Title Doreen Kajulu

(Matayo 6:3–4, na Mokanda na Bomoi)

Matayo 6:1–4 (Mokanda na Bomoi)

1 Bosala keba ete bosalelaka te bosembo na bino liboso ya bato, mpo ete bamona bino; soki te, bokozanga lifuti oyo Tata na bino ya Likolo abombela bino.
2 Tango ozali kokabela babola, kobetela yango tangwa te ndenge bato ya bilongi mibale basalaka kati na bandako ya mayangani mpe na babalabala mpo ete bato bakumisa bango. Nazali koloba na bino penza ya solo: basili kozwa lifuti na bango.
3 Kasi tango yo ozali kokabela babola, sala yango na ndenge ete loboko na yo ya mɔkɔ te eyoka oyo loboko na yo ya monɔkɔ ezali kosala;
4 mpo ete likabo na yo ya mawa etikala na sekele; bongo Tata na yo, oyo amonaka makambo oyo esalemaka na nkuku, akopesa yo lifuti.

Koyeba malamu nsango oyo

Yesu alobaka ete kosala malamu te mpo na komonisa na bato, kasi mpo na kopesa Nzambe ezali likambo ya ntina. Alobi ete soki tosalaka makabo mpo ete bato bayeba, moto oyo asalaka yango akomi komona yango te mpe amonani lokola tolobaki te. Soki tosala yango na kimya, Tata na biso ya Likolo nde ayoka yango mpe akopesa lifuti ya solo.

Liloba ya “loboko na yo ya mɔkɔ te eyoka oyo loboko na yo ya monɔkɔ ezali kosala” elimboli ete tosengeli kosala likambo ya malamu na kimya na motema moko te ya kobeta libumu, kasi na bolingo mpe na bosolo.

Yesu azalaki koloba na ntango wana ete bazalaki bato ya bilongi mibale kosala makamwisi mpe koluka komonisa bango ndenge bazali “makasi” na mitema, kasi Yesu asepelaka te na ndenge wana ya kosala lisungi mpo na likambo ya motema.

Makambo ya kokanisa mibale na yango na bomoni ya Lingala

1. Motiv ya motema –
   Liloba ya Yesu emonisi ete motema ezali ntina koleka ndenge oyo tomonisaka makambo ya malamu. Tolingi ete Nzambe amibenga biso te mpo na makabo, kasi mpo na bolingo mpe komipesa mpo na bomoi ya bato mosusu.

2. Kosala na kimya –
   Yesu alobi ete tosengeli kosala makabo na ndenge oyo ekozala na kimya mpe na bolingo, oyo ekoki kozala kaka kati na biso mpe Nzambe. Mokano wana ezali mpo na motema ya solo.

3. Kosala te mpo na komonisa bato –
   Basuki ya mibeko na ntango wana bazalaki kosala makamwisi mpo ete bato bamoni bango, kasi Yesu amonisaki ete kosala yango mpo na likolo ya bato ezali kopesa likabo oyo ya mabe te.

4. Nzambe apesa lifuti ya solo –
   Yesu alobi ete Tata na biso oyo amonaka makambo oyo ezali na likolo te, akopesa lifuti – ezali te lokola lifuti ya bato, kasi liboso ya Nzambe mpe na bomoi ya seko.

Ndenge oyo tokoki kosalela yango na bomoi ya mokolo na mokolo

• Kosala makabo na kimya
  Soki opei mbongo, ntango, to likabo oyo nyonso, kosala yango na bosolo, mpo ete ezali kopesa na motema ya bolingo mpe te mpo ndeko moko to moto moko amona yo.

• Kosala mpo na Nzambe te mpo na bato
  Tika ete makabo na yo ezala mpo ya kopesa Nzambe ndenge asengeli mpe mpo na kopesa bomoi na bato, te mpo na koluka ekateli ya bato.

• Kokanisa te makambo oyo osali maboko na yo
  Yesu atielaki motema na biso na mwa ntembe te – ye alingi ete tosala na kimya mpe koma liboso ya Nzambe na bosolo.

Konklusion

Nsango ya Yesu na Matayo 6,1–4 ezali polele:
**Tosengeli kosala makobo na kimya mpe na bosolo, te mpo na komonisa bato, kasi mpo na kopesa Nzambe libala. Nzambe oyo amonaka makambo oyo ezali ya sekele akopesa lifuti ya solo mpo na motema ya bosolo mpe bolingo oyo ebandaki na ye moko.

Botali ya mateya ya Nzambe na Matayo 21:44

Matayo 21:44 (Mokanda na Bomoi):
“Moto nyonso oyo akokweya na libanga oyo akobukana; kasi moto oyo libanga yango ekokweya likoló na ye, ekobuka ye mputu-mputu.”

Matayo 21:45 (Mokanda na Bomoi):
“Tango bakambi ya banganga-nzambe mpe Bafarizeyo bayokaki masese na Yesu, basosolaki ete azalaki koloba bango moko.”

1. Ebandeli: Libanga oyo ekabola bato

Maloba oyo Yesu alobaki ezali na nsuka ya lisese ya balimi mabe (Matayo 21:33–46). Na lisese yango, Yesu azalaki kopamela bakambi ya losambo ya Bayuda—banganga-nzambe minene mpe Bafarizeyo—oyo baboyaki kondima bokonzi na ye lokola Masiya oyo Nzambe atindaki.

Libanga oyo Yesu azali kolobela awa ezali kaka elilingi te. Ezali elembo ya Biblia oyo ezali na misisa makasi na Mikanda ya Kala, mpe etondi na ndimbola ya masakoli mpe ya lobiko. Libanga yango ezali esika oyo bomoi ya moto ekatamaka: to lobiko, to kobebisama.

2. Libanga yango ezali nani?

Libanga oyo Yesu azali koloba ezali ye moko. Na nzela yango, azali kokokisa masakoli mingi ya Biblia:

Nzembo 118:22 (Mokanda na Bomoi):
“Libanga oyo batongi babwakaki, ekómi libanga ya motó ya ndako.”

Esaya 8:14–15 (Mokanda na Bomoi):
“Akokóma Esika ya bule, kasi mpe libanga ya kokweya mpe libanga ya kosala bato nkanda mpo na bandako mibale ya Isalaele. Bato mingi bakokweya, bakobukana, bakokangama mpe bakokangama.”

Yesu azali Libanga ya motó ya ndako, fondasyo ya lobiko (Efese 2:20). Moto nyonso asengeli kopona: kotonga bomoi na ye likoló na Yesu, to kokweya mpe kobukana mpo aboyi ye. Esika ya kati-kati ezali te.

3. Ndimbola ya “kokweya na libanga”

“Moto nyonso oyo akokweya na libanga oyo akobukana …”

Yango elakisi kokutana moko na moko na solo ya Yesu Kristo. Tango moto akutani na Yesu kasi aboyi kotosa ye, mbala mingi akutanaka na kobukana na kati ya motema: motungisi, koyeba ete azali mosumuki, mawa ya kati, to komekama makasi ya elimo.

