Mokolo moko, wana nazalaki kotambola, nakutanaki na mwasi moko azalaki na mwana. Apusanaki epai na ngai mpe na boboto asɛngaki ngai mbongo ya 1 000 shilingi mpo azwa bus akende na ndako na ye na Chanika. Nazalaki na mbongo yango, bongo napesaki ye. Ezalaki lokola likambo ya pete — mosala moko ya boboto, eloko moko ya kokamwa te.
Kasi mwa ntango moke sima, ngai moko namataki na bus. Mbala moko, nakanisaki: nazalaki lisusu na mbongo te na maboko. Motambwisi (conducteur) ayaki kosɛnga lifuti ya nzela, mpe na motema ya kobanga nakotaki maboko na ngai na basaki. Eloko moko te. Kasi nazalaki na mbongo na telefone na ngai, yango wana nalobaki na ye:“Nazali na mbongo ya cash te sik’oyo, kasi tango tokokoma na station, nakoki kobimisa mbongo mpe kofuta yo.”
Na mawa, andimaki ngai te. Elongi na ye emonisaki polele — akanisaki nazalaki kaka koluka koyengayenga.
Motema na ngai ebandaki kobanga. Esika na ngai ya kokita ezalaki ata na station te; esengelaki nakita liboso. Motambwisi akondima mpenza kozela ngai wana nakobimisa mbongo? Mpenza te.
Na tango wana, likambo moko ya kokamwa esalemaki. Elenge mobali moko — moto oyo emonanaki polele ete azalaki na eloko mingi te — abimisaki 1 000 shilingi mpe apesaki ngai. Alobaki:“Zwa yango. Soki te, motambwisi akopesa yo pasi.”Naboyaki, nalobaki:“Ezali malamu, nazali na mbongo. Nakofuta tango tokokoma na station.”Kasi aumelaki. Apesaki na motema mobimba — te mpo azalaki na ebele, kasi mpo motema ya mawa mpe bolingo.
Likambo yango eningisaki ngai makasi. Nakómaki kososola eloko moko ya makasi: mbala mingi tokanisaka ete kaka bato babola nde bazali na bosenga ya lisungi, kasi ata bato oyo bamonani lokola bazali na bomoi ya malamu bakoki kokutana na ntango ya bosenga oyo ekanisamaki te.
Minuti moke liboso, ngai nde napesaki mwasi moko mbongo ya motuya moko — sik’oyo, ngai nde nazalaki na bosenga. Yango ezali mobeko ya Nzambe ya kotalana mpe kosungana. Moto moko te akoki kozala ya kokoka ye moko.
Mikanda ya Biblia eteyaka ntango nyonso ete bomoi na biso ekangami makasi na bomoi ya basusu. Ntoma Paulo akomaki:
“Bomemana mikumba ya bamosusu, mpe na ndenge wana bokokokisa mobeko ya Kristo.”Bagalatia 6:2
Tobengami mpo na kosungana — kaka te na tango ya pasi makasi, kasi mpe na makambo ya mokolo na mokolo. Lisungi oyo opesi lelo ekoki kozala lisungi oyo yo moko okosenga lobi.
Okoki kozala kotambola na kimya lelo — na motuka na yo, compte ya banque etondi, nzoto na yo ezali malamu — kasi kobosana te ete mapamboli wana ezalaka ya seko te. Mopɛpɛ oyo ememaka mapamboli ekoki mpe kobongwana mbala moko. Mokomi ya Mokanda ya Mosakoli alobi:
“Mopɛpɛ ekendaka na sudi mpe ebongwanaka na nor; ezongaka zingazinga mpe ezongelaka nzela na yango.”Mosakoli (Ecclesiastes) 1:6
Bomoi ezalaka ya zingazinga. Oyo ozali na yango lelo, okoki kozanga yango lobi — mpe ndenge moko, oyo ozangi lelo okoki kozwa yango lobi. Okoki kozala mozwi mpe naino koyoka nzala. Okoki kozala na nzoto malamu mpe naino kokweya na bokono. Okoki kozala motangi mingi mpe naino komimona na makambo oyo oyebi ata eloko moko te.
Yesu Ye moko ateyaki mpe amonisaki boboto mpe bopesi ya motema mobimba. Na Matai 25:40, Alobi:
“Nazali koloba na bino solo: nyonso oyo bosalaki mpo na moko ya bandeko na ngai oyo bazali mike, bosalaki yango mpo na ngai.”Matai 25:40
Elenge mobali oyo azalaki na bus apesaki ngai kaka mbongo te — asalelaki ngai lokola Kristo. Amonisaki Sango Malamu na bomoi na ye.
Likambo oyo ekanisaki ngai ete biso nyonso tozali bakengeli (stewards), kasi bavandi ya biloko te. Nzambe apambolaka biso mpo biso mpe topambola basusu:
“Bopesa bango mitindo ya kosala malamu, kozala bazwi na misala ya malamu, kozala baboto mpe ya kokabola na esengo.”1 Timote 6:18
Tosengeli ata moke te kokanisa ete mpo tozali “na kimya” lelo, tozali likolo ya bosenga ya basusu. Bokristo ya solo emonanaka na kokitisa motema — kososola ete nyonso oyo tozali na yango ezali kaka na ngolu ya Nzambe.
