Maloba “Okobanga te kolengela mpata oyo azali kobeta mbuma” elobi ete bolenge moko (oyo ebengami ox na Liloba ya Mbuma), azali kosala mosala ya kobeta mbuma mpo na kobimisa mbuma na bango mpe kopesa yango makanisi na lisanga, amona ete akoki kokoma na elikya ya kolya mbuma yango ntango azali kosala. Mpo na kala, bato bazalaki kosalela nzete ya mbuma mpe balingaki ete bolenge azwa elikya mpo na eloko oyo ebimaka ntango akobeta mbuma.
Elobi te ete mobeko ya Nzambe eyei te kaka mpo na bolenge; ezali mpe mpo na kolakisa ndenge ya kozala na bosantu mpe bosantu epai ya bato nyonso, ata na biloko oyo bazali kosalela mpo na kosalisa bato. Nzambe alingi ete moto oyo azali kosala makasi apesa ye makanisi mpe elikya mpo na mosala na ye.
Paulo, mokomi ya epesaleli ya Bokristo, alobaki likambo yango na 1 Bakorinti 9:9‑14 mpo na kolakisa lolenge oyo mokonzi ya elimo azali na droit ya kozwa lisungi mpo na mosala na ye. Na Mokanda na Bomoi, yango elobi boye:
1 Bakorinti 9:9‑14 (Mokanda na Bomoi)“Mpo ezali komonisa ete ezali na Liloba ya Mose: ‘Okobanga te kolengela mpata oyo azali kobeta mbuma.’ Nzambe azali koloba te mpo na bilenge ya mbuma te, kasi azali koloba mpo na biso. Mpo moto oyo azali kobombana na mapata mpe kobeta mbuma, azali kozwa elikya ya kozwa elikya na mosala na ye. Soki tozalaki kobwaka mpate ya sembo epai na bino, ezali moke te ete tokoka kozwa elikya ya bino? Mpo soki bato mosusu bazali na droit ya kozwa lisungi epai na bino, biso te epai na bino mosusu te?”(Mokanda na Bomoi, 1 Kor. 9:9‑14)
Paulo asakolaki ete ndenge ox azali kolya ntango azali kosala, bato oyo bazali kosakola maloba ya Nzambe basengeli kozwa lisungi na mosala na bango.
Nsima ya koyeba ete mobeko oyo ezali te kaka mpo na ox, tokoki komona ete Nkolo Nzambe alingi bosantu mpe bolingo mokomoko epai na biloko nyonso oyo azalaka mosala. Ox akobaki kosala makasi mpe ntango akolya mbuma oyo akobimi, yango ezali kolakisa bosantu ya Nzambe mpo na biloko nyonso.
Pe, ndenge ox azali na droit ya kozwa elikya ya mbuma oyo akobimi, bato oyo bazali kosala mosala ya Nzambe basengeli kozwa lisungi na bango, ndenge Liloba ya Nzambe elobi.
Paulo alobaki mpe na 1 Timote 5:18 ete:
1 Timote 5:18 (Mokanda na Bomoi)“Pamba te Liloba ya Nzambe elobi boye: ‘Okobanga te kolengela mpata oyo azali kobeta mbuma,’ mpe ‘Moto oyo azali kosala, azali na droit ya kozwa mbongo na mosala na ye.’”(Mokanda na Bomoi, 1 Tim. 5:18)
Maloba oyo elobi ete: moto oyo azali kosala, azali na droit ya kozwa mbongo na mosala na ye. Yango ezali kolakisa ete bato oyo batángi mpe basakolá Maloba ya Nzambe basengeli kozwa lisungi ya bato oyo bazali kobatela mpe kozala na kondima.
Maloba ya Nzambe emonisi ete soki ozali kozwa nsango malamu, ozali na responsabilité ya kopesa lisungi mpo bato mosusu bakoki kozwa makanisi mpe lisungi ya malamu mpe kokoba pona Nzambe.
Na Masese 12:10, Biblia emonisi boye:
“Moto ya sembo azali koteya ndenge ya kosunga binama na ye; kasi motema ya bato ya mabe ezangi bosantu.”(Mokanda na Bomoi, Masese 12:10)
Yango elobi ete koyeba kosunga si biso te kaka mpo na bato basusu, kasi mpe mpo na biso mpe mpo na biloko oyo bazali kosalela mpo na kosalisa biso.
Mokano ya maloba oyo ezali koloba na ox oyo azali kobeta mbuma ezali:
Maloba ya Nzambe elobi ete moto oyo azali kosala, azali na droit ya kozwa mbongo mpe lisungi na mosala na ye — yango ezali kolakisa boye ndenge Nzambe alingi ete tokoka kosala makasi mpe kozwa likabo mpo na mosala ya bosantu.