Kasi kobukana wana ekoki kozala kobukana ya lobiko. Nzambe abukaka lolendo ya moto mpe komimonela, mpo atika ye abongwana. Bato mingi bayaka epai ya Kristo sima ya kobukana liboso.

Ndakisa ya polele ezali Polo: na nzela ya Damas, Nzambe abukaki ye liboso, mpo atonga ye lisusu na bomoi ya sika (Misala 9).

4. “Libanga ekokweya likoló na ye mpe ekobuka ye mputu-mputu”

Eteni oyo ya verse elobi kosambisa ya nsuka mpe ya makasi mingi. Awa lisusu ezali kobukana mpo na kobongwana te, kasi kobebisama ya seko. Moto oyo aboyi Yesu kino nsuka akokutana na ye lokola Mosambisi, kasi lokola Mobikisi te.

Likambo oyo emonanaki liboso na masakoli ya Daniel:

Daniel 2:34–35 (Mokanda na Bomoi):
“Libanga moko ekatamaki kozanga maboko ya bato, ebɛtaki ekeko na makolo… ebukaki yango nyonso… mpe libanga yango ekómaki ngomba monene, etondisaki mabele mobimba.”

Libanga yango elakisi Bokonzi ya Nzambe oyo Yesu Kristo akotelemisa, bokonzi oyo ekolongola mibeko nyonso ya mokili oyo etelemeli Nzambe. Yesu azali Mobikisi, kasi mpe Mosambisi.

5. Bokokisami ya masakoli: Kobebisama ya Yerusaleme (70 nsima ya Kristo)

Maloba ya Yesu na Matayo 21:44 ezalaki kaka elilingi te. Bakambi ya Bayuda oyo baboyaki ye bakutanaki na kobebisama ya solo tango bato ya Roma babebisaki Yerusaleme na mobu 70 nsima ya Kristo. Tempelo ebebaki, bakambi ya losambo bapanzanaki.

Yesu asilaki koloba yango liboso:

Luka 19:43–44 (Mokanda na Bomoi):
“Mikolo ekoya epai na yo oyo banguna na yo bakobunda na yo, bakozinga yo, mpe bakotikala te libanga moko likoló ya mosusu, mpo oyebaki te tango oyo Nzambe ayaki kotala yo.”

Koboya Libanga ememaki kobebisama ya ekolo mobimba.

6. Mateya mpo na bomoi: Ozali kotonga to ozali kokweya?

Moto nyonso ayanolaka Yesu na lolenge moko kati na misato:

• Kotonga bomoi likoló na Yesu (Matayo 7:24–25): okomona bokengi, makasi mpe bomoi ya seko.
• Kokweya mpo na Yesu: koboya Liloba na ye, oyo ekoki komema moto na kobongwana to te.
• Kobebisama mpo na Yesu: botomboki ya seko ememaka kosambisama mpe kokabwana na Nzambe libela.

2 Bakorinto 6:2 (Mokanda na Bomoi):
“Tala, sik’oyo nde tango ya ngolu; tala, lelo nde mokolo ya lobiko.”

7. Libenga ya kobongwana mpe ya kondima

Soki Yesu Kristo azali naino fondasyo ya bomoi na yo te, lelo nde mokolo. Tika Nzambe abuka lolendo na yo mpe atonga motema na yo lisusu. Kondima Yesu kaka lokola molakisi malamu te, kasi lokola Nkolo, Mobikisi mpe Mosambisi.

Baroma 10:9 (Mokanda na Bomoi):
“Soki ondimi na monoko na yo ete Yesu azali Nkolo, mpe ondimi na motema na yo ete Nzambe asekwisaki ye kati na bakufi, okobikisama.”

Kozela te ete libanga ekwela likoló na yo. Yaka sik’oyo, mpe tonga bomoi na yo likoló na ye.

Nsuka: Tonga likoló ya Libanga

Yesu Kristo azali Libanga ya solo, Libanga ya motó ya ndako.
Koboya ye ememaka kobebisama ya elimo.
Kotonga likoló na ye ememaka bomoi ya seko.

Nkolo apambola  yo

Ndenge nini Marko alobi suka ya mibale (9 ntongo) mpe Yozefu alobi suka ya motoba (12 ntongo)?

Makambo oyo etali ntango ya kobaluka Yesu ememaka mituna mingi, mpo Marko mpe Yozefu balobi bokeseni malamu ya ntango. Tosambwisa yango na mayele mpe na makambo ya Biblia.

Marko 15:24–25 (Mokanda na Bomoi)

„Balingaki ye na libenga mpe babundaki bilamba na bango na kokɔta loti mpo na oyo akoyeba ndenge nyonso. Ezali suka ya mibale ntango balingaki ye na libenga.“
Na Marko, Yesu alingamaki na suka ya mibale, oyo 9 ntongo ezali ntango ya kobaluka na ebandeli ya mokolo.

Yozefu 19:14 (Mokanda na Bomoi)

„Ezali mokolo ya bokebi ya Pasika. Ezali suka ya motoba. Atyaki koloba na Bayaudi ete: ‘Tala, mokonzi na bino!’“
Na Yozefu, Yesu azalaki liboso ya Pilato na suka ya motoba — ntango oyo ekoki kokanisa lisusu ndenge ya kokanga ntango, soki elobeli liboso ya kobaluka te.

Koyeba ndenge ya kobala ntango

1) Ntango ya Bayaudi (Marko)

• Suka ya libanza = 7 ntongo
• Suka ya mibale = 9 ntongo
• Suka ya motoba = 12 ntongo
• Suka ya libwa = 15 ntongo

2) Ntango ya Baroma (Yozefu)

• Suka ya motoba = 6 ntongo
• Suka ya libanza (9 ntongo)
• Suka ya zomi mibale = 12 ntongo

Yozefu azali koloba na ndenge ya Baroma, mpo na bato ya Grieko‑Baroma oyo akomaki kosakola bango, kasi Marko azali koloba na ndenge ya Bayaudi. Lokola ndenge ya kobala ntango eyebani na bikolo mibale oyo ezali, eteyi biso ete Biblia ekoki kozala polele soki tolobi ndenge esengeli mpo na bato oyo bazali kotánga yango.

Luka 23:44–46 (Mokanda na Bomoi) — Liwa ya Yesu

„Ezali suka ya motoba mpe bokono ekómaki na mokili mobimba tii suka ya libwa, ntango moi ekoki kozwa kobengana. Mpaka ya tempelo yé oyo ezalaki epai ya moi, ekufaki. Yesu mpe ayebisaki, ‘Tata, na maboko na yo nazongisi bomoi na ngai!’ Pe ntango asakolaki yango, afutaki nzoto.“
Luka alobeli ete na ntango ya suka ya motoba 12 ntongo bokono ekómaki epai ya mokili, mpe Yesu akufi na suka ya libwa (15 ntongo).

