe mitungisi ya mokili (Matayo 13:22). Moto oyo atelemelaka nyonso wana akobota mbuma mpo na Bokonzi ya Nzambe.
Yesu alakisaki mpe ete kolanda Ye ezali na ntalo.
Luka 9:23 (Mokanda na Bomoi):“Soki moto alingi kolanda Ngai, tika ye aboya ye moko, azwa ekulusu na ye mokolo na mokolo, mpe alanda Ngai.”
Oyo ezali mbenga mpo na bandimi básala mbeka, básundola posa na bango moko, mpe balanda ndakisa ya Kristo.
Soki tolingi kobota mbuma ya solo na Bokonzi ya Nzambe, esengeli tondima kofuta ntalo ya boyekoli: kotia Bokonzi ya Nzambe liboso, kozala na bomoi ya kopesa, mpe koyika mpiko ata soki tokutanaki na koboyama to monyoko mpo na Kristo.
Mondimi ya solo asengeli kofanda pɛtɛɛ te na lobiko na ye. Nzambe abengaki biso mpo kobenda bato mosusu epai ya Kristo mpe kobota mbuma oyo ekotikala.
Yoane 15:16 (Mokanda na Bomoi):“Ezali bino te boponaki Ngai, kasi Ngai naponaki bino mpe natiaki bino mpo bózala nzela mpe bóbota mbuma, mpe mbuma na bino etikala.”
Bomoi na biso esengeli kolakisa ete tolingi kosala bopusi na mokili mpo na Bokonzi ya Nzambe, ezala na koloba Sango Malamu, kosalela bato, kopesa na motema malamu, mpe kolakisa bolingo ya solo.
Ezali kaka te kozala mobiki; lobiko na yo esengeli kosala mbongwana na bomoi ya bato mosusu. Yango wana esengeli tosala mosala ya Bokonzi na molende, kosalela ntango, makoki, mpe biloko na biso mpo na nkembo ya Nzambe.
Tika ete Nkolo asunga biso tólekisa kaka kozala “blé oyo efandi na ghalani”, kasi tokóma bato ya kobota mbuma, na nzela ya mbeka, kotelemela, mpe kosalela Nzambe na sembo. Tika ete tondima kolanda Yesu bisika nyonso akokamba biso, ata soki esɛngi biso kotika esengo mpe posa na biso moko.
Tóbosana te elaka oyo ezali na1 Bakorinto 15:58 (Mokanda na Bomoi):“Yango wana, bandeko na ngai balingami, bótɛlɛma makasi, bótikala koningana te, bósala mingi na mosala ya Nkolo, mpo boyebi ete mosala na bino ezali mpamba te liboso ya Nkolo.”
Shalom.Kabola mateya oyo na bato mosusu.
Ntango tozali kotanga lisolo ya Dawidi oyo asalaki molato na Bathsheba mpe asali ete mobali na ye Uriya apesa bomoi na ye (2 Samwele 11), ezali kopesa elilingi ya mpasi mpe kokangama. Batondi mingi balobi: “Ndenge nini mobali oyo asalaki makambo ndenge yango akoki kobengama ‘moto ya motema ya Nzambe’? (1 Samwele 13:14). Ezali te kofinga te ete bokonzi ya Nzambe ezalaka na ye?”
Na solo, makambo oyo Dawidi asalaki ezalaki lisumu mpe ezali mabe te ya kolimbisa. Na Liloba ya Nzambe, kosala mosapi mpe koboma ezalaki makambo makasi mabe. Kasi lisolo yango ezali na nsuka ya elonga — ezali kolakisa biso koyemba te kaka lisumu, kasi kobongola motema na Nzambe mpe kozongisa bomoi.
Ntango mprofete Nathan apesaki ye mpasi mpo na makambo oyo asalaki, Dawidi akutaki motema na ye na Nzambe. Na Zaburi, Dawidi alobi polele mposa na ye ya kobongola:
Zaburi 51:10 (Mokanda na Bomoi):
“Nkolo, salisa ngai kozala na motema ya solo; sala motema ya malamu na kati na ngai mpe pesá ngai elimo oyo ezali kokima lisusu te.”