Print this post
MOTUNA: Nini Mokonzi Paulo alingaki koloba ntango alobaki:“Moná, na minyoko nini monene nazalaki na loboko na ngai na bino koyekola”?
EYANO: Pona koyeba yango malamu, tosengeli kotala nse ya Mokanda ya Galatia. Mokanda oyo Paulo alandaki bato ya Galatia, etando oyo ye moko azalaki kofungola mpo na Kristo.
Paulo azalaki kokende liboso na bango. Kasi azwi nsango ete bato mingi ya Galatia balekaki kondima ya liboso na likoki mpe boyokani na Kristo. Bazongaki kolanda mibeko ya Bayuda, mingi na yango ezali kulongola, mpe bazalaki kolanda mibeko mosusu oyo ezalaki kosangana te na Bokristo.
Paulo azalaki na mitema ya mpasi mingi. Yango wana, asalaki mokanda oyo — te kaka lokola koyekola ya mokili, kasi lokola kosakola ntina makasi. Alobaki:
“Nani abosaki bino, bato ya Galatia ya mabe, yango nde bino Kristo Yesu, oyo balobaki ye na nsuka, apesami bino na miso?” (Galatia 3:1 MB)
Bato ya Galatia bazalaki kozwa Molimo Mosantu mpe bazalaki na nzela malamu. Kasi sikoyo bazongaki na mimeseno ya kala ya Bayuda mpe bazalaki kolanda mibeko mingi oyo Paulo azalaki kolobela yango mabe.
Na suka ya mokanda, nsima ya makanisi mingi, Paulo asakolaki maloba na nsuka:“
Moná, na minyoko nini monene nazalaki na loboko na ngai na bino koyekola!” (Galatia 6:11 MB)
Na tango yango, Paulo azalaki kopesa moto ya kokoma makanda ntina ya kokoma yango. Kasi awa, ye moko azalaki na loboko na ye mpe akomaki nsuka moko. Na kokoma minyoko monene mpe na mposa, alingaki kolakisa:
Paulo akoki kolakisa ete Bokristo ezali te mpo na mibeko ya likabo, kasi mpo na kondima na Yesu Kristo mpe bomoi ya sika oyo azali na ye (Galatia 6:15 MB).
Mokanda ya Paulo ezali te kaka mpo na bato ya Galatia kala, kasi ezali na ntina mpe lelo:
Yango wana: Tokoki kozala na boboto soki tosangisi maloba mpe ntina ya Mokanda, na esika ya koyoka te ndenge bapaya mpe mimeseno balobaka yango.
“Gidamu” ezali liloba oyo elobeli ba lani to ba cordes oyo bazalaki kosalela mpo na kobatela sandales na maboko ya bato ya kala. Na tango wana, sandales ezalaki kobosana na nzoto na ba cordes mpo ete ezala malamu mpo na kotambola. Ba lani yango — oyo bakoki komona lokola ba sandales straps — bazalaki kosala ete sandales ezala na esika mpe ezala malamu mpo na kotambola.
Marko 1:7‑8 (Mokanda na Bomoi):
“Mpe azali kobulela ete: ‘Moto oyo akokoma na sima na ngai, azali monene koleka ngai; mpe ngai nazali moke te mpo na kobebisa boso ya sandales na ye.Ngai natondisi bino na mai, kasi ye akotondisa bino na Mopaya Mpasi mpe na moto.”
Luka 3:16 (Mokanda na Bomoi):
“Yoane ayanaki bango nyonso, mpe alobaki ete: ‘Ngai natondisi bino na mai, kasi oyo azali monene koleka ngai akokoma; ngai nazali moke te mpo na kobebisa boso ya sandales na ye. Ye akotondisa bino na Mopaya Mpasi mpe na moto.”
Matayo 3:11 (Mokanda na Bomoi):
“Ngai natondisi bino na mai mpo na kobongisa bomoi, kasi oyo akokoma na sima na ngai azali monene koleka ngai; ngai nazali moke te mpo na kobeba sandales na ye. Ye akotondisa bino na Mopaya Mpasi mpe na moto.”
Na ntango ya kala, bato bazalaki kosalela sandales oyo ezalaki na ba cordes mpo na kobatela oyo oyo ezalaki na maboko ya bato. Kopesa to kobeba ba cordes ya sandales ezalaki mosala ya moke mpenza. Mosala wana ezalaki esika ya kimpelembele ezali te mpo na bato ya libota ya Yuda — mingi na bango bazalaki koloba ete ezali misala ya ba serviteurs to ba bibale (slaves) oyo bazalaki kosala makambo ya moke. Loko moto moko alobaki ete alingi te kobeba ba cordes ya sandales, ezali lokola alobi ete ye aza na kimpelembele mpenza te.