Tika ete lolendo to komitika te ekanga biso nzela ya kosunga basusu. Kasi, tika ete tozala ya kopesa noki, ya kosambisa malembe, mpe ya kosalela ntango nyonso, pamba te mokolo moko, ekoki kozala biso moko nde tokosenga loboko ya lisungi.
“Bapambolami bazali bato ya mawa, pamba te bakomonana bango mpe mawa.”Matai 5:7
Nkolo, tika ete oteya biso kotambola na kokitisa motema elongo na bamosusu, kopesa boboto kozanga kotungisama, mpe kozala bakengeli ya sembo ya bolingo mpe biloko na Yo. Tika ete tozala bato oyo bamemisaka motema ya Kristo — kopesa ata tango ezali mpasi, mpe kondima ete Nzambe akokokisa bosenga na biso wana tozali kokokisa bosenga ya basusu.
Shalom.
Print this post
Lisumu ekoki komonana lokola nyama mabe ya monene lokola ngáni to mpembe oyo ekoki kómema bomoto na biso na likama. Na Biblia, lisumu elobamaki lokola elali pene na ekuke, elingi koluka kokanga yo koluka bango mokolo nyonso mpo na kokende na bomoi na yo. (YouVersion | The Bible App | Bible.com)
Lisusu, ndenge ngáni ya mfuka atikale pene na sima na yo koluka nzela ya kokende kofula yo, lisumu elali penza pene na bomoi na biso, elingi koluka kobunda na ngai. (YouVersion | The Bible App | Bible.com)
Na nkambo ya Kayin ná Abeli, Nzambe alobaki na Kayin:
“Boni, soki osali malamu, bakondima yo te? Kasi soki osali malamu te, lisumu elali penza na ekuke na yo, mpe posa na yango ezali kobenda yo makasi; kasi yo, longa yango.”Ebandeli 4:7 (Mokanda na Bomoi) (YouVersion | The Bible App | Bible.com)
Nzambe alobaki polele ete lisumu elingi kobunda to kolongola bomoi na biso, kasi biso tozali na bokoki ya kosimba yango mpe kobundisa yango. Kasi Kayin, asili kolakisaka ete azali na kosepela te mpe lisumu ekangi bomoi na ye mpe akendaki kolanda mposa oyo mpe akufaki munoko na ye Abel. (YouVersion | The Bible App | Bible.com)
Lokola Biblia elobi:
“Bongo Kayin alobaki na ndako na ye Abel, ‘Tosali likolo ya mabele.’ Kasi tango bazalaki na lina, Kayin amemi nzoto na ye na Abel mpe amufiye ye.”(Elandaki nsango ya Biblia kolobela mposa ya lisumu mpe bampasi ete ezali koboma bomoi ya moto)
Ezali malamu koyeba ete lisumu ezalaki kaka te likambo ya mpenza ya suka, kasi ezali koluka bomoi na mokili mobimba ndenge ekoki kobebisa bomoi na biso na molimo mpe na nzoto.
Apostolo Paulo alobaki na likambo ya bomoi mpe lisumu ete ezali ndenge mokapo ezali kobunda na bomoi ya bato mpe elimo. (oyo ezali na Biblia, oyo ezali malamu na koyebisa mpe komonisa ndenge lisumu ezali kobunda na bomoi na biso)
Na ndakisa mosusu, ndenge Yudas Iskariote abendaki Yesu, ezalaki mposa ya lisumu mpe kokanga ye lisusu na kobunga Nkolo, ndenge Biblia elobi na lisolo ya kokanga ye na mawuta ya lisumu mpe koboma mposa ya bomoi ya ye.
Ndenge Biblia elobi:
“Bózala na motema malamu mpe bólinga kozwa makanisi malamu. Mobulu na bino, Satana, azali kozongela lokola ngáni oyo elongolaka milulu, alingi kozwa moto oyo akobangana.”(Kolobela motema malamu mpe koluka kobongisa ezali ya ntina mingi sapo ete lisumu ekoki kokangisa bomoi na biso.) (STEP Bible)
Satana akobaka ndenge mabe nyonso akoki, kasi ekoki te kokangi bomoi na biso soki tosili kozalisa lisumu na bomoi na biso. Lisumu ezali ndambo oyo emonisi ete tokoluka koboma bomoi na biso.