Ezali polele ete kobongola ya Dawidi ezalaki te tylko makanisi, kasi ezalaki nsuka ya bomoi — akobongolaki mabe mpe abongolaki kolanda Nzambe.
Batondi mingi balobaka ete bazali kobongola mpenza, kasi makambo na bango ezali kozala ndenge moko. Kasi Dawidi ateyaki nyonso — akobongolaki makambo nyonso na bomoi na ye.
Na nsuka ya bomoi na ye, ntango Dawidi azalaki kokwea mpe makasi, balandaki ye batindaki mwasi ya moke kitoko Abishag mpo azala na ye epai ya kolinga mpema (1 Bamikonzi 1:1‑4). Kasi Biblia elobi polele:
1 Bamikonzi 1:4 (Mokanda na Bomoi):
“Mwasi oyo azalaki kitoko mingi; amonaki mokonzi mpe amonaki mpe azalaki kopesa ye mpema, kasi mokonzi akangaki ye te.”
Eloko oyo ezali moke emonisaka makasi ya geuko ya Dawidi. Moto oyo tolobaki te na ye esika ya mabe azali sikoyo moto oyo akoki kozwa mpema epai ya mwasi kitoko kasi azali komanda motema na ye. Ezalaki motema oyo ebongwanaki — moko oyo azali kozanga kolanda mabe lisusu.
Dawidi azalaki te moto ya solo; kasi azalaki monganga ya bosembo, ayebi koyekola, mpe akende liboso azali kobongola motema. Yango nde elendisaki ye “moto ya motema ya Nzambe.”
Na Zaburi, Dawidi alobi: Zaburi 51:17 (Mokanda na Bomoi):
“Limbolelo na ngai, Nkolo, ezali motema oyo epesami mpasi te; motema oyo epesami mpe oyo ezali kolia, Nzambe akoki te kokeka ye.”
Ezali polele ete Nzambe alingaka motema oyo ezali koluka ye, kobima na makambo mabe mpe kokende na ye.
Nsuka nini elingi koloba? Tosengeli koyeba soki tobongolaki motema na biso mpe tokoki kosala ndenge ya sika. Soki tobaluki te koluka koyemba mpe kosala makambo ya solo ya kobongola, tomoni ete motema na biso ezali kolanda mabe.
Na Apokalipsi, Yesu alobi ete: Apokalipsi 3:16 (Mokanda na Bomoi):
“Pamba te ozali lukala — te makasi, te malamu — nakosukisa yo na monoko na ngai.”
Tosengeli te kozala na lukala, kasi na bosembo ya kolanda Nzambe. Lokola mwasi ya Loti oyo alingi kolanda mbú ya kala, tosengeli koluka kolanda elimo ya Nzambe mpo na bomoi ya sika.
Tosengeli te kolimbisa mpo: “Dawidi asalaki lisumu, kasi Nzambe alingaki ye?” — Kwokosa te. Dawidi akomelaki na motema mpe akobongolaki bomoi nyonso. Kobongola ezali te kaka koloba makambo mabe, ezali kokende liboso na bomoi ya sika.
Yesu alobi: Matayo 7:20 (Mokanda na Bomoi):
“Na mbuma na bango, okozua bango.”
Boyi kolakisa mbuma ya motema oyo ebongwanaki — bobongoli, kobongola bomoi mpe kolanda Nzambe.
Nalobi na yo bino nyonso ntango oyo: Salela bomoi na yo mpe kolanda Nzambe na motema nyonso. Bokangami te na mabe ya kala. Lokola Dawidi, okoki kozongela Nzambe, kobongola motema na yo na solo mpe kobanda bomoi ya sika oyo ekomaka na kobatela Nzambe.
WhatsApp
Nzambe amonisi Ye moko na misala misato monene: Tata, Mwana, mpe Molimo Mosantu. Kasi ata na bomonisami misato wana, Nzambe azali moko kaka, azali te bato misato misato.