Lokola moko na bato ya Yuda asalelaki te misala oyo ekangani na bokonzi ya ye to lokumu na ye, Yoane alobaki ete alingi te kosala mosala yango mpo na Yesu — mosala ya kimpelembele koleka nyonso.
Ntango Yoane alobaki ete:
“Nazali moke te mpo na kobeba sandales na ye”
alobaki likambo moko ya monene: Yesu azali monene koleka ye penza. Yoane azalaki koyeba ete Yesu azali Nzambe mpe Mokonzi ya sika; mpe yango elingi koloba ete ata mosala ya moke koleka te ezali makasi koleka ye te mpo na kosala yango mpo na Yesu.
Yoane alobaki ete ye nde mosali — motema na ye ezalaki ya kimpelembele mpe ya bolingo mpo na Nzambe mpe mpo na Yesu.
Lokasa oyo Yoane azalaki na yango ezali ndakisa ya kimpelembele mpo na biso. Yesu alobaki ete:
Ata moto monene te akokoma monene koleka Yoane yo Tata ya Batisimo. (Matayo 11:11 — mokanda ya Biblia)
Mpe Yoane, mpe yango ezali monene na ye, azalaki kolinga te koyebisa ete ye azali monene — kasi ye azalaki koleisa bolingo mpe kimpelembele mpo na Yesu.
Yesu alobaki mpe ete tokoki kosala makambo ya kimpelembele na bomoi ya mokolo na mokolo — lokola kosalisa bandeko, kosalisaka bato oyo bazali na mposa, mpe kosala makambo ya malamu na motema ya kimpelembele.
Kimpelembele ya Yoane eteyisi ete:
Yesu ye moko apesaki ndakisa wana ya kimpelembele, lokola alobaki: “Moto oyo azali monene kati na bino, alingi bazala mosali na bino
Eyano: Tótámbola maloba ya Nzambe lisusu na mayele.
“Pamba te, nazali kolinga mpe te ete bino bamilona, bandeko, makambo ya sikisiki oyo ezali mpo na kolongola liboso ya bino kozela te: elongi moko ya esika etindaki Isalaele na likama, mpo na ntango nyonso ete bato nyonso ya banzela bakokota na litatoli. Pe, na ndenge yango, Isalaele nyonso akopesa bomoi, lokola oyo ekomami: ‘Motyoli akoya na Sion, mpe akosimbisa koboma mabe na Yakobo.’”
Na liloba oyo, Paulo alobi ete ezalaki te kondima ya kosukola Isalaele nyonso mpo na bomoi; kasi ezali maloba mpo na mokano ya Nzambe ya kotala tango ya nsuka na bomoi ya bato nyonso oyo bazali kondima.
Eyano ya moke: te.
Paulo azalaka kolakisa ete kozala mwana ya Isalaele kaka na nkombo ezali te kofuta bomoi.
“Elobi te ete Liloba ya Nzambe ekosila te. Pamba te, bato nyonso oyo bazali na Isalaele bazali te Isalaele solo; pe bato nyonso oyo bazali bana ya Abrahame bazali te bana ya solo; kasi: ‘Na Isaka kaka, bakokoma bato ya mbuma oyo bakoyebana lokola bango.’”
Na yango, kozala mwana ya Isalaele na bomoi ya elimo ezali likolo ya kolanda mboka te, kasi ezali likolo ya kondima na Nzambe.
Yango esali ete tokanga mpenza ete maloba “Isalaele nyonso” na Romerɛ 11:26 ezali kolobela bato nyonso oyo bazali na kondima ya solo na Nzambe, oyo bazali Isalaele ya elimo. Yango wana:
Nini ezali kolobama soko ya solo?— Yesu alobaki ete Nathanael azali “Isalaele solo oyo azali na kokamwa te” — elingi koloba ete motema na ye ezalaki makasi na kondima mpe kokanisa solo.
Paul mpe alobeli ete bana ya Nzambe bazali bato oyo bazali na kondima, te kaka bato ya mboka ya Abrahame.
Yango wana, “Isalaele nyonso” elimboli bato nyonso oyo babondeli Nzambe na kondima ya solo mpe baboya kolanda masolo ya mabe.
Bomoi ezali kobenga na kondima, te na mboka ya mobali to linene ya etumbu.Kondima mpe kolanda Nzambe ezali mokanda ya likolo te.
Verstockung (kolongola kondima) ya Isalaele ebimisi tango ya moke, kasi nyonso ekobongwana mpo bato nyonso ya kondima bakokota na libota ya Nzambe.
Bomoi ya solo ezali esalemi na kondima ya Yesu mpe koyoka bolamu ya Nzambe na motema.
Ezali na bato ya kondima ya solo mpe na bato oyo balobi ete bazali kondima kasi bazali te, mpe bato ya ndenge wana bakoki te kozwa bomoi soki bazongaki te.