Lisumu ekoki kozala kokota na ndenge ya kobundisa bomoi na nzoto mpe na molimo ndenge ya koboba, kosepela na bomoi ya mabe, kolinga mokili ndenge ya solo mpe kokufa na nzoto te, kasi kofungola motema mpe kosalela bomoi na biso epai ya lisumu mpe kokufa na molimo. Yesu alobaki ete:“Mbala nini ekoki kozala na ntina mpo na moto atia makoki nyonso na mokili mobimba mpe kobebisa bomoi na ye?”Marko 8:36 (Mokanda na Bomoi oyo ezali na Biblia na mokolo ya sika) (STEP Bible)
Tosengeli mingi te kobanga lisumu – tosengeli kobanga te te`, kasi tosengeli koyeba ntina ya kobongwana, kosɛnga nguya na Nzambe mpe kobunda lisumu na bomoi na biso.Paulo alobaki ete:“Sikoyo ezali mokolo ya kobongisa bomoi.”2 Bakorinti 6:2 (Mokanda na Bomoi oyo elingi kolobela ntina ya kosala sikoyo te kozela ntango mosusu) (STEP Bible)
Bomoi ya solo ezali kobongwana na Nzambe, kokufá mosusu na lisumu mpe kozwa Molimo Mosantu.Tosengeli koluka Nzambe, kosɛnga ye atondisa motema na biso mpe kotambola na ye na mokili oyo ya mabe.
Na mokili oyo ya “mibeko ya kosangisa mpe na mikakatano mingi,” mingi na biso basalaka makambo oyo eweza motema, kasi tosengeli kobanga ndenge lisumu ekoki kokende kosimba bomoi na biso.Yesu alobaki likambo oyo ebongi ete tozali na motema malamu, mpe tosala nyonso mpo na kobatela bomoi na biso epai ya Nzambe.
Biblia elobi polele ete:“Nkolo azali moto oyo asali motema, mpe akoyeba yo mpo akosunga yo lokola moto moko.”(Kolobela ndenge Nzambe asili komema biso na bomoi ya lisumu mpe kobatela biso na lisumu.)
Lisumu ezali mobulu ya bomoi kasi na Yesu Klisto, tokoki kozwa nguya ya kobunda yango mpe kozala na bomoi ya bomoto.Tika tosala oyo ebongi na moto nyonso ya motema mpe kolanda Nzambe na bomoi na biso, kasi kopesa bomoi na biso epai ya Yehova, oyo alingaka biso mpe atinda Molimo na biso.
👉🏾 Tala mpe kokita na WhatsApp channel mpo na koyekola Biblia, kosunga maboko mpe kosunga yo na nzela ya bomoi epai ya Nzambe:👉🏾 https://whatsapp.com/channel/0029Vb6labc8V0tfRqKKY11y
If you want, I can also help format this for a graphic post, sermon outline, or WhatsApp devotional series!
Nazali kopesa bino mbote na Kombo oyo eleki bakombo nyonso — Kombo ya Nkolo na biso Yesu Kristo. Boya tótángana maloba ya bomoi, na tango oyo tozali naino na bomoi. Makomi elobi boye:
📖 Yoane 19:25-27
“Tango wana, pembeni ya ekulusu ya Yesu, bazalaki mama na Ye, ndeko ya mama na Ye, Maria, mwasi ya Klopas, mpe Maria ya Magdala. Tango Yesu amonaki mama na Ye mpe molandi oyo Ye alingaka azali wana pembeni, alobaki na mama na Ye: Maman, tala mwana na yo! Bongo alobaki na molandi wana: Tala mama na yo! Wana molandi wana azwaki mama yango epai na ye kobanda ngonga wana.”
Okoki komituna: mpo na nini Yesu asalaki boyokani ya ndenge wana na ekulusu, mpe na esika mosusu te? Ezalaki bato ebele wana pembeni ya ekulusu — bato, basi, mpe bayekoli mosusu — kasi miso ya Nkolo Yesu etalelaki kaka bato mibale: mama na Ye mpe molandi oyo Ye alingaka, Yowane.
Yesu azalaki na bandeko mosusu ya mibali, kasi Ye apesaki mama na Ye epai ya Yowane, te epai ya bandeko na Ye. Na ndenge moko, Yowane azalaki na mama na ye moko, kasi Yesu alobaki te: “Tala mama na yo,” na mama ya Yowane, kasi alobaki yango na Maria, mama na Nkolo na ye. Yowane ayokaki maloba yango, mpe azwaki Maria mpo azala elongo na ye.
Boyokani wana — ya moto komibatela mama oyo azali te mama na ye, mpe ya mama komemya mwana oyo azali te mwana na ye — ezali likabo oyo ewutaka kaka epai ya Kristo.
Biso lokola Lingomba ya Kristo, tokozala na bolingo ya solo te, soki miso na biso etaleli te Kristo oyo asalabamaki. Soki tozali kokende na Lingomba mpo kaka na koluka biloko ya mokili — bizaleli, misala, to eloko mosusu — tokoyoka te boyokani yango ya sika kati na biso.
Yesu alobaki:
📖 Yoane 13:34-35
“Napesi bino mobeko ya sika: bolinganaka. Lokola ngai nalingi bino, bino mpe bolinganaka ndenge moko. Soki bolingani banso, bato nyonso bakoyeba ete bozali bayekoli na ngai.”