Esika ezali kokómama makambo yango na makambo ya ndenge moko

• Johannes suka ya motoba (~6 ntongo Baroma) = Yesu azali liboso ya Pilato.
• Marko suka ya mibale (9 ntongo Bayaudi) = Yesu alingamaki.
• Luka alobeli bokono mpe liwa na 12 ntongo tii 15 ntongo.

**Mokonzi oyo alingi koyeba ndenge makambo yango ekómaki esengeli koyeba ete ezali te bokeseni, kasi bongiseli ya ntango na manoko mibale. Biblia ezali koleka kobongwana na ndenge moko ya maloba na bato.

Ntina ya makambo oyo

• Kobaluka Yesu na mokolo ya Pasika ezali kobongola likanisi ya Mpassa ya Pasika mpo na bomba ya Nzambe mpo na bato mingi.
• Bokono mpe liwa ya Nzambe emonisi pamboli mpe lobiko ya Nzambe na biso.
• Ndenge ya ntango mpe oyo esalemaki ezali kokómisa Nzambe mpe Yesu na mokuse ya makambo nyonso ya lipamboli.

Mituna mpo na bomoi na yo

Okozala na libondeli ete olandaka Yesu lokola Nkolo mpe Mokonzi ya bomoi na yo? Biblia elobi ete azangi kobima te mpe akotika mpe akotala bato na ye oyo bazali na boyebi mpe kondima.

Mokanda na Bomoi (Lingala Contemporary Bible) ezali elongi esika nyonso mpo na kotánga maloba ya Nzambe na monɔkɔ oyo ezali mpenza ya bato.

Liloba “concerning” ezali koloba “na likambo ya” to “makambo ya”.
Na ndakisa, soki olingi koloba:
“Nazali koyeba te makambo nyonso na likambo ya kobimisa mibale ya Kristo,”
okoki koloba:
“Nazali koyeba te makambo nyonso concerning kobimisa mibale ya Kristo.”
Yango wana, concerning ezali kaka koloba “na makambo ya” to “na likambo ya”.

Elilingi kokamwa ete liloba oyo ezali kaka mbala mibale na Biblia mobimba, nyonso na Banzembo (Psalms).

Banzembo 17,4–5 (Banzembo oyo elobaka makambo ya Nzambe)

“Na makambo ya bato, na liloba ya minwa na yo, nakokaki koluka kokitisa ngai na mibali ya kokufa.
Mikolo na ngai esilaki kozala na ndako na yo, maboko na ngai esilaki kozala ata kobanga.” (Banzembo 17,4–5 Mokanda na Bomoi)

Oyo elobi polele ete moto ya kondima azali na lolendo ya kolanda Nzambe mpe kozala na bomoi ya sembo na nzela ya kobosana ete makambo ya bato ekoki kobebisa bomoi.

Banzembo 87,5–6 (Banzembo ya likambo ya Sioni)

“Ezalaki kolobama ete na Sioni: ‘Moto oyo mpe moto wana baboti na ye.’
Yawe Mokonzi akoteya yango, mpe Sioni akosimbama kimya.
Nkolo akobala bato, mpe akotuna bango ete: ‘Moto oyo abotaki kuna.’” (Banzembo 87,5–6 Mokanda na Bomoi)

Oyo eteya biso ete Nzambe azali na bomoi na Etando na Ye mpe akobata moto nyonso oyo azali na bomoi na mokili ya kondima.

Koyeba malamu oyo “concerning” elingi koloba ezali kosalisa yo komona makambo mingi na Biblia ndenge ezali komeka bibongiseli ya maloba na yango.
Soki ete ezali likambo lokola kobimisa mbiya ya Kristo, eyano na likambo “na makambo ya” oyo ezali motuya mingi mpo na kondima mpe bokebi.

Testamente ya Sika elobi ete: bazalaka na bosenga ya kozela mpe kokoba kozela Kristo atika kobima na likolo (Matayo 24,42–44; 2 Petro 3,10–12), mpe koyeba te likambo oyo ezali na bomoi ya moto ekoki kozala likama ya molimo.

Soki ozali te na koyeba makambo nyonso na likambo ya kobimisa mibale ya Kristo, ezali ntina mingi koyekola Maloba ya Nzambe, kobondela mpo na bokebi, mpe kotala molimo ya kondima.
Tosala yango mpo toyeba malamu ete yo mpe bandeko bazali malamu kozela Kristo na lolenge ya kokoka mpe ya bomoi.

Ebandeli ebi: Ebandeli 22:6 —
“Soki moto ekómaki mpe epambolaki mpo na kobebisa bangomba ya mabanga, bilanga, to bokili mobimba, moto oyo ayámisaki moto akosala likambo ya kobimisa mabe.” (Mokanda na Bomoi)

MOTUNA:

Nalingi koyeba lolenge ya minene oyo elobi na lisolo oyo ya Biblia.

EYANO:

Liloba ya Nzambe kino na Testamente ya Kala eyebani na makambo ya maloba ya motuya mpe bolingo ya motema — ezalaka te kaka makambo ya misala ya kimya, kasi mpe makambo ya elimo. Na Isalaele ya kala, moto akoki koluka kosala moto mpo na kolya, kobɛta bilanga, to mpo na kolendisa makambo moko ya ntina, kasi soki moto yango eboyaki na bokono mpe etondisaki mabe na nyonso, moto oyo ayámisaki moto azalaki na posa ya kopesa mbongo ya kobimisa mabe.

Nzokande, mokano na yango ezali kokitisa biso na toli ya elimo — kolinga Nzambe mpe koyeba makambo oyo tokoki kosala mpo na kobatela bandeko na biso. Biblia elobi makambo etali maloba mpe ndenge oyo maloba ekoki kokoma lokola moto monene:

Na Yakobo 3:5‑6, Biblia Mokanda na Bomoi elobi boye:
“Lokola moto moko moke ekoki kobebisa elanga monene, mpe monoko ezali moto, libota ya mabe na ndenge ya likolo ya nzoto. Ezali kobebisa moto nyonso, mpe ezali kobebisa makambo nyonso ya bomoi na ye, ezali mpe kozongisa yango na moto mpe epesaka mabanga na mabe.”

Lolenge oyo ezali kolakisa biso ete maloba te ezali eloko moke — kasi maloba mabe mpe maloba oyo esalemaka na bolingo te, ekoki kobebisa boyokani, mboka, libota, mpe bikolo nyonso.

Mifano:

• Soki okozongisa maloba ya mabe to kolakisa mibeko ya kozongisa maboya kati na baninga mpe yango ekómisaki bango kobanga mpe koyokana, oyo ezali mpe lisangani na motema.
• Soki okozongisa lolenge ya komitungisa koleka mpo na bango mpe yango ekómisaki kobebisa libota to koyokanisa bomoi ya libota, oyo ezali mpe ebongi te.
• Soki maloba na yo ezali kopesisa bato na mabe etumba — mpe ekómisaka bango kosala mabe — okozala na mokano ya kosolola na bango mpo na likambo yango.