Motuna ezali boye: soki azali moko, mpo na nini amonisi Ye moko na bomonisami yango? Eyano ezali ete Nzambe amoni Ye lokola ndenge ya kokokisa bomoi ya bato, mpe te mpo na kolakisa Ye moko kaka. Nzambe ayebisi bomoi na biso mpo ete moto akweyaki na lisumu mpe akabwanaki na Ye. Lisumu ekabolisaka biso na Nzambe ndenge Maloba ya Nzambe elobi.
Na ebandeli, na Edene, Nzambe azalaki pene na moto; Adam alingaki Ye mpe akoki koloba na Ye makasi mpenza. Kasi sima lisumu ekotaki, boyokani yango ebebaki, mpe Adam akokaki te komona to koyoka Nzambe ndenge liboso. Lisumu ekabolisaki ye epai ya Nzambe mpe ebongisaki boyokani na bango.
Na bolingo monene na Ye, Nzambe atindi nsango ya kozonga pene na Ye. Tokoki komona Ye lisusu, koloba na Ye, kotambola elongo na Ye mpe koyoka Ye kati na biso, ndenge ezalaki na ebandeli. Kasi bozongisi yango esalemaka etape na etape, mpo kobebisa boyokani ezali mbala moko, kasi kotonga yango esɛngaka tango.
Mpo na mokolo moko, esika ya kovanda ya Nzambe ekosala elongo na bato na ndenge eleki malamu koleka Edene.
“Talá! Esika ya kovanda ya Nzambe ezali sikoyo elongo na bato; akovanda elongo na bango. Bakokoma bato na Ye, mpe Nzambe moko akovanda elongo na bango.”(Emoniseli 21:3 – Mokanda na Bomoi)
Na etape ya liboso, Nzambe alobaki na bato na ndoto mpe bamoni, kasi bato bazalaki komona te Ye liboso. Alobaki kaka na baprofete mingi te, ya moke te. Amonisaki Ye lokola Liloba — maloba na Ye eyebani, kasi Ye moko azalaki te komonana na miso ya bato.
“Na ebandeli ezalaki Liloba, Liloba ezalaki elongo na Nzambe, mpe Liloba ezalaki Nzambe.”(Yoane 1:1 – Mokanda na Bomoi)
Na nsima, Nzambe azwaki nzoto ya bomoto. Liloba oyo azalaki koloba na ndoto mpe bamoni ekokaki sikoyo kolobama na monoko ya moto mpo bato bamonaka mpe bayeba Ye malamu. Nzoto oyo Nzambe azwaki ebengami YESU.
“Liloba ekomaki mosuni mpe evandaki elongo na biso. Tomonaki nkembo na Ye, nkembo ya Mwana moko kaka oyo awutaki epai ya Tata, atondi na ngolu mpe solo.”(Yoane 1:14 – Mokanda na Bomoi)
Yesu azalaki Nzambe oyo akomaki moto mpo na kolakisa biso ndenge ya bomoi na Nzambe. Azalaki kosala makambo ya bomoi ya mabe te, kasi akomaki kolakisa biso ndenge ya kofanda na ndenge ya bolingo, kondima mpe kobanga Nzambe. Ye moko alobaki ete Ye azali nzela mpe solo mpe bomoi.
Nzambe akangaki mabe te, kasi Ye moko akendaki na nzela ya bomoi ya moto mpo kolakisa biso ndenge ya kofanda na Nzambe mpe kobongola bomoi ya masumu oyo tokokaki kaka kolongola na Ye.
Sima tozongisi boyokani na Nzambe mpe kobikawi na lisumu — Nzambe abendaki Nzambe ya suka: Molimo Mosantu akota kati na biso mpo atusalisaka na bomoi na biso ya mokolo na mokolo, kolakisa biso, kolendisa biso, mpe kopesa biso makoki ya kolonga lisumu mpe kolanda nzela ya Nzambe.
Molimo Mosantu ezali Nzambe na lolenge ya Molimo oyo akotaka kati na motema na biso mpe kosalisa biso na bolembu na biso ya kondima.
Kristo akendeki na likolo mpo na kobongisa esika ya kovanda mpo na biso, esika oyo tokokoka kofanda elongo na Ye libela. Mokolo moko, tosangana elongo na Ye na lisolo ya sika ya likolo mpe mabele.