Nkolo Yesu asepelaka te komona bato balobaka ete bazali bakristo kasi bazangaka bolingo. Soki tokokanisaka biso moko, tokangisaka motema epai ya baninga, tokokanisa kaka mposa na biso moko — yango emonisi ete tozali naino te pene na ekulusu ya Golgota mpo toyoka maloba ya Kristo mpo na bandeko na Ye.
Boyokani oyo Yesu asalaki kati na Maria na Yowane ezalaki na litomba monene mpo na bango mibale. Maria asangisamaki lisusu te na mawa ya koleka mwana na ye, mpo azwaki moto oyo atalaki ye lokola Yesu moko. Yowane mpe, na nzela ya Maria, ayebaki makambo mingi ya bomoi ya Yesu oyo bayekoli mosusu bayebaki te, mpo Maria azalaki kotia makambo yango na motema na ye.
📖 Luka 2:19
“Kasi Maria azalaki kobomba makambo nyonso yango na motema na ye mpe azalaki koluka koyeba ntina na yango.”
Yango wana, Yowane ayebaki makambo ya se moko ya bomoi ya Kristo, mpe mpo na yango nde Yesu amonisaki ye maono ya monene na Patmo, na buku ya Emoniseli.
Lokola Maria mpe Yowane, biso mpe tokoki koleka na pasi, mawa, to kobanga, kasi Yesu apesaka biso bandeko oyo bakosalela biso mpo tóndima lisusu, bakofungola biso mitema, mpe bakosalisa biso koyeba Ye malamu koleka ndenge tozalaka.
Yango nyonso ezali kaka mpo na koluka Kristo oyo asalaki mpo na biso na ekulusu. Ntango tokotala pasi na Ye mpe bolingo oyo amonisaki epai ya bato oyo balingaka te, tokoyekola mpo na kopesa bomoi na biso mpo na bandeko na biso mpe kolinga bango lokola Ye alingaki biso.
Yango wana, zala na boyebi ete na kati ya Lingomba na yo, Kristo asepelaka komona boyokani mpe bolingo kati na bakristo.
Nkolo apambola yo. Sanganisa nsango oyo ya malamu na bandeko mosusu mpo bálonga mpe bázwa bomoi na Kristo.
WhatsApp
Eyano: Te. Na Biblia ezalaka na verse moko te oyo elobaka ete mokili ekobalusama lokola lokasa mpe ebwakama na moto. Likambo oyo eutaki na kososola mabe ya maloba ya elilingi oyo esalelami na Yisaya 34:4. Kuna, kosambisama ya Nzambe elakisami na maloba ya makasi mpe ya elilingi:
“Minzoto nyonso ya likoló ekokawuka, mpe likoló ekobalusama lokola buku; mpe bituluku na yango nyonso ekokweya lokola nkasa ya vine oyo ekawuki, mpe lokola figi oyo ekawuki ekokweya na nzete ya figi.”(Yisaya 34:4)
Likambo ya koyeba malamu awa ezali ete verse yango elobeli “likoló”, ezali te mabele to mokili. Lisusu, maloba oyo ezali ya elilingi (symbolique) — “kobalusama lokola buku (scroll)” — ezali te kolimbola ete lokasa ya solo ebendami mpe ebalusami ndenge ya mikolo ya lelo.
Na mikolo ya kala, ntango message ya buku (scroll) esilaki, bazalaki kobalusa yango. Elilingi oyo elingi koloba ete bokonzi to ebongiseli ya Nzambe oyo ezali sik’oyo ezali kokende na suka na yango. Esika moko te elobi ete mabele ekobalusama ya solo mpe ebwakama na moto.
Na Testament ya Sika mpe, basaleli maloba ya elilingi ndenge moko, mingi mpenza na buku ya Emoniseli (Revelation) mpe Matai, epai balobelaka bilembo ya mikolo ya nsuka.
“Ntango afungolaki elembo ya motoba, namonaki koningana monene ya mabele; moyi ekomaki molili lokola saki, mpe sanza mobimba ekomaki lokola makila. Minzoto ya likoló ekweyaki na mabele lokola figi oyo nzete ya figi ebwakaka soki mopepe makasi etindiki yango. Likoló elongwaki lokola buku oyo ebalusami, mpe bangomba nyonso mpe bisanga nyonso elongwaki na bisika na yango.”
Eteni oyo ezali emono ya kosambisama, epai basaleli maloba ya elilingi mpo na kolakisa koningana monene ya biloko ya likoló. Elobami ete likoló ekobalusama lokola buku, kasi elobami te ete mabele ekobalusama lokola lokasa mpe ebwakama na moto.
“Nsima ya pasi ya mikolo wana, mbala moko moyi ekokoma molili, sanza ekopesa lisusu pole na yango te; minzoto ekokweya uta na likoló, mpe nguya ya likoló ekoningana. Na tango wana, elembo ya Mwana ya Moto ekomonana na likoló; mpe bato nyonso ya mabele bakolela, mpe bakomona Mwana ya Moto koya na mapata ya likoló na nguya mpe na nkembo monene.”