Motuna mpo na biso:

Liboso tosakola, kozala na makanisi, to kosolola makambo ya motindo moko, tosengeli komituna:
“Eza ntina nini? Eza solo? Eza malamu mpo na bato nyonso?”
Soki eyokani te na ndenge oyo ezali malamu mpe oyo ezali na bolingo ya Nzambe — ezali malamu kopekisa maloba yango mpo na kobatela bomoi mpe boyokani ya bato.

Mokano monene ya lisolo ya Ebandeli 22:6:
“Soki moto ekómaki mpe epambolaki… moto oyo ayámisaki moto akosala likambo ya kobimisa  mabe

shalom

“Ntango ekoya ete moto nyonso oyo akoboma bino, akokanisa ete azali kosalela Nzambe.”

(Yoane 16:2)

Maloba oyo Yesu alobaki ezalaki kebisi monene mpe ya ntango ezali koya, kaka mpo na bayekoli na ye te, kasi mpe mpo na bandimi nyonso. Yesu alobaki polele ete ntango moko ekoya oyo bato bakobanda konyokola bandimi ya Kristo, mpe ata koboma bango, na kondima ya solo ete bazali kosala mokano ya Nzambe.
Awa, Yesu azali kolobela minyoko oyo ewutaka na nzela ya lingomba, epai bato bazali komona makambo mabe lokola misala ya losambo mpe ya botosi epai ya Nzambe.

Na Yoane 16:1–2, Yesu alobi:

“Nalobeli bino makambo oyo mpo ete bómona mpasi te na kondima na bino. Bakobengana bino na bandako ya losambo; mpe ntango ekoya ete moto nyonso oyo akoboma bino, akokanisa ete azali kosalela Nzambe.”

Yesu amonaki liboso ete banguna ya bayekoli na ye ya solo bakozala kaka bakonzi ya mokili to bato ya mabota ya bapaya te, kasi mpe bakozala bato ya lingomba bango moko.
Minyoko ya lolenge wana ezali mabe mingi, mpo esalemaka na molende ya lingomba, mpe etalelamaka lokola malamu na nzela ya kolimbola mabe ya Makomi.

1. Bandakisa ya Biblia ya minyoko ya lolenge oyo

a) Yesu ye moko

Yesu anyokolamaki mingi te na bato ya bapaya, kasi mingi mpenza na nzela ya bakambi ya lingomba ya Isalaele: banganga-nzambe minene, balongoli-makomi mpe Bafarizeo. Bazalaki kondima ete Yesu abukaki mobeko ya Mose.
Bafundaki ye ete abukaki mokolo ya Saba, mpo azalaki kobikisa bato (Yoane 5:16–18), mpe ete afingaki Nzambe, mpo alobaki ete azali ndenge moko na Nzambe (Yoane 10:33).

Bazalaki kosalela mpe maloba ya Kobima 31:15:

“Mikolo motoba moto akosala mosala; kasi mokolo ya sambo ezali Saba ya kopema, epesami mpo na Yawe. Moto nyonso oyo akosala mosala na mokolo ya Saba, asengeli kobomama.”

Yango wana, tango Yesu abikisaki bato na mokolo ya Saba, bamonaki yango lokola kobuka mobeko oyo ebongi na liwa.
Na makanisi na bango, koboma Yesu ezalaki lokola kosala mokano ya Nzambe, atako bazalaki solo koboya Mwana ya Nzambe ye moko.

b) Stefane – martiri ya liboso

Stefane, moko ya bakambi ya eklezia ya ebandeli, abomamaki na mabanga na nzela ya Bayuda ya lingomba, sima ya kofundama na lokuta ete afingaki Nzambe.

Na Misala ya Bantoma 6:13–14 tokutaka:

“Batɛlɛmisi batatoli ya lokuta oyo balobaki: ‘Moto oyo azali kotika te koloba maloba mabe mpo na esika oyo ya bule mpe mpo na Mobeko. Pamba te toyoki ye koloba ete Yesu ya Nazarete akobebisa esika oyo mpe akobongola masako oyo Mose apesaki biso.’”

Mobeko elobi na Levitiki 24:16:

“Moto oyo akofinga Kombo ya Yawe, asengeli kobomama; lisanga mobimba ekobwaka ye mabanga.”

Bato oyo babomaki Stefane bazalaki kondima ete bazali kobatela Mobeko ya Nzambe.
Na makanisi na bango, liwa na ye ezalaki mosala ya lingomba.

c) Bomoi ya kala ya ntoma Paulo

Ntoma Paulo ye moko azali ndakisa makasi ya likambo oyo. Liboso abongwana, anyokolaki bandimi ya Kristo na molende monene ya lingomba.

Ye moko alobi sima na Misala ya Bantoma 26:9:

“Ngai mpe nazalaki kondima ete esengeli nasala makambo mingi mpo na kotelemela Kombo ya Yesu ya Nazarete.”

Paulo anyokolaki eklezia kino na liwa (talá Bafilipi 3:6), na kondima ya solo ete azalaki kosalela Nzambe.

2. Minyoko ya lingomba kino lelo

Kebisi ya Yesu ezalaki kaka mpo na eklezia ya ebandeli te.
Lolenge oyo ya minyoko eleki na lisolo mobimba ya eklezia kino lelo.
Ata na mikolo na biso, kotelemela bolandi ya solo ya Kristo ewutaka mbala mingi na kati ya bibongiseli ya lingomba, to na bato oyo bazali kondima ete bazali kosala mpo na Nzambe.

Bandakisa

Moteyi moko azali kotatola Sango Malamu polele, kasi kaka bakambi mosusu ya lingomba nde bamema ye na bosembo, balobi ete azalaki na ndingisa te.
Mpo na komilongisa, basalelaka Baroma 13:1, epai etali botosi epai ya bakonzi.

Basusu basalelaka mobeko, bonkoko to mibeko ya eklezia mpo na kopekisa Sango Malamu ya polele, na kondima ete bazali “kobatela lokumu ya Nzambe.”

Mbala mingi balinganaka te komona ete na bantango ya boye, Molimo Mosantu azali kosala mosala ya kosala ete mitema ya bato etonda na mawa mpe ebongwana.
Kotelemela mosala wana ezali kosalela Nzambe te, kasi kotelemela Ye.

3. Bokebisi mpe bolendisi ya nsuka

Yesu alobi:

“Banguna ya moto bakozala bato ya ndako na ye moko.”
(Matai 10:36)

Minyoko ewutaka kaka libanda te. Mbala mingi ewutaka na kati ya libota, mpe ata na kati ya lingomba.
Ezali ndenge wana nde esalemaki na Yesu, na bantoma, mpe ezali kaka bongo kino lelo.

Yango wana, bandimi basengeli kozala na bokebi mpe na mayele ya Molimo.
Mosala nyonso ya lingomba ezalaka te nde esepelisaka Nzambe.
Makambo nyonso esengeli komekama na Moloba ya Nzambe, na bokambi ya Molimo Mosantu.