“Talá! Esika ya kovanda ya Nzambe ezali elongo na bato; akovanda elongo na bango. Akolongola misozi nyonso na miso na bango, mpe ekozala te lifelo, na mawa to pasi.”(Emoniseli 21:3–4 – Mokanda na Bomoi)
Lisumu ekabolisaki biso na Ye. Nzela ya kozonga pene na Nzambe ezali kobongola lisumu mpe kopesa bomoi na Yesu, na kolinga kotika lisumu mpe kondima Yesu. Tosengeli kolinga kosala bosembo mpe kolanda Nzambe na bomoi na mokolo na mokolo mpe kotikala pene na Ye.
Molimo Mosantu akopesa biso makoki ya kosala yango mpe kotambola na nzela ya Nzambe.
Ndako / ndako /
NANI YA YESU OYI KOLOTA NA YE?
Nani oyo azali na bosuni moko te to Nani oyo azali na bolingo ya kitoko ya sika?Yesu azali kosala makasi ete bamipesi na ye bayeba ye ndenge bazali kokende na ye. Bato mosusu bazali koyeba ye na bolingo ya bokonzi na ye, kasi bato mosusu bazali koyeba ye kaka na ndenge ya libota to ndenge ya ndenge ya bosembo. Oyo ekoki kokangama: Ndenge nini yango ekoki kozala, soki Ye moko te, mbala moko, mokolo ya lelo, mpe seko nyonso (Ebrel 13:8)?Eyano ezali te na oyo Yesu azali, kasi ezali na ndenge toyebi ye mpe toyokani na ye.
Yesu, Bokonzi ya Boye ya MozindoNa ntina ya mino na ye ya mabele, Yesu azalaki kaka moko ya bato ya ndenge nyonso te. Isaya alobaki ete:“Azalaki na sura te to kitoko ya ndenge tokoki koyeba ye, mpe na bolingo te oyo tokoki kolinga ye.”Isaya 53:2b
Ayembisaki motema na ye, akotaki na sura ya moto (Filipi 2:6–8), mpe na ntina ya mingi ya bomoi na ye, azalaki kaka ndenge ya bato mosusu. Lokola Yuda Isikariote alobaki ye, azalaki na ntina ya koyeba Yesu na bobongi ezali kokanisa ete Yesu azalaki te na kati ya bato ya bamipesi na ye (Matayo 26:48–49). Bato ya libota na ye mingi bazalaki te koyeba oyo ye azali solo (Yohane 1:10–11).
Mokolo ya Kosala ya Nzambe Koluka BokonziKasi, likambo moko etalaki na likolo. Tosomi kotánga:Marko 9:2–8:“Mokolo motoba na nsima, Yesu alakaki na ye Petro, Yakobo mpe Yohana, mpe bamonaki likolo moko ya likolo moko moko moko. Azalaki kosala kitoko liboso na bango, mpe bikateli na ye ezali kitoko mingi, ya mpema, oyo moto te ya mabele akoki kosala yango.”“Mpe bayaki epai na bango Eliya ná Mose, mpe bazalaki koloba na Yesu.”“Petro alobaki na Yesu, ‘Rabbi, ezali malamu ete tozali awa. Tomemela bitanda misato, moko epai na yo, moko epai na Mose, mpe moko epai na Eliya.'”“Mpo akokaki te koloba, mpo bazalaki kozongela makasi.”“Mpe likoló ezalaki na bango, mpe linɔ́ngi elobaki na likoló, ‘Moto oyo nazali kolinga mingi; kotánga ye.'”“Mpe bákamwaki, bakokaki te kozwa eloko moko liboso na bango, kasi Yesu moko kaka.”
Likambo oyo ezali kolimbisa: ezali mokolo oyo bokonzi ya Nzambe ya Yesu, oyo esalaki mpe ebimaki te mpo na bomoi ya moto, ebimaki na kitoko ya solo. Koyebana na Mose mpe Eliya elobaki Malako mpe Baprophete, bato oyo bazali koyebisa ete Kristo azali kotalisa yango nyonso (Luka 24:27). Liloba ya Tata elobaki polele ete Mwana na ye azali Nzambe mpe azali na bokonzi.