Liloba oyo ezali kopesa yo elilingi ete okanisa ndenge okanisi ngai:
Mokristu ya solo:
Mokristu ya nkombo:
Romerɛ 11:26 ezali nsango malamu mpo “Isalaele nyonso” — bamoni bato nyonso oyo bazali kondima ya solo — bakopesa bomoi. Te, moto nyonso ya Isalaele akopesa bomoi; bomoi ezali kaka mpo na bato oyo bazali na kondima na Yesu.Bomoi ezali na kondima, limemya, mpe kozongisa mabe.
Nzambe apambola yo mpe apesa yo mokano ya kozala mokristu ya solo, na kondima mpe na kolanda Yesu!Maranatha!
Mobali ya bokono azali moto oyo azali na motema ya mabe te epai ya bato mosusu. Azali moto ya ego – azali kaka na considerasion na ye moko, azali na motema ya mabe mpe azali kokanisa makambo ya ye moko te na ndenge ya kolendisa bato mosusu. Moto ya ndenge wana amonani na mabe, na esengo te ya kosunga mpe na komona bolingo ya solo epai ya basusu.
Biblia emonisi biso bato oyo bazali na makambo oyo:
Nabal na 1 Samwele 25: Nabal ezali voorbeeld ya moto oyo, na nsima ya ndenge David mpe bana na ye basalaki ye bolingo, akendeki te kosunga bango mpe akendeki te komonisa mayele ya kosunga bato na likoki ya biloko ya nsuka, lokola mbeka mpe mayi. Mabe ya motema na ye ebundaki ye na mikakatano monene.
Mobali monene na Luká 16: Mobali oyo azalaki kozala na bomoi ya biloko mingi mpe na ego monene, kasi nsima akufi na mabe na ye mpe akendaki na esika ya bokoli mpe pasi.
Boye, kuloba “mobali ya bokono” na Biblia ezali lisusu kolanda maloba oyo elandi na Jesaya 32:5‑8 na Mokanda na Bomoi:
“Moto ya mpasi akokani te kolobama moto ya nse, mpe moto ya mabe akotikalaka te kolobama moto ya likanisi malamu. Moto ya mpasi alobaka mpasi mpe motema na ye ezalaka na misala ya mabe … azwaki motema mpe kolonga bato oyo bazali na nzala mpe kolimbisa bato oyo bazali na nzambe ya mai te. … Kasi moto ya malamu akoteya likanisi malamu mpe na misala malamu ezali koya.” (Jesaya 32:5‑8, Mokanda na Bomoi)
Liloba oyo elobi ete moto ya bokono azali koloba mabe mpe azali kosala misala ya mabe, agangaka bato mosusu mpo na kozwa eloko ya mbongo to bolamu ya motema, kasi moto ya malamu azali kolendisa makambo malamu mpe azali kosala misala na bolingo mpe na bosantu.
Jesaya azongiselaka yango epai ya bomoi ya sika oyo Nzambe akopesa:
“Tala, mokonzi moko akotonga na bolamu mpe bakonzi bakoyangela na bosantu.” (Jesaya 32:1, Mokanda na Bomoi)
Ezalaka kopesa motuya ete na bokonzi ya Kristo, bato oyo bazali na bokono mpe bazangi bolingo bakokoka te kozala na esengo to kobengama ndenge bazalaki kaka, kasi bato oyo bazali na bolingo to misala malamu bakobatela limbisa mpe bomoi ya solo.
Eloko ya kokamwa emonani ete Nzambe alingi mobali nyonso mpe akoki te komekama na yango, mpe esika oyo moto akobima nsima ya bomoi ezali kobunda na motema mpe ndenge azali kosala sikoyo na bomoi na ye. Na Biblia ezalaka pene ya kobongwana te na nsima ya bomoi; ezali kaka sikoyo oyo ezali ntango ya kokanga motema na Nzambe.
Mikolo ya suka ezali naino moko na ndenge: bokono mpe mabe ekosunga bato mingi te, kasi Nzambe atusakola koganga motema mpe kondima na Yesu Kristo, oyo apesaka bolimbisi mpe bomoi ya sika.
Shalom.
Eyano: Ezali solo te ete mokonzi nyonso ya koyekola azali mokonzi ya kondima, kasi mokonzi ya kondima nyonso esengeli liboso azala mokonzi ya koyekola ya Yesu.
Mokonzi ya koyekola, na ntina ya Biblia, azali moto oyo azali koyekola mpe koyekola na bomoi na Ye. Nzambe alobi ete mokonzi ya koyekola azali moto oyo alingi koyekola makambo ya Yesu, komiluka koyeba makambo ya Nzambe mpe kopesa bomoi na Ye.