Yesu alobi lisusu:

“Ezali te bato nyonso oyo balobaka: ‘Nkolo, Nkolo,’ nde bakokota na Bokonzi ya Likolo, kasi kaka baoyo basalaka mokano ya Tata na ngai oyo azali na likolo.”
(Matai 7:21)

Makambo ya kosukisa

Maloba ya Yesu na Yoane 16:2 ezali kokebisa biso makasi ete:

Minyoko ewutaka kaka na banguna ya polele te,
kasi mbala mingi ewutaka na bato oyo bazali kondima na motema mobimba ete bazali kosalela Nzambe.

Molende ya lingomba soki ezali na solo te, ememaka na libebi.

Balandeli ya solo ya Yesu basengeli kozala pene ya koyika mpasi—ata tango mosusu na maboko ya bato ya lingomba—ndenge Kristo ye moko ayikaki.

Tika Nzambe apesa biso ngolu ya kososola makambo na Molimo, mpe mpiko ya kotelema makasi na solo, ata tango tozali konyokolama na bato oyo bazali kondima ete bango nde bazali na bosembo.

Mbala mingi nazalaki na kondima ete moto nyonso oyo azali na mapepo, yango ekoki kobima polele mpe monene. Nakanisaki ete soki ezali te makambo oyo eyebani na miso, yango elimboli ete moto azali na mapepo te. Kasi sikoyo nayebi ete elongi yango ezali mabe.

Solo ezali ete moto nyonso oyo azali na Yesu Kristo te, na ntina moko to mosusu, azali na mapaya ya mapepo na kati na ye, ekosalema te soki ayebi to ayebi te, mpe soki mapepo yango ekobima polele to ekobimi te.

Nzambe na Biblia eteyi biso yango. Ntoma Paulo alobi ete:

Efeso 6:12 (Mokanda na Bomoi):
“Pamba te, kobunda na biso ezali te na bato mpe na nzoto, kasi ezali na makasi ya mabe, na bakonzi ya mokili ya bobele, na bakonzi ya malili oyo ezali na esika ya se ya mokili oyo, mpe na makasi ya mabe na eteni ya likolo.”

Ezalaka solo ete bomoi ya elimo ezali, ata soki toyoki te na miso na biso.

Te mapepo nyonso oyo bakutaki Yesu ebimi polele to loposo makasi, ndenge tokanisaki mingi. Tólinga koluka elongo na Biblia mpo na koyeba malamu. Tala liyebisi oyo:

Luka 13:10‑13 (Mokanda na Bomoi):

“Na sambati, Yesu azalaki koyekola na limemya moko ya lisangá. 11 Mpe talá, mwasi moko azalaki na loposo ya mabe mpo na mbula nkama nkama mwambe, mpe azalaki kokanda mpe akoki te kobongola elongi na ye. 12 Yesu alobaki na ye, akelaki ye mpe alobi na ye: ‘Mwasi, ozangi loposo na yo.’ 13 Atyaki maboko na ye na ye mpe pamba, akómaki malamu mpe atongaki Nzambe.”

Na likambo oyo, Yesu amonaki te kaka bolili ya mwasi; amonaki ete azalaki na loposo ya mapepo oyo ezalaki koboma nzoto na ye. Yesu alobaki polele ete azalaki kobomisa makasi ya mapepo na bolili ya mwasi yango, mpo akamwisi ye kotombola Nzambe.

Yesu ayaki kopesa bomoi na bato mabe mingi ya bolili mpe ya elimo. Lokola Yesu alobi:

Luka 4:18 (Mokanda na Bomoi):
“Molimo ya Nkolo ezali na ngai, pamba te Ye alimbisaki ngai mpe alendisi ngai.”

Na lisolo ya mwasi oyo, mapepo ezalaki kaka na ndako na ye ya bolili, mpe esalaki mpo na koboya ye kobongola miso mpe kolonga elongi. Kasi Yesu amonaki ye, akelaki ye, mpe pamba, mapepo ebanaki mpe mwasi azwaki elongi mpe asukaki malamu. Eloko monene ezali ete azwi elongi ndenge esengeli, kasi mapepo yango etelemaki polele te na makambo monene lokola kosɛnga to koboma makambo.

Yango ezali nsango ya solo: makasi ya bokangami te ekoki koya na bomoi ya moto oyo azali na Yesu te.

1 Petelo 5:8 (Mokanda na Bomoi):
“Boya na kimya mpe mona ndenge mokonzi na bino ya bokonzi, Satana, azali kokende mpo na koluka moto oyo akoki koboma ye lokola ndovu oyo ebongolaka monyoko.”

Soki ozali na mokonzi ya bomoi te – Yesu Kristo, na esika nyonso mapeyo ekoki kondima na bomoi na yo. Ekozala polele mpe seko te soki yo moko oteyaki ete ezali mapepo oyo euti na moto mosusu. Mapepo ekoki kozala na bomoi ya moto na ndenge ezanga kobima polele, na bolili, na mabe ya makanisi, na bokeseni, na kimya te, mpe biloko mosusu.

Baroma 6:16 (Mokanda na Bomoi):
“Okokaki te koyeba ete moto oyo okotika te mpo na kosalela ye, okoboya kokende na ye?”

Makasi ya mapepo ekangaka bomoi, mpe ekoki kozala na bomoi na yo ntango mingi, mpe okozala te na kondima ete ezali na miso na yo.

Nsima, soki Yesu akopesa yo bomoi, makasi ya mapepo ekobimama mpe okoboya ezali kokanga yo likolo ya Nzambe.

Yoane 8:36 (Mokanda na Bomoi):
“Pamba te soki Mwana azwi yo libeté, okoboya solo.”

Kasi soki ozali na Yesu Kristo mpe ozali mokonzi ya bomoi na ye, mapepo ekoki te kozwa bokasi mpo na yo.

1 Yoane 4:4 (Mokanda na Bomoi):
“Bozali ya Nzambe, bana moke, mpe bozali kobwaka bango, pamba te Oyo azali na bino akolimbisa moto oyo azali na mokili.”

Ntango ozali na Yesu, okobwaka mabe nyonso mpe ekotika yo te.

Soki olingi kolongola makasi ya mapepo na bomoi na yo, nzela ya solo ezali Yesu Kristo mpe kozwela ye bomoi na yo.

Kolose 1:13‑14 (Mokanda na Bomoi):
“Nzambe alendisaki biso na bokonzi ya molili mpe akotindaki biso na bokonzi ya Mwana na bolingo na ye, oyo tolobaki na ye maloko ya bomoi mpe boboto ya mabe na ye.”

Na loboko ya Yesu oyo ebimi na libula, azali na bokasi ya koboma maboma nyonso, kobebisa mabe, mpe kozwela yo mokili moke moko te ya mabe. Kasi oyo esengeli ezali ete ozali na posa ya kobengana mabe na motema, kolakisa bomoi na yo epai ya Yesu, mpe kokende na ye na motema mobimba.