Bokangoli Ezali Limboli ya LisumuNdenge nini likambo yango esalaki? Lokola Luka 9:28–29 elobaki:“Mbala nsambo na nsima ya maloba oyo, Yesu alakaki na ye Petro, Yohana, mpe Yakobo mpe balandaki ye na likolo ya likolo mpo na kosala lisumu.”“Mpe Yesu azalaki kosala lisumu, sura na ye esalemi ndenge mosusu, mpe bikateli na ye ekómaki kitoko mingi.”
Na esika ya lisumu, bokonzi ya boye ya Yesu ekomaki polele epai ya bamipesi na ye ya nsuka. Eyano ezali makasi: bato oyo bazali na lisumu ya solo bakoki kozwa mayele ya solo ya Kristo.
Oyebi Yesu ya Kitoko To Yesu ya Kaka?Bato mingi bazali kotika Yesu na ntina ya libota te koyeba ye kaka ndenge ya mokanda to moko ya ndenge ya bosembo, te ndenge Mwana ya Nzambe ya bokonzi azali kokonzi na makasi. Kasi Yesu alingi koteya boye na ye nyonso.
“Koba na Nzambe, mpe ye akoba na yo.”Yakobo 4:8a
Soki ozali mosika ya kokende na lisumu to kosala lisumu te, komona na yo Yesu ekómi mokuse mpe kokaki. Okoki koyeba zina na ye, kasi te makasi na ye (2 Timote 3:5). Okoki te koyoka esengo ya bokonzi ya boloko, makasi ya koboma minyoko, to kolinga kosangana na ye.
Leka Yesu Akotisa Lokola Moi na Bomoi na YoLeka Kristo azala mingi te kaka ndenge ya elengi. Leka ye akotisa lokola moi na bokebi nyonso (Luka 1:16; Limemya 1:16). Leka ye akotisa epai na yo. Ye azali te kaka Mokonzi na yo, kasi ye azali mpe Moi ya Mokili (Yohane 8:12), mpe alingi kokatisa mokili na yo nyonso.
“Nzambe oyo alobaki, ‘Leka moi ekota na mpema ya mibu,’ akotisi biso na mitima mpo na kopesa moi ya koyeba bokonzi ya Nzambe na sura ya Yesu Kristo.”2 Bakorinti 4:6
Kosala Lisumu Ezala Ndenge ya Koyoka LikoloLokola Petro, Yakobo, mpe Yohana bakendaki na likolo mpo na kosala lisumu, biso mpe tosengeli kokota na likolo ya kosala lisumu. Salela lisumu na ntina. Leka Yesu epai na yo mokolo nyonso. Kanga ntango mpo na kosala lisumu. Bima na butu mpo kosolola. Fongola ntango ya sika mpo koyoka ye.
“Salelá lisumu kaka te te.”1 Bathesalonike 5:17 “Yebisa ngai, mpe nakoyoka yo, mpe nakolobela yo makambo makasi mpe ya boye oyo ozalaki koyeba te.”Yeremiya 33:3
“Salelá lisumu kaka te te.”1 Bathesalonike 5:17
“Yebisa ngai, mpe nakoyoka yo, mpe nakolobela yo makambo makasi mpe ya boye oyo ozalaki koyeba te.”Yeremiya 33:3
Soki Yesu Akoteki Bomoi na Yo Te Moto Mosusu Akokoma KoyokaEloko te ezali ya kati kati na bomoi ya mopaya. Soki Kristo azali te Nkolo na misala na yo ya mokolo, mitima, mpe mikolo na yo mabe akotika kokoma na misala yango.
“Zala na motema ya solo; tika te kotosa; mabe akotosa yo lokola nkumbu oyo aluki moto ya kolia.”1 Petro 5:8
Leka Yesu azwa esika na ye ya solo lokola Nkolo na bomoi na yo te kaka na maloba, kasi mpe na misala.
Shalom.
📲 Join my WhatsApp channel: https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y
If you want, I can also format it in a visually clean blog style with headings, quotes, and bullets in Lingala so it looks very professional and native when posted online.
Do you want me to do that next?