Awa Yesu azali kolimbola bilembo ya likoló mpe ya molongo ya biloko nyonso oyo ekosalema na tango ya kozonga na Ye. Lisusu, etaleli te kobebisa mabele to kobalusa yango, kasi mbongwana monene oyo ekosalema na likoló.
Baroma 16:22:
“Na ngai Tertio, oyo nakomisaki mokanda oyo, nazali kosepela na bino na Nkolo.” (Mokanda na Bomoi)
EYANGO:Na liboso ya mokanda, Paulo atangisi mabongisi na ye na ndenge oyo esengeli:
“Na Paulo, mosali ya Kristo Yesu, oyo abengami mpe abetami mpo na kolakisa nsango malamu ya Nzambe…epai ya bino nyonso oyo bazali na Baroma, bazali mpenza bazali na bolingo ya Nzambe pe batangami mpo na kozala batata ya Nzambe: bongaka mpe kimya epai na bino uta na Nzambe Tata na biso mpe na Nkolo Yesu Kristo.” (Baroma 1:1‑7, Mokanda na Bomoi)
Na maloba ya Paulo awa, ye nde azali koyebisa bango makambo mpe atindaka mokanda, kasi na suka mokanda tokutanaka na Tertio:
“Na ngai Tertio, oyo nakomisaki mokanda oyo, nazali kosepela na bino na Nkolo.” (Baroma 16:22, Mokanda na Bomoi)
Eloko oyo yango elobi nini?Tertio azali mokomi ya mano ebongi, moto oyo akomaki makomi na mokanda na mboka nyonso mpo na Paulo. Na mboka ya kala, bato mingi bazalaki kolakisa mpo na komema mokanda na bango, bazalaki kokanisa mpo na kobanda solo na bango te, kasi bazalaki kosalela basala ya bato ya motuya mpo na kokoma makomi. Paulo azalaki mokomi ya maloba oyo ekomi na mokanda, kasi Tertio nde akomaki yango na maboko.
Mpo na nini Paulo asalaki bongo?Ezali mpo na makambo mingi — eyokani te ete Paulo azalaki na mposa ya kosala yango na maboko na ye moko, kasi na ntango wana bazalaki na bato oyo bazalaki na bokonzi ya koloba pe ya kokoma maloba na suka te. Tertio azalaki moto ya kondima, mpe ezali malamu kaka ete alobaki boni akomisaki mokanda na bango, kolakisa ete ezali maloba ya Paulo mpe ezali na bosembo.
Nsango ya mosala wana ezali koyebisa biso ete:– Mokanda oyo ezali na Biblia ezali ya Paulo moko—yango nde azalaki elongo na Nkolo mpe azali mobateli ya nsango malamu.– Tertio azalaki mokomi ya ngomba oyo asalisaki, kasi makomi nyonso mpe bolakisa ezali ya Paulo.– Bato ya likolo bazalaki kosalela bandeko na bango mpo na kopesa misala ya Nzambe ntina mpe kobongisa yango malamu.
Na nkombo ya Nzambe, mokanda yango ezali Paulo nde azalaki moto ya maloba, mpe Tertio nde akomaki yango na maboko na ye mpo na kosala ete eya lisusu mpenza malamu epai ya bato ya Baroma.
Boya na kosunga yo? Nakoki kolakisa yango mpe na ndenge ya libondeli to lokasa ya koyekola Biblia!
Loba na motema ete Nzambe azali elongo na biso na mikakatano mpe na ntango ya kimya. Nzambe te akangaka te solo, akangaki te mpo na kotindika pasi—Nzambe alingi ete tokende liboso na Ye, kolanda Ye mpe koyekola kosolola na Ye, ata ntango bomoi ezali mpasi.
Nzambe asalaki ndenge oyo mpo na Yobe, na libala ya mpwela monene, apesaki Ye libaku ya koyoka Ye. “Ndenge nini Nzambe atindaki Yobe na mpela monene na ye?” (Yobo 38:1‑3 Mokanda na Bomoi) — oyo ezali maloba ya Nzambe oyo asundolaki Yobe mpe akomaki koloba na ye.
Mpe na mokolo mosusu, Nzambe alobaki na Eliya na lisingi ya kimya, na nzembo ya motema oyo ezali malamu mingi. (1 Bakonzi 19:11‑13 — Biblia Mokanda na Bomoi) (tolingi maloba oyo ekomami na mokanda ya mokili nyonso, kasi esengeli kosala lisusu na nsima soki olingi maloba ya solosolo ya Lingala mpo na yango).
Oyo emonisi ete Nzambe te azali mpe kaka na ntango ya kimya, kasi azali mpe na kati ya mpasi, atindaka biso mpe azali koyoka tin so nyonso.
Yobo 38:1‑3 (Mokanda na Bomoi) — *“Na yango, Nzambe apindaki Yobo na kati ya molili mpe alobaki na ye na lolenge oyo: “Nani oyo alobelaka makambo na ngai na maloba oyo ezali mabe te oyo ezali na mibu te? Leka mpe bokɛlɛ ngai lokola moto; nakobenga yo mpe okobimisa eyano epai na ngai.”*
(Tango Nzambe alobaki na Yobo na mpela monene, epesaki likita te; asengelaki kolakisa Yobo ete Nzambe azali na bokasi mpe alingi kosolola na ye.)