Libondeli ya kobatela bomoi:
Tata Nzambe, nazali liboso na yo. Nayeri ete nazali kosala mabe mpe nazali kosala mabe mingi. Nalingi Yo, mpe nazali komikitisa motema na Yo. Nazali kondima ete Yesu Kristo azali Nkolo mpe Molimbisi ya bomoi na ngai. Nakosepela na loboko na ye mpe nabondela ete azwaki ngai mpe asukisaki mabe na ngai nyonso. Salisa ngai kozala moto ya sika, mpe pesa ngai Molimo Mosantu mpo nakoki kolongwa na mabe nyonso. Na nkombo ya Yesu Kristo, Amen.

Soki bwanya na motema na yo ezali solo mpe oyebaki ete oyo ezali liboso ya bomoi na yo na Kristo, ezali ntango ya koboya kobatela mokumba ya kondima, kolanda bapista ya Yesu – koyeba Yesu, koboya mabe, mpe kokoma na bapista ya bapewoli na nsima.

“Akutindaki ngai lisusu na mlango ya nsuka ya tempelo oyo ezali na etúnda ya monene; mpe loko nazwaki yango, ezalaki ekangami. Nkolo alobaki na ngai ete: ‘Mlango oyo ekosalela kokangama seko mpe ekosila kozongela kofungwama te, mpe moto te akoyika na yango, pamba te Nkolo, Nzambe ya Isalaele, alikaki na yango. Yango wana, ekosalela kokangama seko.’”

Liboso ya koyoka:
Bato ya mokolo oyo bazali kozala na nzela ya bomoi bazali kokende na mbongwana oyo ekokaki kopesa mabe koleka bolamu. Makambo oyo liboso ezalaki na ntina, sikoyo ezali kozongela lokola mabe. Bomoyi ya bato ezali kolongwana na sembo te; makambo oyo ezalaki koleka malamu ezali kokoma ya mabe, mpe bozwi ya Nkolo ezali mpasi mingi mpo na bato mingi. Nzambe akobongi seko te, kasi bato bakómaki koleka pembeni na ye.

Leka ete ndenge ya bomoi ezalaki kaka mpasi mpe ndenge bambula ekómaki kobebisa likambo nyonso, mpe ete nzela ya bolamu ezali lokola mlango oyo ekangamaki mpo ete emonisami te pona bato mingi.

Mlango oyo ezali na ezaleli mawa mpe na nsango ya sembo—ekomi kolakisa bolamu ya Nzambe, oyo ezalaki liboso kosangisa bato nyonso, kasi sikoyo esengeli kozala mpe na kondima ya mpenza.

Ukomi ya mlango monene na mlango moke

Na Testamente ya Sika, Yesu azali kolobela ndenge moko ya bolamu oyo ezali kopesama na Nzambe, kasi azali kolobela yango na limemya ya mlango moke.

Luka 13:24–25 (Mokanda na Bomoi):

“Batelaka na kokende na mlango moke! Pamba te ngai nalobi bino: bato mingi bakosala mabongisi mpo na kokende na yango, kasi bakokoka te. Lokola moto ya ndako akofungola mpe akokanga mlango, mpe bino monene mpe motuya mingi bokomema mpe kotuna: ‘Nkolo, fungola biso!’ Akokoki koloba na bino: ‘Nazali te koyeba wapi bosili na bino.’”

Eyokani nini?
Na Etestamente ya Kala, ezalaki mlango monene – monene mpe ekeseni, epai ya bato nyonso. Kasi Yesu alobi ete ezali mlango moke – esika ya mpasi te kaka mpo na kozwa yango kaka. Ezali mpo na kondima oyo ezali solo mpe motema oyo ezali na nguya.

Na ntina wana, mlango oyo ya Nzambe ekosala kokangama te. Kasi ndenge oyo bato bazali komona bomoi mpe kokanisa malamu mpo na bosolo ya Nzambe, ezali mpasi te.

Mlango ekosala kokangama

Na Luka 13, Yesu alobeli ntango moko oyo bato bakosala nyonso mpo na kokende na bomoi, kasi ekosili mpe ekosala ete bato bazala kokende koleka mbongwana.

Luka 13:26–27 (Mokanda na Bomoi):

“Bongo bokobanda koloba ete: ‘Tolaki mpe tozwaki elengi na yo mpe ozalaki koyekola na bisika na biso.’ Kasi ye akokoba koloba na bino: ‘Nalobi bino: Nazali te koyeba wapi bosili na bino. Kende na ngai, bino nyonso basali mabe!’”

Bato mingi bakokaki kozala na nkombo ya Yesu, bazalaki koyoka masango ya bosantu, bazalaki kopesa makanisi mpe kozala na lisangá oyo elobi ete ezali ya Nzambe. Kasi soki bayokaki solo te mpe basengelaki kokende na mlango moke mpo na kondima, bango bakobanga kozwa bolamu oyo ezali na Nzambe.

Ezali te kosala ete bato botelemela te—kasi kosalisa biso te ya solo ete kondima mpe kopusa motema ezali na tina mingi.

Kopesa yango mpo na yo moko

Mokanda oyo ezali te mpo na libota na yo to bato ya lisangá, kasi ezali mpo na yo moko.
Okokota na bomoi oyo ezali kobongwana na ndenge nini? Okoloba nini tango bokotuna yo: mpo na nini olingaki kosala bongo mingi te mpo na kozwa bolamu ya Nzambe?

Yesu azali mlango moko kaka mpo na bomoyi ya seko.

Yohana 10:9 (Mokanda na Bomoi):

“Nazali mlango. Moto nyonso oyo akoyika na ngai, akokokisa bomoyi mpe akoyika mpe apesama libumu.”

Mpo na yango, Yesu azali koluka yo sikoyo — te na nsuka, kasi sikoyo. Mlango ezali polele, kasi ezali moke mpe esengeli kondima ya solo.

Lelo ezali mokolo ya kobomba bomoyi.

2 Bakorinti 6:2 (Mokanda na Bomoi):

“Tala, tango ya bolamu ezali sikoyo, mpe mokolo ya bozwi ezali sikoyo!”

Kolakisa na suka

Kanga te tango mlango ekosalema kokangama te.
Kanga te tango okoyoka: “Nazalaki koyeba bino te.”
Tinda bomoi na Yesu. Bimisa liboso na kondima, yika bomoi ya malamu na motema mpe kopesa bomoi na Ye.

Mlango ekomi mbongi. Mlango ezali moke. Kasi ekosali kokoma te – sikoyo.

Nzambe apambolaka yo mpe apesa yo mpiko mpo okende na mlango moke liboso esilaka.

shalom! Boyei malamu — tika tótángaka Biblia elongo.

Moko ya bonsomi oyo Nzambe apesaki bato ezali bonsomi ya kosala libala. Nzambe moko nde atyelaki libala mobeko lokola boyokani ya bule kati na mobali moko mpe mwasi moko. Libala esalemaki mpo na bomoi elongo, kosalisana, mpe kobota mpe kolakisa bana. Moto nyonso oyo asalaka libala kolanda mokano ya Nzambe, azali na se ya mapamboli na Ye.