Soki otuni bakristo mingi soki “Libanga” elakisi nini na Biblia, mingi bakoyanola mbala moko: “Yesu.” Mpe yango ezali solo. Biblia elobaka polele:
“Libanga oyo batongi baboyaki, yango nde ekómi libanga ya motó ya ndako.”— Matayo 21:42, Mokanda na Bomoi
“Bamelaki mai oyo ezalaki kobima na libanga ya molimo oyo ezalaki kolanda bango; mpe libanga yango ezalaki Kristo.”— 1 Bakorinto 10:4, Mokanda na Bomoi
Ezali polele: Yesu azali Libanga — moboko oyo ekoki koningana te, oyo lobiko mpe elikia na biso etongami likoló na yango. Yango ezali moko ya mateya ya ntina ya Christologie (mateya etali Kristo): Yesu azali libanga oyo baboyaki, kasi azali mpe moboko ya bato ya Nzambe na boyokani ya sika.
Kasi Yesu Ye moko alimbolaki biso ndenge nini mpenza kotongama likoló na Ye elingi koloba. Ezali kaka te koyeba nani azali, kasi ezali likambo ya bomoi.
Tótala maloba na Ye na Matayo 7:24–27:
“Yango wana, moto nyonso oyo ayoki maloba na Ngai mpe asalaka yango, azali lokola moto ya bwanya oyo atongaki ndako na ye likoló ya libanga. Mbula enokaki, mayi emataki, mipepe ebɛtaki ndako yango; kasi ekweyaki te, pamba te etongamaki likoló ya libanga.Kasi moto nyonso oyo ayoki maloba na Ngai mpe asalaka yango te, azali lokola moto ya zoba oyo atongaki ndako na ye likoló ya zolo. Mbula enokaki, mayi emataki, mipepe ebɛtaki ndako yango; mpe ekweyaki, ebukanaki makasi.”— Matayo 7:24–27, Mokanda na Bomoi
Ndakisa oyo ezali nsuka ya Mateya ya Yesu na Ngomba (Matayo 5–7), epai Yesu ateyaki ndenge bato ya Bokonzi ya Nzambe basengeli kobika. Asukisi mateya yango na kobenga biso kaka te koyoka Liloba, kasi mpe kobika yango na misala.
Libanga (moboko) ezali kaka te koyeba Yesu nani azali, kasi ezali kotosa maloba na Ye mpe kosalela yango na bomoi.
Yango ekangami na mateya ya Biblia ya bosantisikasion: mbongwana ya bomoi ya mokristo mokolo na mokolo, na nguya ya Molimo Mosantu, tango azali kotosa Kristo. Yakobo alobaki bongo:
“Boyokaka kaka Liloba te mpe bomikosi bino moko; kasi bosalaka yango.”— Yakobo 1:22, Mokanda na Bomoi
Makambo wana nyonso ekoki kozala, ata moto azali kotosa Nzambe te.
Yango nde etongaka bomoi oyo ekoki kotelema liboso ya mikakatano nyonso ya molimo: komekama, pasi, minyoko, to komekama ya ndenge nyonso.
“Moto nyonso oyo ayoki… mpe asalaka yango…”
Yango nde elilingi ya Biblia ya moyekoli ya solo (tala Luka 6:46).
“Mpo na nini bobengaka Ngai: ‘Nkolo, Nkolo,’ kasi bosalaka te makambo oyo nalobaka?”— Luka 6:46, Mokanda na Bomoi
Lelo oyo, bakristo mingi batongami likoló ya mateya, kasi te likoló ya kotosa. Tosɛpelaka na masakoli malamu, toyokaka mapamboli tango tozali na boyekoli ya Biblia, mpe tolobaka: “Mateya oyo ezalaki na nguya mingi.”
Kasi soki tobikisi yango te na misala, mateya yango ezalaka na nguya moko te na bomoi na biso.
Mateya ya Nzambe soki ekangami te na misala ekómaka boyebi ya mpamba:
“Boyebi ekómisaka moto monene, kasi bolingo etongaka.”— 1 Bakorinto 8:1, Mokanda na Bomoi
Soki obikisi ata liloba moko oyo Yesu alobaki, ozali makasi koleka moto oyo ayebi Biblia mobimba kasi azali kotosa yango te.