Na Biblia ezali na likambo ya Yesu alobaki ete kopesa motema na Ye ezali pasi mpe ezali na mpepo ya kopesa motema mpe kondima ya solo. Yesu alobaki ete soki moto alingi kopesa Ye motema na ye mpe kondima na Ye, azala na makasi kosala makambo mingi mpo na Ye. (Banda na likanisi ya bokeseni ya mayele ya Luka 14:25–30 na Mokanda na Bomoi)
Kokota na koyekola Yesu ezali kokata motema, kopesa motema, mpe kozwa ndakisa ya Yesu na bomoi na biso ya mokolo na mokolo.
Liloba “Apostle” elimboli moto oyo azali kotindami. Na mokili ya Biblia, mokonzi ya kondima azali moto oyo Yesu atindaki mpo na mosala moko oyo apeyaki yango. Mokambi ya kondima akómaki na ntina ya kotindami na mosala ya kopesa Sango Malamu, koteya bato, mpe kopesa bato losambo na Nzambe.
Yesu alobaki na bazalani na Ye mpe atindaki bango mpo bókende mpe bokóma bato ya bayekoli, mpe bobatisa bato na Kombo ya Tata, ya Mwana, mpe ya Molimo Mosantu (Matayo 28:19 Mokanda na Bomoi). Yesu pe alobaki ete boyekoli nyonso oyo akoki kosala, bolingaka te koboya yango, mpe Ye azali na bino na mokolo nyonso. Mateyo 28:19–20 ezali na Mokanda na Bomoi:
**“Bokende, bokomisa bato ya bikolo nyonso bayekoli na Ngai, bobatisa bango na Kombo ya Tata, ya Mwana mpe ya Molimo Mosantu… mpe boyekolá bango kozwa makambo nyonso oyo nazali komanda bino.”**
Makambo oyo Yesu alobaki ezalaka motambo monene ya kotindami — kolakisa ete mokonzi ya kondima azali moto oyo azwi bokonzi na Ye mpe atindami mpo na kosala mosala oyo Yesu apesaki ye.
Na Littérature ya Biblia, babandeli ya Yesu lokola Paulus, Barnabas, mpe basusu bayebani pe bazali kolobama lokola bakonzi ya kondima, mpo bazalaki na ntina ya kotindami mpe kosala mosala ya kondima.
Lelo nyonso bakristo ya solo bazali kokabola bomoi na bango na Yesu mpe bazali kolanda Ye lokola bayekoli. Kasi bokonzi ya kondima ezalaki na ntina ya kokamwa mpe ya bokonzi mpo na bato oyo Yesu atindaki mpo na komema bokeseni ya boyokani ya mosala ya Nzambe.
Na ndenge mosusu, bato mingi oyo bakambi Eglise, basakoli mpe basali misala ya kofungola Eglise mpe koyebisa bato Nzambe bazali kolobama lokola bakambi ya kondima mpo bazali kokoma bato ya koyekola mpe kotindami na mosala ya Sango Malamu.
Kolongosola ya suka:Mokonzi ya koyekola azali moto oyo alandi mpe ayekola Yesu; mokonzi ya kondima azali moto oyo azwi bokonzi mpe atindami mpo na kosakola boyokani ya Nzambe na bato.
Makomi ya Biblia oyo elobami awa ezali na Mokanda na Bomoi (Lingala Contemporary Bible), oyo ezali Lingala ya Mokolo na Mokolo mpo na koyekola Biblia. Biblica esalelaka moko ya Bibilia oyo ekomamaka na Lingala mpe esalelami na bonsomi mingi kati na bikolo
(Matayo 6:3–4, na Mokanda na Bomoi)
1 Bosala keba ete bosalelaka te bosembo na bino liboso ya bato, mpo ete bamona bino; soki te, bokozanga lifuti oyo Tata na bino ya Likolo abombela bino.2 Tango ozali kokabela babola, kobetela yango tangwa te ndenge bato ya bilongi mibale basalaka kati na bandako ya mayangani mpe na babalabala mpo ete bato bakumisa bango. Nazali koloba na bino penza ya solo: basili kozwa lifuti na bango.3 Kasi tango yo ozali kokabela babola, sala yango na ndenge ete loboko na yo ya mɔkɔ te eyoka oyo loboko na yo ya monɔkɔ ezali kosala;4 mpo ete likabo na yo ya mawa etikala na sekele; bongo Tata na yo, oyo amonaka makambo oyo esalemaka na nkuku, akopesa yo lifuti.
Yesu alobaka ete kosala malamu te mpo na komonisa na bato, kasi mpo na kopesa Nzambe ezali likambo ya ntina. Alobi ete soki tosalaka makabo mpo ete bato bayeba, moto oyo asalaka yango akomi komona yango te mpe amonani lokola tolobaki te. Soki tosala yango na kimya, Tata na biso ya Likolo nde ayoka yango mpe akopesa lifuti ya solo.