Bafilipi 4:12‑13 (Mokanda na Bomoi) — *“Nazali koyeba kozala na likama mpe koyeba kozala na boboto; nayekolaki kokoka kozala na esengo na mikakatano nyonso… Nzambe oyo akopesa ngai nguya, na ye nakoki nyonso.”*
(Paulo asakolaki ete kondima na Ye ememaki ye na mikakatano mpe na makambo malamu. Yesu alingi mpe ete tozala na yango.)
Yobo 13:3 (Mokanda na Bomoi) — *“Oyo nakomaki koloba te mokolo oyo; nakobeta noki mpo na maloba ya motema na ngai, mpo ete nakoyoka ngai koyoka Nzambe.”*
(Yobe akomaki mpenza na posa ya kosolola na Nzambe, kasi akangaki koyeba ete Nzambe azali pene na ye mingi.)
Bato mingi balingi koloba ete “Nzambe azali kaka na ntango ya kimya,” kasi **Biblia ezali koloba ete Nzambe azali pene na biso ata na mpasi, pasi, nja, bolwaki mpe mibu misusu monene.
Tángá oyo Yesu alobaki na Biblia (Mokanda na Bomoi):Yokaná 5:45‑4745 “Nasaleli te ete makanisi ete nakotya bino mabe liboso ya Tata; moto oyo akozonga bino mabe, ezali Moyize, oyo bozali komipimela ye.46 Pamba te soki bozali kondima Moyize, bokomona ngai mpe, pamba te azali komona makambo oyo ekomonisaka ngai.47 Kasi soki bozali te kondima makomi oyo Moyize akomelaki, ndenge nini bokomona maloba oyo nazali koteya bino?”
Ntango moto azali kotánga eyano ya Yesu oyo, ekoki komonaka lokola Yesu azali koloba ete Moyize ezali koya kobina bato na liboso ya Nzambe. Kasi Yesu alingi koloba te bongo. Nzambe akoki koloba solo kaka na maloba oyo asakolá, to na mateya oyo akomami na Maloba ya Nzambe.
Yesu alobaki: “Moto oyo akozonga bino mabe ezali… Moyize”, kasi Yesu alobaki yango na ndenge ya polele te mpo ete Moyize moko awa na se ya likoló akotángana na bango.Na makambo ya solo, Yesu alobi ete maloba oyo Moyize akomelaki bazali koloba bango mabe liboso ya Nzambe mpo bozali koboya kondima yango mpe kotosa yango.
Moyize akomelaki bato mateya ya Nzambe, mibeko mpe mikano oyo esengelaki kobongisa bomoi na bango. Soki bato bazali kondima na motema na bango maloba wana, ekozala ete bazali mpe kondima Yesu – pamba te Moyize azalaki kokomisa makambo mpo na Yesu elongo na mikanda ya Nzambe. Kasi soki bazali te kondima makomi ya Moyize, ezali naino mingi mpasi ete basengeli kondima maloba oyo Yesu ateya.
Lokola Yesu alobi awa, azali koloba ete kondima solo epesaka lisanga na Nzambe mpe elongi mokano ya Nzambe na bomoi na biso. Maloba ya Nzambe ekelá solo te na yango moko mpe ezali koteya biso ndenge ya bomoi ya seko. Soki tosili koboya maloba ya Nzambe, bamonisi ete toboyi solo oyo ekobongola bomoi na biso mpe koya kosala biso bato ya kolinga Nzambe.
Kondimela Nzambe ezali kondimela maloba na Ye — mpe Biblia nyonso, souti ya Mokanda na Bomoi, ebongolaka ete maloba wana ezalaka solo mpe ezali mpo na bomoi mpe kotombola
Maloba “Okobanga te kolengela mpata oyo azali kobeta mbuma” elobi ete bolenge moko (oyo ebengami ox na Liloba ya Mbuma), azali kosala mosala ya kobeta mbuma mpo na kobimisa mbuma na bango mpe kopesa yango makanisi na lisanga, amona ete akoki kokoma na elikya ya kolya mbuma yango ntango azali kosala. Mpo na kala, bato bazalaki kosalela nzete ya mbuma mpe balingaki ete bolenge azwa elikya mpo na eloko oyo ebimaka ntango akobeta mbuma.
Elobi te ete mobeko ya Nzambe eyei te kaka mpo na bolenge; ezali mpe mpo na kolakisa ndenge ya kozala na bosantu mpe bosantu epai ya bato nyonso, ata na biloko oyo bazali kosalela mpo na kosalisa bato. Nzambe alingi ete moto oyo azali kosala makasi apesa ye makanisi mpe elikya mpo na mosala na ye.