Lingaka bosembo. Landaka bosantu. Bikaka na motema ya pɛto. Milendisaka na bokoli ya molimo. Salaka bolamu.
Yango nde kotonga bomoi likoló ya Libanga.
Tika ete Nkolo apambola yo, apesa yo ngolu ya kotambola na kotosa, mpe abatela yo makasi na mipepe nyonso ya bomoi.
Ozali komikumisa na nini? Na bozwi na yo, na bakombo to na makoki na yo? Soki Nkolo apesi yo makambo wana, zala na botondi. Kasi komikumisa na yango te, pamba te makambo nyonso ya mokili ezali ya tango moke mpe ezangi ntina na suka.
Lokola ekomami na Mosakoli 1:2 (Mokanda na Bomoi):
“Bopanza ya bopanza, elobi Mosakoli; bopanza ya bopanza, nyonso ezali pamba.”
Yango wana, esengeli te tótya motema na makambo ya mokili. Kasi, mikúmisá na koyeba Yesu Kristo!
Koyeba Yesu Kristo ezali bomengo monene koleka nyonso. Yesu moko alimbolaki yango na Matai 13:44 (Mokanda na Bomoi):
“Bokonzi ya Likolo ezali lokola bomengo oyo ebombami na elanga. Moto moko amoni yango, abombi yango lisusu; na esengo nyonso akei koteka biloko na ye nyonso mpo na kosomba elanga yango.”
Koyeba Kristo ezali lokumu ya likolo mpe nguya ya solo. Yango eleki bozwi nyonso ya mokili, esika nyonso ya lokumu to makoki nyonso ya bomoto.
Soki olingi komikumisa, mikúmisá na likambo moko kaka: Oyebi Yesu! Sepela mingi, pamba te ozwi eloko ya motuya mingi, oyo ekosila te.
Motindami Paulo alimboli likambo oyo polele na 1 Bakorinto 1:30–31 (Mokanda na Bomoi):
“Ezali Nzambe nde atie bino kati na Kristo Yesu. Kristo akómaki mpo na biso bwanya oyo ewuti na Nzambe, boyengebene, bosantifikasyo mpe lobiko. Yango wana, lokola ekomami: ‘Moto oyo azali komikumisa, akómikumisa na Nkolo.’”
Yango elingi koloba nini?
Soki Yesu azali kofanda kati na yo, mpo na nini okómikumisa na Ye te? Soni ewutaka wapi soki Kristo Yesu—bwanya mpe boyengebene ya Nzambe—azali kati na yo?
Mpo na nini koyoka soni ya komema Biblia polele, ya koloba na tina na Yesu, to ya kotosa maloba na Ye? Abikisi yo na kosambisama ya seko, lokola ekomami na Yoane 3:16 mpe Baroma 8:1.
Yesu moko alobaki polele na Marko 8:38 (Mokanda na Bomoi):
“Moto nyonso oyo akoyoka soni na ngai mpe na maloba na ngai kati na ekeke oyo ya pite mpe ya masumu, Mwana na Moto mpe akoyoka soni na ye tango akoya na nkembo ya Tata na Ye elongo na baanzelu basantu.”
Yango wana, mikúmisá na Yesu! Sakola kondima na yo na mpiko nyonso. Tiká bato bámona ete Yesu azali nyonso mpo na yo. Yango ezali lipamboli ya solo mpe litatoli ya nguya ya Nzambe na bomoi na yo.
Motindami Paulo alobaki lisusu na Bagalatia 6:14 (Mokanda na Bomoi):
“Nakómikumisa na eloko mosusu te, longola kaka na ekulusu ya Nkolo na biso Yesu Kristo. Na nzela na ekulusu yango, mokili ekufi mpo na ngai, mpe ngai mpe nakufi mpo na mokili.”
Nkolo apambola yo mingi tango ozali komikumisa kaka na Ye.
Boboto mpe kimya ezala na bino na nkombo ya Nkolo mpe Mobikisi na biso, Yesu Kristo. Tózwa ntango moke mpo na kokanisa Nsango Malamu na nzela ya bomoi ya moko ya bantoma ya Yesu: Tomaso.