Liloba ya “loboko na yo ya mɔkɔ te eyoka oyo loboko na yo ya monɔkɔ ezali kosala” elimboli ete tosengeli kosala likambo ya malamu na kimya na motema moko te ya kobeta libumu, kasi na bolingo mpe na bosolo.
Yesu azalaki koloba na ntango wana ete bazalaki bato ya bilongi mibale kosala makamwisi mpe koluka komonisa bango ndenge bazali “makasi” na mitema, kasi Yesu asepelaka te na ndenge wana ya kosala lisungi mpo na likambo ya motema.
Motiv ya motema –Liloba ya Yesu emonisi ete motema ezali ntina koleka ndenge oyo tomonisaka makambo ya malamu. Tolingi ete Nzambe amibenga biso te mpo na makabo, kasi mpo na bolingo mpe komipesa mpo na bomoi ya bato mosusu.
Kosala na kimya –Yesu alobi ete tosengeli kosala makabo na ndenge oyo ekozala na kimya mpe na bolingo, oyo ekoki kozala kaka kati na biso mpe Nzambe. Mokano wana ezali mpo na motema ya solo.
Kosala te mpo na komonisa bato –Basuki ya mibeko na ntango wana bazalaki kosala makamwisi mpo ete bato bamoni bango, kasi Yesu amonisaki ete kosala yango mpo na likolo ya bato ezali kopesa likabo oyo ya mabe te.
Nzambe apesa lifuti ya solo –Yesu alobi ete Tata na biso oyo amonaka makambo oyo ezali na likolo te, akopesa lifuti – ezali te lokola lifuti ya bato, kasi liboso ya Nzambe mpe na bomoi ya seko.
Kosala makabo na kimyaSoki opei mbongo, ntango, to likabo oyo nyonso, kosala yango na bosolo, mpo ete ezali kopesa na motema ya bolingo mpe te mpo ndeko moko to moto moko amona yo.
Kosala mpo na Nzambe te mpo na batoTika ete makabo na yo ezala mpo ya kopesa Nzambe ndenge asengeli mpe mpo na kopesa bomoi na bato, te mpo na koluka ekateli ya bato.
Kokanisa te makambo oyo osali maboko na yoYesu atielaki motema na biso na mwa ntembe te – ye alingi ete tosala na kimya mpe koma liboso ya Nzambe na bosolo.
Nsango ya Yesu na Matayo 6,1–4 ezali polele:**Tosengeli kosala makobo na kimya mpe na bosolo, te mpo na komonisa bato, kasi mpo na kopesa Nzambe libala. Nzambe oyo amonaka makambo oyo ezali ya sekele akopesa lifuti ya solo mpo na motema ya bosolo mpe bolingo oyo ebandaki na ye moko.
Botali ya mateya ya Nzambe na Matayo 21:44
Matayo 21:44 (Mokanda na Bomoi): “Moto nyonso oyo akokweya na libanga oyo akobukana; kasi moto oyo libanga yango ekokweya likoló na ye, ekobuka ye mputu-mputu.”
Matayo 21:45 (Mokanda na Bomoi): “Tango bakambi ya banganga-nzambe mpe Bafarizeyo bayokaki masese na Yesu, basosolaki ete azalaki koloba bango moko.”
Maloba oyo Yesu alobaki ezali na nsuka ya lisese ya balimi mabe (Matayo 21:33–46). Na lisese yango, Yesu azalaki kopamela bakambi ya losambo ya Bayuda—banganga-nzambe minene mpe Bafarizeyo—oyo baboyaki kondima bokonzi na ye lokola Masiya oyo Nzambe atindaki.
Libanga oyo Yesu azali kolobela awa ezali kaka elilingi te. Ezali elembo ya Biblia oyo ezali na misisa makasi na Mikanda ya Kala, mpe etondi na ndimbola ya masakoli mpe ya lobiko. Libanga yango ezali esika oyo bomoi ya moto ekatamaka: to lobiko, to kobebisama.
Libanga oyo Yesu azali koloba ezali ye moko. Na nzela yango, azali kokokisa masakoli mingi ya Biblia:
Nzembo 118:22 (Mokanda na Bomoi): “Libanga oyo batongi babwakaki, ekómi libanga ya motó ya ndako.”
Esaya 8:14–15 (Mokanda na Bomoi): “Akokóma Esika ya bule, kasi mpe libanga ya kokweya mpe libanga ya kosala bato nkanda mpo na bandako mibale ya Isalaele. Bato mingi bakokweya, bakobukana, bakokangama mpe bakokangama.”