Paulo, mokomi ya epesaleli ya Bokristo, alobaki likambo yango na 1 Bakorinti 9:9‑14 mpo na kolakisa lolenge oyo mokonzi ya elimo azali na droit ya kozwa lisungi mpo na mosala na ye. Na Mokanda na Bomoi, yango elobi boye:
1 Bakorinti 9:9‑14 (Mokanda na Bomoi)“Mpo ezali komonisa ete ezali na Liloba ya Mose: ‘Okobanga te kolengela mpata oyo azali kobeta mbuma.’ Nzambe azali koloba te mpo na bilenge ya mbuma te, kasi azali koloba mpo na biso. Mpo moto oyo azali kobombana na mapata mpe kobeta mbuma, azali kozwa elikya ya kozwa elikya na mosala na ye. Soki tozalaki kobwaka mpate ya sembo epai na bino, ezali moke te ete tokoka kozwa elikya ya bino? Mpo soki bato mosusu bazali na droit ya kozwa lisungi epai na bino, biso te epai na bino mosusu te?”(Mokanda na Bomoi, 1 Kor. 9:9‑14)
Paulo asakolaki ete ndenge ox azali kolya ntango azali kosala, bato oyo bazali kosakola maloba ya Nzambe basengeli kozwa lisungi na mosala na bango.
Nsima ya koyeba ete mobeko oyo ezali te kaka mpo na ox, tokoki komona ete Nkolo Nzambe alingi bosantu mpe bolingo mokomoko epai na biloko nyonso oyo azalaka mosala. Ox akobaki kosala makasi mpe ntango akolya mbuma oyo akobimi, yango ezali kolakisa bosantu ya Nzambe mpo na biloko nyonso.
Pe, ndenge ox azali na droit ya kozwa elikya ya mbuma oyo akobimi, bato oyo bazali kosala mosala ya Nzambe basengeli kozwa lisungi na bango, ndenge Liloba ya Nzambe elobi.
Paulo alobaki mpe na 1 Timote 5:18 ete:
1 Timote 5:18 (Mokanda na Bomoi)“Pamba te Liloba ya Nzambe elobi boye: ‘Okobanga te kolengela mpata oyo azali kobeta mbuma,’ mpe ‘Moto oyo azali kosala, azali na droit ya kozwa mbongo na mosala na ye.’”(Mokanda na Bomoi, 1 Tim. 5:18)
Maloba oyo elobi ete: moto oyo azali kosala, azali na droit ya kozwa mbongo na mosala na ye. Yango ezali kolakisa ete bato oyo batángi mpe basakolá Maloba ya Nzambe basengeli kozwa lisungi ya bato oyo bazali kobatela mpe kozala na kondima.
Maloba ya Nzambe emonisi ete soki ozali kozwa nsango malamu, ozali na responsabilité ya kopesa lisungi mpo bato mosusu bakoki kozwa makanisi mpe lisungi ya malamu mpe kokoba pona Nzambe.
Na Masese 12:10, Biblia emonisi boye:
“Moto ya sembo azali koteya ndenge ya kosunga binama na ye; kasi motema ya bato ya mabe ezangi bosantu.”(Mokanda na Bomoi, Masese 12:10)
Yango elobi ete koyeba kosunga si biso te kaka mpo na bato basusu, kasi mpe mpo na biso mpe mpo na biloko oyo bazali kosalela mpo na kosalisa biso.
Mokano ya maloba oyo ezali koloba na ox oyo azali kobeta mbuma ezali:
Maloba ya Nzambe elobi ete moto oyo azali kosala, azali na droit ya kozwa mbongo mpe lisungi na mosala na ye — yango ezali kolakisa boye ndenge Nzambe alingi ete tokoka kosala makasi mpe kozwa likabo mpo na mosala ya bosantu.
MOTUNA: Nini Mokonzi Paulo alingaki koloba ntango alobaki:“Moná, na minyoko nini monene nazalaki na loboko na ngai na bino koyekola”?
EYANO: Pona koyeba yango malamu, tosengeli kotala nse ya Mokanda ya Galatia. Mokanda oyo Paulo alandaki bato ya Galatia, etando oyo ye moko azalaki kofungola mpo na Kristo.
Paulo azalaki kokende liboso na bango. Kasi azwi nsango ete bato mingi ya Galatia balekaki kondima ya liboso na likoki mpe boyokani na Kristo. Bazongaki kolanda mibeko ya Bayuda, mingi na yango ezali kulongola, mpe bazalaki kolanda mibeko mosusu oyo ezalaki kosangana te na Bokristo.
Paulo azalaki na mitema ya mpasi mingi. Yango wana, asalaki mokanda oyo — te kaka lokola koyekola ya mokili, kasi lokola kosakola ntina makasi. Alobaki:
“Nani abosaki bino, bato ya Galatia ya mabe, yango nde bino Kristo Yesu, oyo balobaki ye na nsuka, apesami bino na miso?” (Galatia 3:1 MB)
Bato ya Galatia bazalaki kozwa Molimo Mosantu mpe bazalaki na nzela malamu. Kasi sikoyo bazongaki na mimeseno ya kala ya Bayuda mpe bazalaki kolanda mibeko mingi oyo Paulo azalaki kolobela yango mabe.