Tomaso, oyo babengaki mpe Didimo (elakisi libala), azalaki moko ya bantoma zomi na mibale ya Yesu. Azalaki te lokola Yuda Isikariote, oyo asɛmbolaki Nkolo. Na solo, Tomaso azalaki moto ya mpiko. Mokolo moko, tango Yesu ayebisaki bayekoli ete alingi kozonga na Yudea ata soki ezalaki na likama, Tomaso alobaki na bayekoli mosusu:
“Biso mpe tókɛndɛ, mpo tókufa elongo na ye.” (Yoane 11:16 – Mokanda na Bomoi)
Maloba oyo emonisi ete Tomaso azalaki kolinga Yesu mingi mpe azalaki pene ya kopesa bomoi na ye mpo na Ye.
Kasi Tomaso azalaki mpe na bolembu moko: azalaki moto ya ntembe mpe mituna mingi, mingimingi na makambo etali nguya ya Nzambe. Ntembe wana ezalaki kosala ete kondima na ye elɛmba mpe azala na mokakatano ya kozala malamu elongo na baninga na ye na bomoi ya molimo.
Sima ya Yesu kosekwa, bayekoli basanganaki esika moko, bakangaki bikuke mpo na bobangi. Bazalaki kosambela. Kasi Tomaso azalaki elongo na bango te. Kozanga na ye ezalaki na ntina monene, mpo abungisaki libaku ya komona Nkolo.
Yesu ayaki mpe amimonisaki epai ya bayekoli. Tango Tomaso ayaki sima, bayekoli bayebisaki ye na esengo nyonso:
“Tomoni Nkolo!”
Kasi Tomaso andimaki te. Alobaki:
“Soki namoni bilembo ya misumari na maboko na ye te, soki natyi mosapi na ngai te esika misumari ezalaki mpe natyi loboko na ngai te na mopanzi na ye, nakondima ata moke te.” (Yoane 20:25 – Mokanda na Bomoi)
Likambo oyo eteyi biso ete komikabola na lisangá ya bandimi ekoki komema ntembe. Tango Tomaso amikabolisaki, amikabolisaki mpe na esika oyo Nkolo amonisanaki. Mbala mingi, Yesu amonisanaka na kati ya lisangá, kasi te tango moto azali ye moko.
Sima ya mikolo mwambe, bayekoli basanganaki lisusu. Mbala oyo, Tomaso azalaki wana. Yesu ayaki mpe alobaki na Tomaso na boboto nyonso:
“Tyá mosapi na yo awa, tala maboko na ngai; tyá loboko na yo na mopanzi na ngai. Tiká kozala na ntembe, kasi kondima.” (Yoane 20:27 – Mokanda na Bomoi)
Na tango wana, motema ya Tomaso ebongwanaki. Atombolaki mongongo mpe alobaki:
“Nkolo na ngai mpe Nzambe na ngai!” (Yoane 20:28 – Mokanda na Bomoi)
Yesu ayanolaki ye:
“Lokola omoni ngai, ondimi; esengo ezali ya baoyo bamoni te kasi bandimi.” (Yoane 20:29 – Mokanda na Bomoi)
Lisolo oyo eteyi biso mateya minene ya molimo:
“Epai bato mibale to misato basangani na nkombo na ngai, ngai nazali kati na bango.” (Matayo 18:20 – Mokanda na Bomoi)
Yango wana Liloba ya Nzambe elobi:
“Bótika te kosangana esika moko, ndenge bato mosusu basalaka, kasi bólendisana, mingi mpenza lokola bozali komona mokolo ya Nkolo kopusana pene.” (Baebre 10:25 – Mokanda na Bomoi)
Bókima te na lisangá. Tiká ete mawa, kozanga elikya to ntembe emema yo te na komikabola. Zala pene ya bandimi. Zala na losambo. Zala wana. Mapamboli mosusu eyaka kaka tango tozali esika moko elongo na basusu.
Tiká ete Nkolo asalisa biso tózala sembo mpe tokangama makasi ata na tango ya kozanga bososoli. Lokola Tomaso, tokoki kotuna, kasi tózala esika Kristo akoki kokuta biso: kati ya bato na Ye.