Yesu azali Libanga ya motó ya ndako, fondasyo ya lobiko (Efese 2:20). Moto nyonso asengeli kopona: kotonga bomoi na ye likoló na Yesu, to kokweya mpe kobukana mpo aboyi ye. Esika ya kati-kati ezali te.
“Moto nyonso oyo akokweya na libanga oyo akobukana …”
Yango elakisi kokutana moko na moko na solo ya Yesu Kristo. Tango moto akutani na Yesu kasi aboyi kotosa ye, mbala mingi akutanaka na kobukana na kati ya motema: motungisi, koyeba ete azali mosumuki, mawa ya kati, to komekama makasi ya elimo.
Kasi kobukana wana ekoki kozala kobukana ya lobiko. Nzambe abukaka lolendo ya moto mpe komimonela, mpo atika ye abongwana. Bato mingi bayaka epai ya Kristo sima ya kobukana liboso.
Ndakisa ya polele ezali Polo: na nzela ya Damas, Nzambe abukaki ye liboso, mpo atonga ye lisusu na bomoi ya sika (Misala 9).
Eteni oyo ya verse elobi kosambisa ya nsuka mpe ya makasi mingi. Awa lisusu ezali kobukana mpo na kobongwana te, kasi kobebisama ya seko. Moto oyo aboyi Yesu kino nsuka akokutana na ye lokola Mosambisi, kasi lokola Mobikisi te.
Likambo oyo emonanaki liboso na masakoli ya Daniel:
Daniel 2:34–35 (Mokanda na Bomoi): “Libanga moko ekatamaki kozanga maboko ya bato, ebɛtaki ekeko na makolo… ebukaki yango nyonso… mpe libanga yango ekómaki ngomba monene, etondisaki mabele mobimba.”
Libanga yango elakisi Bokonzi ya Nzambe oyo Yesu Kristo akotelemisa, bokonzi oyo ekolongola mibeko nyonso ya mokili oyo etelemeli Nzambe. Yesu azali Mobikisi, kasi mpe Mosambisi.
Maloba ya Yesu na Matayo 21:44 ezalaki kaka elilingi te. Bakambi ya Bayuda oyo baboyaki ye bakutanaki na kobebisama ya solo tango bato ya Roma babebisaki Yerusaleme na mobu 70 nsima ya Kristo. Tempelo ebebaki, bakambi ya losambo bapanzanaki.
Yesu asilaki koloba yango liboso:
Luka 19:43–44 (Mokanda na Bomoi): “Mikolo ekoya epai na yo oyo banguna na yo bakobunda na yo, bakozinga yo, mpe bakotikala te libanga moko likoló ya mosusu, mpo oyebaki te tango oyo Nzambe ayaki kotala yo.”
Koboya Libanga ememaki kobebisama ya ekolo mobimba.
Moto nyonso ayanolaka Yesu na lolenge moko kati na misato:
2 Bakorinto 6:2 (Mokanda na Bomoi): “Tala, sik’oyo nde tango ya ngolu; tala, lelo nde mokolo ya lobiko.”
Soki Yesu Kristo azali naino fondasyo ya bomoi na yo te, lelo nde mokolo. Tika Nzambe abuka lolendo na yo mpe atonga motema na yo lisusu. Kondima Yesu kaka lokola molakisi malamu te, kasi lokola Nkolo, Mobikisi mpe Mosambisi.
Baroma 10:9 (Mokanda na Bomoi): “Soki ondimi na monoko na yo ete Yesu azali Nkolo, mpe ondimi na motema na yo ete Nzambe asekwisaki ye kati na bakufi, okobikisama.”
Kozela te ete libanga ekwela likoló na yo. Yaka sik’oyo, mpe tonga bomoi na yo likoló na ye.
Yesu Kristo azali Libanga ya solo, Libanga ya motó ya ndako. Koboya ye ememaka kobebisama ya elimo. Kotonga likoló na ye ememaka bomoi ya seko.
Nkolo apambola yo
WhatsApp
Ndenge nini Marko alobi suka ya mibale (9 ntongo) mpe Yozefu alobi suka ya motoba (12 ntongo)?
Makambo oyo etali ntango ya kobaluka Yesu ememaka mituna mingi, mpo Marko mpe Yozefu balobi bokeseni malamu ya ntango. Tosambwisa yango na mayele mpe na makambo ya Biblia.
„Balingaki ye na libenga mpe babundaki bilamba na bango na kokɔta loti mpo na oyo akoyeba ndenge nyonso. Ezali suka ya mibale ntango balingaki ye na libenga.“Na Marko, Yesu alingamaki na suka ya mibale, oyo 9 ntongo ezali ntango ya kobaluka na ebandeli ya mokolo.