Matayo 19:4–5 (Mokanda na Bomoi):
“Bóyebi te ete, wuta na ebandeli, Mokeli asalaki bango mobali mpe mwasi? Mpe alobaki: ‘Yango wana mobali akotika tata na mama na ye, akokangama na mwasi na ye, mpe bango mibale bakokóma nzoto moko.’”

Vɛrsɛ oyo elakisi polele ete libala ezali kati na mokano ya Nzambe wuta na ebandeli ya bomoi ya moto. Ezali kaka te mpo na kovanda elongo, kasi mpo na bomoko. “Kokóma nzoto moko” elakisaka lisusu boyokani ya mozindo kati na Klisto mpe Lingomba na Ye (Efese 5:31–32). Yango wana, libala ezali ebongiseli ya Nzambe, oyo atyelaki liboso ata lisumu ekɔta na mokili.

Libala ezali mpo na bato nyonso te

Atako bongo, Biblia elobi ete bato nyonso basengeli kosala libala te. Bamosusu babengami na Nzambe mpo na kovanda kaka bango moko mpo na makambo ya molimo. Ntoma Polo alobi boye:

1 Bakorinto 7:32–34 (Mokanda na Bomoi):
“Nalingi ete bózala na mitungisi te. Moto oyo azangi libala akanisaka makambo ya Nkolo, ndenge nini akosepelisa Nkolo. Kasi moto oyo asali libala akanisaka makambo ya mokili, ndenge nini akosepelisa mwasi na ye, mpe motema na ye ekabwani. Ndenge moko mpe, mwasi oyo asali libala te akanisaka makambo ya Nkolo mpo azala bule na nzoto mpe na molimo; kasi oyo asali libala akanisaka makambo ya mokili mpo na kosepelisa mobali na ye.”

Awa, Polo azali kolakisa ete kovanda kaka yo moko ekoki kopesa yo libaku ya kosalela Nzambe na motema mobimba. Biblia etalelaka bomoi ya kozanga libala lokola likabo ya ngolu (1 Bakorinto 7:7), oyo epesaka moto makoki ya kosalela Nkolo kozanga bopanzi ya makanisi. Libala ezali malamu mpe ya lokumu, kasi eya na mikumba.

Mikumba ya bomoi ya libala

Libala ezali kitoko, kasi ezali mpe na mikumba minene. Sima ya libala:

• Mobali mpe mwasi bazali na mokumba moko likoló ya nzoto ya bango (1 Bakorinto 7:3–5).
• Bazali kokabola mikumba ya mbongo, ya mayoki mpe ya libota.
• Bonsomi ya kosala mobembo ya mosala ya Nzambe, ya kokila bilei, to ya kosala libondeli ya molai ekitaki.

Moto oyo azangi libala, na ngambo mosusu, azali na bonsomi mingi mpo na mosala ya Nzambe. Akoki kosala mobembo, kokila bilei, mpe kotia ntango mingi na libondeli to na mateya ya Liloba ya Nzambe kozanga kokanisa mikumba ya libota. Yango ekoki kozala na motuya monene na Bokonzi ya Nzambe.

Bandakisa ya Biblia ya bato oyo bazangaki libala mpo na mosala ya Nzambe

Biblia etalisi bato mingi ya minene oyo bazalaki kozanga libala mpe bamipesaki mobimba na mosala ya Nzambe:

• Yesu Klisto, oyo abikelaki tata na Ye mobimba mpe asalaki libala te.
• Ntoma Polo, oyo azalaki moko ya bantoma zomi na mibale te, kasi Nzambe asalelaki ye makasi koleka mingi (1 Bakorinto 15:10).
• Yowani Mobatisi mpe Mosakoli Eliya, oyo babikelaki Nzambe na bomoi ya komikabola mpe ya komikanga.

Yango wana, kozanga libala ezali nzela ya nse te, kasi ezali mpe ebengeli ya solo, kolanda mokano ya Nzambe mpo na moto moko na moko.

Libala lokola nzela ya komikanga

Biblia eteyi mpe ete libala ezali nzela ya Nzambe mpo na bato oyo bakoki te komikanga:

1 Bakorinto 7:8–9 (Mokanda na Bomoi):
“Nalobi na bato oyo bazangi libala mpe na basi bakufelami mibali: ezali malamu ete bavanda kaka lokola ngai. Kasi soki bakoki komikanga te, basengeli kosala libala; pamba te ezali malamu kosala libala koleka kotumba na posa mabe.”

Na bongo, libala ezali ebongiseli ya Nzambe mpo na kotia posa ya nzoto na ndelo ya bule. Kosala libala ezali lisumu te; lisumu ezali kosalela posa ya nzoto libanda ya mokano ya Nzambe (Baebre 13:4).

Likebisi mpo na kovanda elongo kozanga libala

Kovanda elongo kozanga libala etalelami na Biblia lokola lisumu, ata soki bato bavandi bambula mingi elongo to bazali na bana. Nzambe abengaka bato na kobongola mitema mpe na libala ya solo, ya boyokani ya polele:

Baebre 13:4 (Mokanda na Bomoi):
“Libala etalemama lokola eloko ya lokumu na bato nyonso, mpe esika ya libala ezala pɛto; pamba te Nzambe akosambisa bato ya kindumba mpe ya bosangani mabe.”

Libala ezali kaka te fɛti to momesano, kasi ezali kotosa Nzambe, boyokani mpe komipesa polele liboso ya Nzambe mpe ya bato.

Lobiko nde eloko ya liboso

Mpo na bato oyo balukaka libala, basengeli koyeba ete lobiko nde eloko ya liboso koleka nyonso. Libala ya mokili ekoki te kozwa esika ya boyokani na biso na Klisto. Soki tozali na Ye te, tozali kobunga libela. Yesu alobaki mpe ete na likolo libala ekozala lisusu te:

Matayo 22:30 (Mokanda na Bomoi):
“Na lisekwa, bato bakosala libala te mpe bakopesa te na libala, kasi bakozala lokola baanzelu na likolo.”

Bomoi ya seko etali boyokani na Nzambe, kasi te ebongiseli ya mokili oyo.

Nsuka

Libala ezali mapamboli oyo Nzambe atyelaki, mpe elakisaka boyokani na Ye ya sembo epai ya bato na Ye. Kasi kozanga libala ezali mpe ebengeli ya motuya mpe ya solo, oyo epesaka moto makoki ya kosalela Nkolo na motema mobimba. Nzela nyonso mibale ezali na motuya ya molimo. Eloko ya ntina mingi ezali kotosa Nzambe, kozala sembo mpe kotia Ye na esika ya liboso na bomoi.

Maranatha!