Na suka ya mokanda, nsima ya makanisi mingi, Paulo asakolaki maloba na nsuka:“
Moná, na minyoko nini monene nazalaki na loboko na ngai na bino koyekola!” (Galatia 6:11 MB)
Na tango yango, Paulo azalaki kopesa moto ya kokoma makanda ntina ya kokoma yango. Kasi awa, ye moko azalaki na loboko na ye mpe akomaki nsuka moko. Na kokoma minyoko monene mpe na mposa, alingaki kolakisa:
Paulo akoki kolakisa ete Bokristo ezali te mpo na mibeko ya likabo, kasi mpo na kondima na Yesu Kristo mpe bomoi ya sika oyo azali na ye (Galatia 6:15 MB).
Mokanda ya Paulo ezali te kaka mpo na bato ya Galatia kala, kasi ezali na ntina mpe lelo:
Yango wana: Tokoki kozala na boboto soki tosangisi maloba mpe ntina ya Mokanda, na esika ya koyoka te ndenge bapaya mpe mimeseno balobaka yango.
“Gidamu” ezali liloba oyo elobeli ba lani to ba cordes oyo bazalaki kosalela mpo na kobatela sandales na maboko ya bato ya kala. Na tango wana, sandales ezalaki kobosana na nzoto na ba cordes mpo ete ezala malamu mpo na kotambola. Ba lani yango — oyo bakoki komona lokola ba sandales straps — bazalaki kosala ete sandales ezala na esika mpe ezala malamu mpo na kotambola.
Marko 1:7‑8 (Mokanda na Bomoi):
“Mpe azali kobulela ete: ‘Moto oyo akokoma na sima na ngai, azali monene koleka ngai; mpe ngai nazali moke te mpo na kobebisa boso ya sandales na ye.Ngai natondisi bino na mai, kasi ye akotondisa bino na Mopaya Mpasi mpe na moto.”
Luka 3:16 (Mokanda na Bomoi):
“Yoane ayanaki bango nyonso, mpe alobaki ete: ‘Ngai natondisi bino na mai, kasi oyo azali monene koleka ngai akokoma; ngai nazali moke te mpo na kobebisa boso ya sandales na ye. Ye akotondisa bino na Mopaya Mpasi mpe na moto.”
Matayo 3:11 (Mokanda na Bomoi):
“Ngai natondisi bino na mai mpo na kobongisa bomoi, kasi oyo akokoma na sima na ngai azali monene koleka ngai; ngai nazali moke te mpo na kobeba sandales na ye. Ye akotondisa bino na Mopaya Mpasi mpe na moto.”
Na ntango ya kala, bato bazalaki kosalela sandales oyo ezalaki na ba cordes mpo na kobatela oyo oyo ezalaki na maboko ya bato. Kopesa to kobeba ba cordes ya sandales ezalaki mosala ya moke mpenza. Mosala wana ezalaki esika ya kimpelembele ezali te mpo na bato ya libota ya Yuda — mingi na bango bazalaki koloba ete ezali misala ya ba serviteurs to ba bibale (slaves) oyo bazalaki kosala makambo ya moke. Loko moto moko alobaki ete alingi te kobeba ba cordes ya sandales, ezali lokola alobi ete ye aza na kimpelembele mpenza te.
Lokola moko na bato ya Yuda asalelaki te misala oyo ekangani na bokonzi ya ye to lokumu na ye, Yoane alobaki ete alingi te kosala mosala yango mpo na Yesu — mosala ya kimpelembele koleka nyonso.
Ntango Yoane alobaki ete:
“Nazali moke te mpo na kobeba sandales na ye”
alobaki likambo moko ya monene: Yesu azali monene koleka ye penza. Yoane azalaki koyeba ete Yesu azali Nzambe mpe Mokonzi ya sika; mpe yango elingi koloba ete ata mosala ya moke koleka te ezali makasi koleka ye te mpo na kosala yango mpo na Yesu.
Yoane alobaki ete ye nde mosali — motema na ye ezalaki ya kimpelembele mpe ya bolingo mpo na Nzambe mpe mpo na Yesu.
Lokasa oyo Yoane azalaki na yango ezali ndakisa ya kimpelembele mpo na biso. Yesu alobaki ete:
Ata moto monene te akokoma monene koleka Yoane yo Tata ya Batisimo. (Matayo 11:11 — mokanda ya Biblia)
Mpe Yoane, mpe yango ezali monene na ye, azalaki kolinga te koyebisa ete ye azali monene — kasi ye azalaki koleisa bolingo mpe kimpelembele mpo na Yesu.
Yesu alobaki mpe ete tokoki kosala makambo ya kimpelembele na bomoi ya mokolo na mokolo — lokola kosalisa bandeko, kosalisaka bato oyo bazali na mposa, mpe kosala makambo ya malamu na motema ya kimpelembele.
Kimpelembele ya Yoane eteyisi ete:
Yesu ye moko apesaki ndakisa wana ya kimpelembele, lokola alobaki: “Moto oyo azali monene kati na bino, alingi bazala mosali na bino