„Ezali mokolo ya bokebi ya Pasika. Ezali suka ya motoba. Atyaki koloba na Bayaudi ete: ‘Tala, mokonzi na bino!’“Na Yozefu, Yesu azalaki liboso ya Pilato na suka ya motoba — ntango oyo ekoki kokanisa lisusu ndenge ya kokanga ntango, soki elobeli liboso ya kobaluka te.
1) Ntango ya Bayaudi (Marko)
2) Ntango ya Baroma (Yozefu)
Yozefu azali koloba na ndenge ya Baroma, mpo na bato ya Grieko‑Baroma oyo akomaki kosakola bango, kasi Marko azali koloba na ndenge ya Bayaudi. Lokola ndenge ya kobala ntango eyebani na bikolo mibale oyo ezali, eteyi biso ete Biblia ekoki kozala polele soki tolobi ndenge esengeli mpo na bato oyo bazali kotánga yango.
„Ezali suka ya motoba mpe bokono ekómaki na mokili mobimba tii suka ya libwa, ntango moi ekoki kozwa kobengana. Mpaka ya tempelo yé oyo ezalaki epai ya moi, ekufaki. Yesu mpe ayebisaki, ‘Tata, na maboko na yo nazongisi bomoi na ngai!’ Pe ntango asakolaki yango, afutaki nzoto.“Luka alobeli ete na ntango ya suka ya motoba 12 ntongo bokono ekómaki epai ya mokili, mpe Yesu akufi na suka ya libwa (15 ntongo).
**Mokonzi oyo alingi koyeba ndenge makambo yango ekómaki esengeli koyeba ete ezali te bokeseni, kasi bongiseli ya ntango na manoko mibale. Biblia ezali koleka kobongwana na ndenge moko ya maloba na bato.
Okozala na libondeli ete olandaka Yesu lokola Nkolo mpe Mokonzi ya bomoi na yo? Biblia elobi ete azangi kobima te mpe akotika mpe akotala bato na ye oyo bazali na boyebi mpe kondima.
Mokanda na Bomoi (Lingala Contemporary Bible) ezali elongi esika nyonso mpo na kotánga maloba ya Nzambe na monɔkɔ oyo ezali mpenza ya bato.
Liloba “concerning” ezali koloba “na likambo ya” to “makambo ya”. Na ndakisa, soki olingi koloba: “Nazali koyeba te makambo nyonso na likambo ya kobimisa mibale ya Kristo,” okoki koloba: “Nazali koyeba te makambo nyonso concerning kobimisa mibale ya Kristo.” Yango wana, concerning ezali kaka koloba “na makambo ya” to “na likambo ya”.
Elilingi kokamwa ete liloba oyo ezali kaka mbala mibale na Biblia mobimba, nyonso na Banzembo (Psalms).
“Na makambo ya bato, na liloba ya minwa na yo, nakokaki koluka kokitisa ngai na mibali ya kokufa. Mikolo na ngai esilaki kozala na ndako na yo, maboko na ngai esilaki kozala ata kobanga.” (Banzembo 17,4–5 Mokanda na Bomoi)
Oyo elobi polele ete moto ya kondima azali na lolendo ya kolanda Nzambe mpe kozala na bomoi ya sembo na nzela ya kobosana ete makambo ya bato ekoki kobebisa bomoi.
“Ezalaki kolobama ete na Sioni: ‘Moto oyo mpe moto wana baboti na ye.’ Yawe Mokonzi akoteya yango, mpe Sioni akosimbama kimya. Nkolo akobala bato, mpe akotuna bango ete: ‘Moto oyo abotaki kuna.’” (Banzembo 87,5–6 Mokanda na Bomoi)
Oyo eteya biso ete Nzambe azali na bomoi na Etando na Ye mpe akobata moto nyonso oyo azali na bomoi na mokili ya kondima.
Koyeba malamu oyo “concerning” elingi koloba ezali kosalisa yo komona makambo mingi na Biblia ndenge ezali komeka bibongiseli ya maloba na yango. Soki ete ezali likambo lokola kobimisa mbiya ya Kristo, eyano na likambo “na makambo ya” oyo ezali motuya mingi mpo na kondima mpe bokebi.
Testamente ya Sika elobi ete: bazalaka na bosenga ya kozela mpe kokoba kozela Kristo atika kobima na likolo (Matayo 24,42–44; 2 Petro 3,10–12), mpe koyeba te likambo oyo ezali na bomoi ya moto ekoki kozala likama ya molimo.
Soki ozali te na koyeba makambo nyonso na likambo ya kobimisa mibale ya Kristo, ezali ntina mingi koyekola Maloba ya Nzambe, kobondela mpo na bokebi, mpe kotala molimo ya kondima. Tosala yango mpo toyeba malamu ete yo mpe bandeko bazali malamu kozela Kristo na lolenge ya kokoka mpe ya bomoi.