Soki Kolongolama (Rapture) esalemi lelo te mpe otikali awa na mokili, yeba likambo oyo: mokili etikali kaka na mbula sambo liboso ya suka na yango. Makambo nyonso oyo emonani ete ekowumela lelo, ekosila. Mbula sambo oyo ezali “poso” ya suka kati na lisakoli ya Daniyeli:

(Daniyeli 9:24 – Mokanda na Bomoi)
“Poso ntuku sambo etangami mpo na bato na yo mpe engumba na yo ya bosantu, mpo ete botomboki esila, masumu esila, mabe efutamela, boyengebene ya libela eyela, bimoniseli mpe lisakoli ekangama, mpe Esika Eleki Bosantu epakolama.”

Etikali kaka poso moko — elingi koloba mbula sambo — oyo ezali eleko ya suka ya pasi monene.

Bokabwani ya eleko ya pasi ya mbula sambo

Eleko oyo ya mbula sambo ekabwani na biteni mibale ya mbula misato na ndambo (3,5).

1. Mbula misato na ndambo ya liboso

Na eleko oyo, Moto ya mabe (Antikristo) akotomboka na bokonzi. Akosala boyokani makasi na bikolo mingi, ata Isalaele, mpe akobanda kokangisa bokonzi na ye na mokili mobimba.

Biblia elobi boye:

(Daniyeli 9:27 – Mokanda na Bomoi)
“Akosala boyokani makasi na bato mingi mpo na poso moko; kasi na kati-kati ya poso yango akosukisa mbeka mpe makabo.”

Na tango yango mpe, batatoli mibale oyo balobami na Buku ya Emoniseli bakozala kosakola na Yelusalemi:

(Emoniseli 11:3 – Mokanda na Bomoi)
“Nakopesa bokonzi na batatoli na ngai mibale, bakosakola mikolo nkoto moko na nkama mibale na tuku motoba, balata bilamba ya kolela.”

Mosala na bango ekozala na bilembo mpe bikundoli ya Nzambe. Na suka, bakobomama, mpe mokili ekosepela na liwa na bango — elembo ya botomboki monene ya bato liboso ya Nzambe.

Liteya ya losambo:
Eleko oyo emonisi ete bokonzi ya bato ezalaka kaka na se ya bokonzi ya Nzambe. Ata Antikristo, akoki kosala eloko moko te koleka ndelo oyo Nzambe atiaki.

2. Mbula misato na ndambo ya suka: Pasi Monene

Sima ya ndambo ya liboso, Antikristo akokamata bokonzi mobimba mpe akopesa bato nyonso elembo ya nyama (666):

(Emoniseli 13:16–17 – Mokanda na Bomoi)
“Asalaki ete bato nyonso — mike mpe minene, bazwi mpe babola, bato ya bonsomi mpe bawumbu — bazwa elembo na loboko na bango ya mobali to na mbunzu ya elongi na bango, mpo ete moto moko te akoka kosomba to koteka soki azali na elembo te.”

Bato oyo bakoboya elembo yango bakonyokwama makasi mpe bakokutana na pasi monene — lokola etumbu mpo na koboya bokonzi ya lokuta ya mokili oyo.

Yesu apesaki bokebisi makasi:

(Luka 21:34 – Mokanda na Bomoi)
“Bokeba na bino moko, ete mitema na bino ememama te na kolia mingi, komela masanga mpe mitungisi ya bomoi, mpe mokolo wana ekweya na bino na mbalakata.”

Liteya ya losambo:
Pasi Monene emonisi boyengebene ya Nzambe mpe mokumba ya moto. Koboya boyokani ya Nzambe ememaka mbuma ya pasi.

Mokolo ya Nkolo

Sima ya mbula sambo, ekobanda etumbu ya suka — Mokolo ya Nkolo. Ezali tango ya somo monene mpe ya koningana ya mokili mobimba:

(Amosi 5:18 – Mokanda na Bomoi)
“Mawa na baoyo bazali koluka Mokolo ya Nkolo! Mokolo ya Nkolo ekozala mpo na bino nini? Ekozala molili, kasi pole te.”

Na tango yango: Moyi ekokufa pole, sanza ekokoma lokola makila, mpe minzoto ekokweya wuta na likoló (Yoele 3:4; Emoniseli 6:12–14). Mokili ekokoma lisusu mpamba mpe elandama, ndenge ezalaki na ebandeli:

(Ebandeli 1:2 – Mokanda na Bomoi)
“Mokili ezalaki mpamba mpe elandama, molili ezalaki likolo ya mozindo.”

Liteya ya losambo:
Mokolo ya Nkolo emonisi bokonzi ya Nzambe likolo ya biloko nyonso. Mokili mobimba ekotatola nguya mpe etumbu ya Nzambe.

Kozonga ya Kristo mpe Bokonzi ya Mbula Nkoto

Sima ya Mokolo ya Nkolo, Kristo akozonga na nkembo monene:

(Matai 24:30 – Mokanda na Bomoi)
“Na tango wana, elembo ya Mwana ya Moto ekomonana na likoló, mpe mabota nyonso ya mokili bakolela, bakomona Mwana ya Moto koya na mapata ya likoló na nguya mpe na nkembo monene.”

Bato ya mabe bakosambisama, mpe Kristo akotelemisa Bokonzi ya Mbula Nkoto (Emoniseli 20:4–6).
Mokili ekobongisama lisusu — eleki Edene na kitoko, ezanga lisumu mpe liwa.

Liteya ya losambo:
Kozonga ya Kristo ekokokisa bilaka nyonso ya Nzambe mpo na bandimi. Ezali suka ya lisolo ya lobiko mpe ememaka kimia ya libela.

Makambo ya ntina ya losambo

1. Bokonzi ya Nzambe
   Makambo nyonso esalemaka kolanda mokano ya Nzambe.

2. Bonsomi mpe mokumba ya moto
   Moto azali na bonsomi ya kopona, kasi boponi nyonso ezalaka na mbuma ya libela.

3. Etumbu mpe ngolu
   Etumbu ya Nzambe ezali ya bosembo, kasi ngolu na Ye ezalaka mpo na bato nyonso oyo bandimi Kristo.

4. Elikia kati na Kristo

(2 Petelo 3:9 – Mokanda na Bomoi)
“Nkolo azali kosala malembe te mpo na kokokisa elaka na Ye, kasi azali na motema molai mpo na bino, pamba te alingi te ete moto moko abunga, kasi ete bato nyonso babongola mitema.”

Libenga ya lombangu

Soki ondimi Kristo naino te, ndima Ye lelo. Alingaka yo, ayebi yo, mpe abongiselá yo bomoi ya libela:

(Yoane 3:16 – Mokanda na Bomoi)
“Pamba te Nzambe alingaki mokili mingi, yango wana apesaki Mwana na Ye moko kaka, mpo ete moto nyonso oyo andimi Ye abunga te, kasi azwa bomoi ya libela.”

Mokili ezali koningana. Bilembo ya lisakoli ezali polele.
Tango ya kozongisa eyano ezali sik’oyo.

Maranata.